{"id":108914,"date":"2019-09-25T18:40:50","date_gmt":"2019-09-25T16:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=108914"},"modified":"2019-09-25T15:27:27","modified_gmt":"2019-09-25T13:27:27","slug":"kush-eshte-mafia-japoneze-400-vjecare-kodi-i-nderit-dhe-gishti-i-prere-ne-shenje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/kush-eshte-mafia-japoneze-400-vjecare-kodi-i-nderit-dhe-gishti-i-prere-ne-shenje\/","title":{"rendered":"Kush \u00ebsht\u00eb mafia japoneze 400-vje\u00e7are\/ Kodi i nderit dhe gishti i prer\u00eb n\u00eb shenj\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb fakt, ajo q\u00eb ne e njohim si \u201cmafia japoneze\u201d, nuk \u00ebsht\u00eb e ngjashme me grupimet e mafioz\u00ebve t\u00eb njohur italo-amerikan\u00eb si Al Kapone apo Xhon Goti. Yakuza \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb grupim i nd\u00ebrlikuar organizatash, t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me historin\u00eb japoneze t\u00eb 400 viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Dhe ndihma q\u00eb ato japin n\u00eb koh\u00ebra krizash, p\u00ebrputhet me at\u00eb q\u00eb quhet \u201cKodi Ninkyo\u201d, pra parimi q\u00eb \u00e7do an\u00ebtar i Yakuza duhet t\u00eb mos lejoj\u00eb q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrreth tyre t\u00eb vuajn\u00eb. Ose t\u00eb pakt\u00ebn kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb beson Manabu Mijazaki, autori i m\u00eb shum\u00eb se 100 librave mbi Yakuza.<\/p>\n<p>Aspekti bamir\u00ebs i krimit t\u00eb organizuar, beson ai, \u00ebsht\u00eb i rr\u00ebnjosur n\u00eb historin\u00eb e tyre. \u201cYakuza p\u00ebrb\u00ebhen nga njer\u00ebz t\u00eb braktisur nga shoq\u00ebria. Ata kan\u00eb vuajtur, ndaj p\u00ebrpiqen t\u00eb ndihmojn\u00eb njer\u00ebzit e tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb probleme\u201d- thekson ai. Sekreti p\u00ebr t\u00eb kuptuar Yakuza, beson Mijazaki, q\u00ebndron n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn e tyre q\u00eb n\u00eb shekullin XVII-t\u00eb.<\/p>\n<p>Yakuza fillestare p\u00ebrb\u00ebhej nga an\u00ebtar\u00ebt e nj\u00eb kaste sociale t\u00eb quajtur Burakumin. Ata p\u00ebrfaq\u00ebsonin shtresat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, deri n\u00eb at\u00eb mas\u00eb sa as q\u00eb u lejohej t\u00eb preknin me dor\u00eb qeniet e tjera njer\u00ebzore. Burakumin, ishin zakonisht njer\u00ebz q\u00eb kishin profesione si xhelat\u00eb, kasap\u00eb, sip\u00ebrmarr\u00ebs dhe p\u00ebrpunues t\u00eb l\u00ebkur\u00ebve.<\/p>\n<p>Ata ishin njer\u00ebz q\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb budiste dhe shinto, konsideroheshin si t\u00eb pis\u00ebt. Izolimi i detyruar i tyre kishte filluar q\u00eb n\u00eb shekullin XI-t\u00eb, por ai u forcua shum\u00eb n\u00eb vitin 1603. At\u00eb vit, u miratuan ligje zyrtare p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrjashtuar Burakumin nga shoq\u00ebria. F\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre iu mohua arsimimi, dhe shumica u d\u00ebrguan jasht\u00eb qyteteve, t\u00eb detyruar t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb geto.<\/p>\n<p>Ata u detyruan q\u00eb gjenin nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Mund t\u00eb merreshin me tregti si prind\u00ebrit e tyre, ose me aktivitete kriminale. K\u00ebshtu, nisi t\u00eb lul\u00ebzoj\u00eb krimi pas vitit 1603. Ata ngrit\u00ebn magazina ku sistemonin mallrat e vjedhura. T\u00eb tjer\u00ebt ngrit\u00ebn n\u00eb tempuj e braktisur, sht\u00ebpi t\u00eb paligjshme t\u00eb loj\u00ebrave t\u00eb fatit.<\/p>\n<p>Shum\u00eb shpejt ata nis\u00ebn t\u00eb krijojn\u00eb edhe bandat e tyre t\u00eb organizuara. Ato do t\u00eb ruanin dyqanet e bandit\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, duke iu ofruar siguri n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb parave. Pik\u00ebrisht n\u00eb ato grupe, lindi Yakuza. P\u00ebr shkak t\u00eb fuqis\u00eb financiare n\u00eb rritje, ata fituan respektin e t\u00eb tjer\u00ebve.<\/p>\n<p>Drejtuesit e k\u00ebtyre bandave u njoh\u00ebn zyrtarisht nga sundimtar\u00ebt e Japonis\u00eb, duke u lejuar t\u00eb mbanin mbiemra dhe shpata. Pra kishin t\u00eb nj\u00ebjta privilegje si edhe fisnik\u00ebria. N\u00eb pak koh\u00eb, Yakuza t\u00eb ishte nj\u00eb grupim i konsoliduar kriminal, i kompletuar me zakonet dhe kodet e veta.<\/p>\n<p>Me k\u00ebto kode, Yakuza ishte si nj\u00eb familje. Kur an\u00ebtar\u00ebsohej nj\u00eb an\u00ebtar i ri, ai e pranonte shefin e tij si baban\u00eb e tij t\u00eb ri. Me nj\u00eb ceremonial t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ai do t\u00eb pranonte zyrtarisht Yakuza-n si sht\u00ebpin\u00eb e tij t\u00eb re.