{"id":110616,"date":"2019-10-15T15:18:03","date_gmt":"2019-10-15T13:18:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=110616"},"modified":"2019-10-15T15:18:03","modified_gmt":"2019-10-15T13:18:03","slug":"negociatat-flasin-ekspertet-shqiperia-eshte-mbrapa-maqedonise-se-veriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/negociatat-flasin-ekspertet-shqiperia-eshte-mbrapa-maqedonise-se-veriut\/","title":{"rendered":"Negociatat\/ Flasin ekspert\u00ebt: Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb mbrapa Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut"},"content":{"rendered":"<p><em>Diplomat\u00ebt do t\u00eb gjejn\u00eb formulime p\u00ebr mos\u00e7eljen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb e Maqedonin\u00eb e Veriut, thot\u00eb eksperti p\u00ebr Ballkanin, Dusan Reljic\u00a0p\u00ebr DW. Ai k\u00ebrkon q\u00eb BE t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsoj\u00eb m\u00eb fort n\u00eb Shqip\u00ebri.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Dusan Reljic, ekspert p\u00ebr Ballkanin, \u00ebsht\u00eb drejtor i Zyr\u00ebs s\u00eb Brukselit t\u00eb Fondacionit Gjerman &#8220;Shkenca dhe Politika&#8221; me qend\u00ebr n\u00eb Berlin.<\/em><\/p>\n<p><strong>Deutsche Welle: Ministrat e Jasht\u00ebm t\u00eb BE diskutojn\u00eb p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, Franca nuk \u00ebsht\u00eb dakord,p\u00ebr t\u00eb ky hap \u00ebsht\u00eb her\u00ebt. Si mendoni si do t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb ato?<\/strong><\/p>\n<div id=\"rekl-13\">\n<div id=\"__sap-ad-15\" class=\"__sap-ads __sap-html tracked\" data-title=\"Credins desktop 08\"><ins><\/p>\n<div id=\"beacon_241b1b5e48\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ads1.medium.al\/www\/delivery\/lg.php?bannerid=429&amp;campaignid=59&amp;zoneid=232&amp;loc=https%3A%2F%2Fwww.syri.net%2Fpolitike%2F287196%2Fnegociatat-flasin-ekspertet-shqiperia-eshte-mbrapa-maqedonise-se-veriut%2F&amp;referer=https%3A%2F%2Fwww.syri.net%2Flajme%2F&amp;cb=241b1b5e48\" alt=\"\" width=\"0\" height=\"0\" \/><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<p>Dusan Reljic: Besoj, se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb situat\u00eb, ku ministrat e Jasht\u00ebm t\u00eb BE do ta delegojn\u00eb vendimin tek krer\u00ebt e shteteve dhe qeverive europiane q\u00eb takohen k\u00ebt\u00eb jav\u00eb n\u00eb Bruksel. Kujtoj, se jo vet\u00ebm Franca ka rezerva p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave, por edhe Holanda e Danimarka, e duhet kujtuar, se edhe n\u00eb Bundestag nuk ishte e leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb shumic\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p><strong>N\u00ebse vendimi kalon p\u00ebr t\u00eb enjten, \u00e7far\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nuk mund ta them me sakt\u00ebsi, por jav\u00ebn e kaluar, diplomat\u00ebt francez\u00eb biseduan paraprakisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ku than\u00eb shprehimisht, se Parisi nuk do t\u00eb jap\u00eb miratimin e tij, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim do t\u00eb ishte &#8220;\u00e7udi&#8221; n\u00ebse Parisi do t\u00eb nd\u00ebrronte q\u00ebndrim.<\/p>\n<p><strong>E duket se qeveria gjermane \u00ebsht\u00eb e zhg\u00ebnjyer p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Ministri i Shtetit p\u00ebr Europ\u00ebn n\u00eb Ministrin\u00eb e Jashtme gjermane, Michael Roth q\u00eb merr pjes\u00eb n\u00eb takimin e ministrave t\u00eb Jasht\u00ebm n\u00eb Luksemburg tha, se n\u00ebse BE nuk \u00ebsht\u00eb prezente n\u00eb Ballkan, kjo mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb vakuum q\u00eb mund t\u00eb mbushet nga t\u00eb tjer\u00eb. Mendoni se ka rrezik p\u00ebr spostimin e BE nga Kina, Rusia apo Turqia?