{"id":105044,"date":"2019-09-05T22:51:30","date_gmt":"2019-09-05T20:51:30","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=105044"},"modified":"2019-09-05T15:52:16","modified_gmt":"2019-09-05T13:52:16","slug":"merkel-ne-kine-me-nje-barre-te-rende-mbi-shpine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/merkel-ne-kine-me-nje-barre-te-rende-mbi-shpine\/","title":{"rendered":"Merkel n\u00eb Kin\u00eb, me nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb mbi shpin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb hera e dymb\u00ebdhjet\u00eb q\u00eb kancelarja Angela Merkel po udh\u00ebton p\u00ebr n\u00eb Republik\u00ebn Popullore t\u00eb Kin\u00ebs. Nj\u00eb s\u00ebr\u00eb temash t\u00eb v\u00ebshtira e r\u00ebndojn\u00eb avionin qeveritar. Nj\u00eb v\u00ebshtrim.<\/p>\n<p><strong>Nga Deutsche Welle<\/strong><\/p>\n<p>Ka pasur koh\u00eb, kur marr\u00ebveshjet ekonomike me vler\u00eb 150 miliard\u00eb euro konsideroheshin m\u00eb tep\u00ebr si suvenire t\u00eb vogla, t\u00eb nj\u00eb vizite qeveritare n\u00eb Pekin. Dhe nj\u00eb kryetare e qeveris\u00eb gjermane ishte n\u00eb gjendje t\u00eb bisedonte para kamerave me nj\u00eb klerik kinez p\u00ebr koh\u00ebn e tij n\u00eb burg n\u00eb Kin\u00eb. K\u00ebto koh\u00eb kan\u00eb marr\u00eb fund.<\/p>\n<p>Kur kancelarja gjermane Angela Merkel udh\u00ebton m\u00eb 5 shtator n\u00eb Republik\u00ebn Popullore t\u00eb Kin\u00ebs, n\u00eb avionin qeveritar \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb delegacion gjerman i biznesit. N\u00eb programin dyditor, krahas takimeve me drejtuesit politik\u00eb kinez\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb takim me student\u00ebt. Por marr\u00ebdh\u00ebnia me Kin\u00ebn \u00ebsht\u00eb m\u00eb komplekse se kurr\u00eb dhe lista e temave t\u00eb parehatshme e gjat\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb drejtat e njeriut: Xinjiang dhe Hong Kong<\/p>\n<p>Pak para udh\u00ebtimit t\u00eb planifikuar t\u00eb Merkelit, Joshua Wong, nj\u00eb drejtues i l\u00ebvizjes protestuese n\u00eb Hong Kong, i k\u00ebrkoi n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb hapur ndihm\u00eb kancelares. Gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb fundit, Merkeli arriti q\u00eb Liu Xia, e veja e disidentit t\u00eb ndjer\u00eb dhe e Nobelistit t\u00eb Paqes Liu Xiaobo t\u00eb lejohet t\u00eb largohet nga Kina. Por bisedimet p\u00ebr shkeljet n\u00eb rritje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb Kin\u00eb po b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira dhe t\u00eb rralla. P\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kohe dialogu p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut t\u00eb dy vendeve u pezullua. Kritika e Ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm gjerman p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet e Kin\u00ebs me ujgur\u00ebt shkaktoi nj\u00eb skandal. Besohet se nj\u00eb milion\u00eb ujgur\u00eb musliman\u00eb mbahen kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tyre me detyrim n\u00eb provinc\u00ebn per\u00ebndimore Xinjiang.<\/p>\n<p>K\u00ebrc\u00ebnimi i r\u00ebnies ekonomike<\/p>\n<p>Kina \u00ebsht\u00eb furnizuesja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme i Gjermanis\u00eb dhe pas SHBA dhe Franc\u00ebs bler\u00ebsja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e eksporteve gjermane. N\u00eb vitin 2018, t\u00eb dyja vendet shk\u00ebmbyen mallra me vler\u00eb 199.3 miliard\u00eb euro. Por Kina nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm partneri m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm tregtar i Gjermanis\u00eb, por edhe nj\u00eb konkurrente tregtare. N\u00eb fillim t\u00eb vitit, Konfederata e Industris\u00eb Gjermane paralajm\u00ebroi n\u00eb nj\u00eb dokument politikash baz\u00eb p\u00ebr nj\u00eb &#8220;konkurenc\u00eb sistemesh&#8221; me modelin ekonomik &#8220;t\u00eb mbizot\u00ebruar nga shteti&#8221; i Kin\u00ebs. Sipas ekonomist\u00ebve, Gjermania ndodhet n\u00eb fillim t\u00eb nj\u00eb recesioni. Frika p\u00ebr nj\u00eb r\u00ebnie ekonomike mund t\u00eb nxis\u00eb p\u00ebrpjekjet e Gjermanis\u00eb p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb mira tregtare me Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>Rruga e re e M\u00ebndafshit<\/p>\n<p>Sepse ndikimi ekonomik i Kin\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb po gjen vazhdimisht rrug\u00eb t\u00eb reja. N\u00eb form\u00ebn e porteve dhe linjave hekurudhore: me nj\u00eb projekt global t\u00eb infrastruktur\u00ebs, t\u00eb ashtuquajturin Nisma Belt and Road (BRI), Kina d\u00ebshiron t\u00eb zgjeroj\u00eb rrug\u00ebt