<\/p>\n<p>Besnik\u00ebria ndaj saj duhej t\u00eb ishte e plot\u00eb. N\u00eb disa banda, nj\u00eb rekrut i ri pritej t\u00eb nd\u00ebrpriste plot\u00ebsisht lidhjet me familjen e tij biologjike. Besnik\u00ebria shfaqej edhe nga m\u00ebnyra p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs ai do t\u00eb ndryshoj\u00eb pamjen e tij. Nj\u00eb an\u00ebtar i ri i Yakuza, mbulohej nga koka te k\u00ebmb\u00ebt me tatuazhe t\u00eb nd\u00ebrlikuara (n\u00eb stilin tradicional japonez, t\u00eb njohura si irezumi).<\/p>\n<p>Ai e kishte t\u00eb ndaluar t\u2019u tregonte tatuazhet t\u00eb tjer\u00ebve. Por besnik\u00ebria kishte edhe nj\u00eb akt disi m\u00eb makab\u00ebr. Shumic\u00ebs s\u00eb tyre u mungonte nj\u00ebri gisht n\u00eb dor\u00ebn e majt\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb d\u00ebnimi standard p\u00ebr pabesin\u00eb. \u00c7do an\u00ebtar q\u00eb posht\u00ebronte emrin e band\u00ebs, do t\u00eb detyrohej t\u00eb priste maj\u00ebn e nj\u00ebrit gishtit, dhe t\u2019ia dor\u00ebzonte at\u00eb shefit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Deri von\u00eb, Yakuza \u00ebsht\u00eb toleruar shum\u00eb n\u00eb Japoni. An\u00ebtar\u00ebt e saj ishin qartazi \u00a0kriminel\u00eb, por qen\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm. Ndonj\u00ebher\u00eb qeveria i ka shfryt\u00ebzuar aft\u00ebsit\u00eb e tyre unike. Ajo ka k\u00ebrkuar ndihm\u00ebn e tyre n\u00eb operacione t\u00eb caktuara ushtarake. Edhe pse detajet mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje mbeten t\u00eb mjegullta.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb vitin 1960, kur presidenti amerikan Ajk Ajzenhauer vizitoi Japonin\u00eb, qeveria i p\u00ebrdori disa prej tyre si truproja. Historikisht, Yakuza ka kryer kryesisht ato q\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz do t\u2019i konsideronin si krime relativisht t\u00eb vogla:trafik droge, prostitucion dhe zhvatje. Sot thuajse \u00e7do drog\u00eb e paligjshme n\u00eb Japoni importohet nga Yakuza.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, an\u00ebtar\u00ebt e Yakuza shkojn\u00eb n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut, Evrop\u00ebn Lindore dhe Filipine, ku marrin p\u00ebrmes joshjes vajza t\u00eb reja dhe i \u00e7ojn\u00eb n\u00eb Japoni, duke u premtuar atyre pun\u00eb fitimprur\u00ebse dhe karriera t\u00eb m\u00ebdha. Kur mb\u00ebrrijn\u00eb atje, ato e kuptojn\u00eb se p\u00ebr to nuk ka asnj\u00eb pun\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Ato mbeten t\u00eb bllokuara n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb huaj, dhe pa para t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u2019u rikthyer n\u00eb sht\u00ebpi, dhe k\u00ebshtu b\u00ebhen pjes\u00eb e rrjeteve t\u00eb prostitucionit. P\u00ebrplasja e par\u00eb mes qeveris\u00eb dhe band\u00ebs, ndodhi kur Yakuza e zhvendosi aktivitetin tek pasurit\u00eb e paluajtshme n\u00eb vitet 1980.<\/p>\n<p>Ajo vendoste gjoba mbi bizneset, deri kur ia dilnte t\u00eb blinte shumic\u00ebn e aksioneve n\u00eb at\u00eb kompani. Ligji i par\u00eb i ashtuquajtur \u201canti-Yakuza\u201d u miratua n\u00eb vitin 1991.<\/p>\n<p>Sipas tij, ishte e paligjshme q\u00eb nj\u00eb gangster i Yakuza t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb biznese t\u00eb ligjshme. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, jan\u00eb miratuar edhe ligje t\u00eb tjera me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn frym\u00eb. Dhe goditja ka funksionuar.<\/p>\n<p>Thuhet se sot an\u00ebtar\u00ebsia e Yakuza, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebta e dekadave t\u00eb fundit, dhe jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb arrestimeve. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, band\u00ebn kan\u00eb filluar ta braktisin an\u00ebtar\u00ebt e saj. Me asetet financiare t\u00eb ngrira, banda nuk ka mjaftuesh\u00ebm para p\u00ebr t\u00eb paguar rrogat e pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb saj.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fakt, ajo q\u00eb ne e njohim si \u201cmafia japoneze\u201d, nuk \u00ebsht\u00eb e ngjashme me grupimet e mafioz\u00ebve t\u00eb njohur italo-amerikan\u00eb si Al Kapone apo Xhon Goti. Yakuza \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb grupim i nd\u00ebrlikuar organizatash, t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me historin\u00eb japoneze t\u00eb 400 viteve t\u00eb fundit. Dhe ndihma q\u00eb ato japin n\u00eb koh\u00ebra krizash, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-108914","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-aktualitet","7":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108914\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}