<\/strong><\/p>\n<p>Ky rrezik nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i lart\u00eb. Mjafton t\u00eb shoh\u00ebsh hart\u00ebn gjeografike, dhe b\u00ebhet e qart\u00eb se 6 vendet q\u00eb nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e BE jan\u00eb t\u00eb rrethuara nga shtete t\u00eb BE-s\u00eb apo NATO-s. Po ashtu n\u00ebse shikon grad\u00ebn e integrimit t\u00eb k\u00ebtyre vendeve me BE, at\u00ebher\u00eb shikon se 75% e tregtis\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre vendeve zhvillohet me vende t\u00eb BE, kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se \u00e7&#8217;kan\u00eb vet\u00eb disa vende t\u00eb BE me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Edhe shumica e investimeve direkte vjen nga vendet e BE, sistemi bankar \u00ebsht\u00eb duart e bankave t\u00eb BE. Edhe di\u00e7ka tjet\u00ebr, nj\u00eb \u00e7ereku i popullsis\u00eb s\u00eb vendeve t\u00eb Europ\u00ebs Juglindore ka emigruar n\u00eb vende t\u00eb BE, edhe n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb duket se ka emigruar nj\u00eb \u00e7ereku i popullsis\u00eb. K\u00ebto lidhje njer\u00ebzore jan\u00eb p\u00ebr mua nj\u00eb nyje e fort\u00eb lidhjeje.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb si formulim p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb fund t\u00eb k\u00ebtyre takimeve k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, prap\u00eb ndonj\u00eb formulim i bukur shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p>Mendoj se diplomacia s\u00ebrish do t&#8217;i referohet asaj, se an\u00ebtar\u00ebsimi i t\u00eb gjitha vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb BE-s\u00eb, por q\u00eb pret nga Shqip\u00ebria dhe Maqedonia e Veriut nj\u00eb plot\u00ebsim m\u00eb konsekuent t\u00eb kushteve p\u00ebr negociata, sidomos n\u00eb drejtim t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, shtetit ligjor, demokracis\u00eb duhet m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrpjekje, dhe natyrisht lufta kund\u00ebr korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar duhet marr\u00eb shum\u00eb, shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr seriozisht.<\/p>\n<p><strong>Sa efekt negativ p\u00ebr tempin e reformave n\u00eb k\u00ebto vende ka shtyrja e s\u00ebrishme e \u00e7eljes s\u00eb negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb e Maqedonin\u00eb e Veriut?<\/strong><\/p>\n<p>Shpeshher\u00eb e pyes veten n\u00ebse struktura e marr\u00ebdh\u00ebnieve politike dhe ekonomike t\u00eb k\u00ebtyre vendeve t\u00eb Ballkanit me vendet baz\u00eb t\u00eb BE \u00ebsht\u00eb ngritur dhe n\u00ebse kjo struktur\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb problem p\u00ebr momentin. N\u00ebse e shikon nga ana ekonomike integrimi i fort\u00eb me Gjermanin\u00eb apo Italin\u00eb p\u00ebrb\u00ebn edhe rrezik. N\u00ebse situata ekonomike n\u00eb Gjermani apo Itali p\u00ebrkeq\u00ebsohet, at\u00ebher\u00eb kjo ka menj\u00ebher\u00eb tek k\u00ebto vende efekte t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb eksporte, dhe n\u00eb investimet q\u00eb vijn\u00eb nga k\u00ebto vende. Edhe pun\u00ebtor\u00ebt q\u00eb jan\u00eb n\u00eb k\u00ebto vende do t\u00eb d\u00ebrgonin m\u00eb pak para. Pra var\u00ebsia social-ekonomike e k\u00ebtyre vendeve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e madhe me BE. Do t\u00eb ishte n\u00eb interesin ekonomik t\u00eb k\u00ebtyre vendeve q\u00eb t\u00eb diversifikojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb tregtin\u00eb me jasht\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Q\u00ebndrojm\u00eb tek Shqip\u00ebria, ky vend ndodhet prej muajsh n\u00eb nj\u00eb nga krizat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha politike prej vitesh. Si e shikoni situat\u00ebn aty?