{"id":104655,"date":"2019-09-02T21:50:45","date_gmt":"2019-09-02T19:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=104655"},"modified":"2019-09-02T17:04:26","modified_gmt":"2019-09-02T15:04:26","slug":"perse-donald-trump-e-kerkon-me-ngulm-groenlanden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/perse-donald-trump-e-kerkon-me-ngulm-groenlanden\/","title":{"rendered":"P\u00ebrse Donald Trump e k\u00ebrkon me ngulm Groenland\u00ebn?"},"content":{"rendered":"<p>Groenlanda e larg\u00ebt nuk i kishte pushtuar prej shum\u00eb koh\u00ebsh titujt e par\u00eb t\u00eb gazetave bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Ishulli m\u00eb i madh n\u00eb tok\u00eb, i mbuluar nga akulli n\u00eb 80% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb tij, \u00ebshte territor i pavarur i Danimark\u00ebs s\u00eb ndodhur 3000 km larg, ndon\u00ebse vet\u00eb gjendet fare pran\u00eb Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut, nd\u00ebrsa skaji veri-per\u00ebndimor sheh brigjet e Kanadas\u00eb.<\/p>\n<p>Ishte fal\u00eb viking\u00ebve q\u00eb pavar\u00ebsisht pozicionit gjeografik, Groenlanda i p\u00ebrket nj\u00eb vend aq larg saj, por kjo tashm\u00eb i p\u00ebrket s\u00eb shkuar\u00ebs.<\/p>\n<div id=\"rekl-13\">\n<div id=\"__sap-ad-15\" class=\"__sap-ads __sap-html tracked\" data-title=\"Credins desktop 08\"><ins><\/p>\n<div id=\"beacon_04fc219ef1\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<p>Sot ishulli \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rajon autonom mes oqeanit Arktik dhe atij Atlantik, dhe ndon\u00ebse fizikisht mund t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e kontinentit t\u00eb Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut, n\u00eb aspektin politik e kulturor, mbetet prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb mij\u00ebvje\u00e7ari i lidhur me Europ\u00ebn, me ato q\u00eb ishin fuqit\u00eb kolonialiste t\u00eb tij Norvegjin\u00eb e Danimark\u00ebn, e me Island\u00ebn gjithashtu.<\/p>\n<p>Ishulli \u00ebsht\u00eb i pasur me resurse natyrore si\u00e7 jan\u00eb mineralet, uji i past\u00ebr, akulli, peshku dhe burime p\u00ebr energji t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrishme dhe s\u00eb fundmi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb destinacion i preferuar p\u00ebr turist\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb aventura<\/p>\n<p>Donald Trump nuk \u00ebsht\u00eb presidenti q\u00eb tenton q\u00eb ta blej\u00eb Grenland\u00ebn. Ish-presidenti amerikan Harry Truman i cili i kishte ofruar Danimark\u00ebs n\u00eb vitin 1946, ari n\u00eb vler\u00eb prej 100 milion\u00eb dollar\u00eb q\u00eb i bie afro 1,3 miliard\u00eb dollar\u00eb krahasuar me vler\u00ebn e sotme. Megjithat\u00eb, oferta e tij n\u00eb fund ishte refuzuar, edhe pse SHBA-t\u00eb kishin arritur marr\u00ebveshje p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb baze ushtarake n\u00eb Grenland\u00eb.<\/p>\n<p>Sot Groenlanda \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes p\u00ebr shkak t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb ndryshimeve globale klimatike dhe shtrihet n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm gjeopolitik mes Atlantikut dhe Arktikut, dhe ka sasi t\u00eb madhe t\u00eb resurseve natyrore. V\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb thuhet se sa kushton Groenlanda pasi vler\u00ebsime zyrtare p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb nuk ekzistojn\u00eb, por bazuar n\u00eb at\u00eb sesa SHBA-t\u00eb kan\u00eb paguar territoret tjera q\u00eb i ka bler\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcaktohet nj\u00eb shum\u00eb paksa e af\u00ebrt.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, SHBA-t\u00eb kishin bler\u00eb Louisianan nga Franca q\u00eb ka nj\u00eb territor t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt me t\u00eb Groenland\u00ebs, dhe p\u00ebr t\u00eb kishte paguar 340 milion\u00eb dollar\u00eb t\u00eb sot\u00ebm. Por \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ceket q\u00eb Franca asokohe b\u00ebhej gati p\u00ebr luft\u00eb me Britanin\u00eb e Madher dhe patjet\u00ebr kishte nevoj\u00eb p\u00ebr para, k\u00ebshtu q\u00eb kjo shitje konsiderohet si nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb p\u00ebrfolurat n\u00eb histori.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb mendohet q\u00eb Danimarka ta ket\u00eb konsideruar shitjen e k\u00ebtij ishulli p\u00ebr nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb till\u00eb, shkruan Business Insider. Kah mesi i shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, Rusia i kishte shitur SHBA-ve, Alask\u00ebn, paksa m\u00eb e vog\u00ebl sesa Groenlanda dhe Louisiana, dhe at\u00eb p\u00ebr 125 milion\u00eb dollar\u00eb t\u00eb sot\u00ebm, q\u00eb gjithashtu konsiderohet nj\u00eb shum\u00eb e vog\u00ebl p\u00ebr tregun e sot\u00ebm.<\/p>\n<p>GDP-ja e Grenland\u00ebs \u00ebsht\u00eb rreth 2,7 miliard\u00eb dollar\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb oferta e Trumanit nga viti 1946 sigurisht se do t\u00eb konsiderohej si shum\u00eb e vog\u00ebl. E Washington Post ka vler\u00ebsuar se ishulli do t\u00eb mund t\u00eb kushtonte afro 1,7 trilion dollar\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Trump pritet q\u00eb gjat\u00eb shtatorit t\u00eb vizitoj\u00eb Danimark\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, q\u00eb kur ka ardhur n\u00eb krye t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. Por edhe pse vizita e tij nuk ka lidhje me propozimin p\u00ebr Groenland\u00ebn, ekziston mund\u00ebsia q\u00eb edhe kjo tem\u00eb t\u00eb diskutohet n\u00eb tavolin\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Groenlanda e larg\u00ebt nuk i kishte pushtuar prej shum\u00eb koh\u00ebsh titujt e par\u00eb t\u00eb gazetave bot\u00ebrore. Ishulli m\u00eb i madh n\u00eb tok\u00eb, i mbuluar nga akulli n\u00eb 80% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb tij, \u00ebshte territor i pavarur i Danimark\u00ebs s\u00eb ndodhur 3000 km larg, ndon\u00ebse vet\u00eb gjendet fare pran\u00eb Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut, nd\u00ebrsa skaji veri-per\u00ebndimor sheh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":104656,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-104655","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104655\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}