e komunikimit mes detit dhe tok\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Afrik\u00eb dhe Evrop\u00eb. Disa shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb tashm\u00eb kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me k\u00ebt\u00eb projekt. Sidoqoft\u00eb, ekziston frika se p\u00ebrmes k\u00ebsaj &#8220;rruge t\u00eb re t\u00eb m\u00ebndafsht\u00eb&#8221; Kina mund t\u00eb ushtroj\u00eb jo vet\u00ebm ndikim ekonomik, por edhe politik. Nj\u00eb shembull \u00ebsht\u00eb Greqia, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb BE q\u00eb merr pjes\u00eb n\u00eb projektin BRI. Greqia vuri n\u00eb 2017 veton ndaj nj\u00eb deklarate t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut t\u00eb BE, e cila denonconte shkeljet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb Kin\u00eb. Ekspert\u00ebt druhen se vende t\u00eb tjera t\u00eb BE mund t\u00eb ndjekin shembullin e Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>SHBA, Irani &#8211; dhe Huawei<\/p>\n<p>Mosmarr\u00ebveshja e vazhdueshme tregtare midis SHBA dhe Kin\u00ebs po r\u00ebndon gjithashtu marr\u00ebdh\u00ebniet e Gjermanis\u00eb me t\u00eb dyja vendet. Me t\u00ebrheqjen e tij nga marr\u00ebveshja b\u00ebrthamore me Iranin, Presidenti amerikan Donald Trump e ka shtuar presionin mbi qeverin\u00eb gjermane. Kina, nga ana tjet\u00ebr, e mir\u00ebpriti Ministrin e Jasht\u00ebm iranian Zarif Mohammad Javad Zarif p\u00ebr bisedime n\u00eb Pekin, p\u00ebr t\u00eb siguruar stimuj ekonomik\u00eb, q\u00eb Irani t\u00eb mbetet n\u00eb marr\u00ebveshjen b\u00ebrthamore. Gjermania mund t\u00eb ndodhet midis fronteve. Pozicioni i Republik\u00ebs Federale ndaj Huaweit gjithashtu sjell tensione t\u00eb tjera n\u00eb lidhje me SHBA dhe Kin\u00ebn. Grupi kinez i telekomunikimit \u00ebsht\u00eb furnizues kryesor p\u00ebr p\u00ebrhapjen e teknologjis\u00eb 5G, por midis ekspert\u00ebve t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ka diskutime. SHBA i ka p\u00ebrjashtuar teknologjit\u00eb e Huaweit nga zgjerimi i rrjetit t\u00eb vet. Gjermania \u00ebsht\u00eb e pavendosur.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja BE-Kin\u00eb<\/p>\n<p>Nj\u00eb suvenir nga vizita e Merkel, e cila ve\u00e7an\u00ebrisht do t\u00eb k\u00ebnaqte skeptiken ndaj Kin\u00ebs dhe partnerin e BE, Franc\u00ebn, do t\u00eb ishin premtime kineze n\u00eb marr\u00ebveshjen e planifikuar tregtare midis BE dhe Kin\u00ebs. Berlini ka sinjalizuar tashm\u00eb se do t&#8217;i p\u00ebrdor\u00eb kontaktet e tij t\u00eb mira me Pekinin gjat\u00eb kryesimit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb BE n\u00eb vitin 2020, n\u00eb favor t\u00eb nj\u00eb takimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb BE-Kin\u00eb n\u00eb Gjermani. N\u00eb Pekin, Merkel mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb k\u00ebto dit\u00eb pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebrgatitore.<\/p>\n<p>Gjendja e marr\u00ebdh\u00ebnieve<\/p>\n<p>Komisioni Evropian koh\u00ebt e fundit e ka shpallur Republik\u00ebn Popullore nj\u00eb &#8220;rival t\u00eb sistemit&#8221;. Vet\u00eb Berlini mban nj\u00eb raport me Pekinin, t\u00eb cilin t\u00eb dy pal\u00ebt e quajn\u00eb nj\u00eb &#8220;partneritet strategjik gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs&#8221;. P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e qeveris\u00eb gjermane dhe t\u00eb asaj kineze tashm\u00eb jan\u00eb takuar pes\u00eb her\u00eb p\u00ebr konsultime t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Edhe nj\u00eb manov\u00ebr e p\u00ebrbashk\u00ebt ushtarake e ushtar\u00ebve gjerman\u00eb dhe atyre kinez\u00eb u zhvillua n\u00eb Gjermani, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb vit. &#8220;Kina \u00ebsht\u00eb nj\u00eb partner strategjik, por edhe konkurente&#8221;, e p\u00ebrshkruan kancelarja Merkel situat\u00ebn. Por ambivalenca shkakton pasiguri n\u00eb Gjermani dhe jasht\u00eb saj.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb hera e dymb\u00ebdhjet\u00eb q\u00eb kancelarja Angela Merkel po udh\u00ebton p\u00ebr n\u00eb Republik\u00ebn Popullore t\u00eb Kin\u00ebs. Nj\u00eb s\u00ebr\u00eb temash t\u00eb v\u00ebshtira e r\u00ebndojn\u00eb avionin qeveritar. Nj\u00eb v\u00ebshtrim. Nga Deutsche Welle Ka pasur koh\u00eb, kur marr\u00ebveshjet ekonomike me vler\u00eb 150 miliard\u00eb euro konsideroheshin m\u00eb tep\u00ebr si suvenire t\u00eb vogla, t\u00eb nj\u00eb vizite qeveritare n\u00eb Pekin. Dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":105045,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-105044","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}