<\/strong><\/p>\n<p>Krahasuar me Maqedonin\u00eb e Veriut q\u00eb siguroi nj\u00eb bonus me marr\u00ebveshjen me Greqin\u00eb, Shqip\u00ebria ndodhet disi m\u00eb mbrapa. Sepse sidomos n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb ku BE ka pritur m\u00eb shum\u00eb nga Shqip\u00ebria, vetingun e gjyqtar\u00ebve dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e shtetit ligjor vendi nuk ka ecur aq mir\u00eb sa BE ka menduar. Shtoji k\u00ebsaj tensionet e m\u00ebdha politike n\u00eb vend, edhe deficitet n\u00eb drejtim t\u00eb shtetit ligjor n\u00eb luftimin e korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar. K\u00ebto t\u00eb gjitha t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb imazh jo edhe aq t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vendit jasht\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Pik\u00ebrisht kjo reform\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi ka paralizuar Gjykat\u00ebn Kushtetuese, proceset zgjasin, nuk u menduan pasojat aq shum\u00eb n\u00eb fillim?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb e ndesh shpesh, pra q\u00eb ide t\u00eb mira q\u00eb vijn\u00eb nga qendrat e pushtetit n\u00eb BE apo nga OSBE apo amerikan\u00ebt, b\u00ebhen problematike n\u00eb zbatim. Jo sepse mungon vullneti p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Ashtu si Shqip\u00ebria, edhe Serbia u p\u00ebrpoq t\u00eb kryente shum\u00eb shpejt nj\u00eb reform\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi. N\u00eb fund gjykata i ka ripun\u00ebsuar gjykat\u00ebsit me probleme me t\u00eb shkuar\u00ebn. Kjo do t\u00eb thot\u00eb, se nj\u00eb reform\u00eb n\u00eb drejt\u00ebsi ka nevoj\u00eb p\u00ebr koh\u00eb dhe duhet kryer me shum\u00eb kujdes, ndryshe krijohen problemet q\u00eb p\u00ebrmend\u00ebt ju.<\/p>\n<p><strong>Nga nj\u00ebra an\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb qeveris\u00eb Rama p\u00ebr t\u00eb bindur partner\u00ebt, se Shqip\u00ebria e meriton hapjen e negociatave, nga ana tjet\u00ebr protesta n\u00eb vend, zgjedhje t\u00eb refuzuara nga opozita. \u00c7far\u00eb mund ta kishte ndihmuar Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, kur BE u duk q\u00eb ishte e rezervuar&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb gjitha vendet q\u00eb aspirojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin, nyja e lidhjes me BE duhet par\u00eb si nj\u00eb spiranc\u00eb sigurie. Duhet th\u00ebn\u00eb, se nga nj\u00ebra an\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb n\u00ebse opozita bojkoton parlamentin, kjo e d\u00ebmton legjitimitetin e parlamentit, por nga ana tjet\u00ebr jeta politike nuk mund t\u00eb ngec\u00eb n\u00eb vend. Tani \u00ebsht\u00eb momenti q\u00eb Bashkimi Europian, amerikan\u00ebt, OSBE t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsojn\u00eb fuqimisht mes kampeve politike n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00eb k\u00ebmb\u00eb sistemin politik, legjitimitetin e sistemit politik. Nuk mund t\u00eb rrish m\u00ebnjan\u00eb e t\u00eb b\u00ebsh vet\u00ebm sehir.<\/p>\n<p>Intervist\u00ebn e zhvilloi Lindita Arapi<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diplomat\u00ebt do t\u00eb gjejn\u00eb formulime p\u00ebr mos\u00e7eljen e negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb e Maqedonin\u00eb e Veriut, thot\u00eb eksperti p\u00ebr Ballkanin, Dusan Reljic\u00a0p\u00ebr DW. Ai k\u00ebrkon q\u00eb BE t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsoj\u00eb m\u00eb fort n\u00eb Shqip\u00ebri.\u00a0 Dusan Reljic, ekspert p\u00ebr Ballkanin, \u00ebsht\u00eb drejtor i Zyr\u00ebs s\u00eb Brukselit t\u00eb Fondacionit Gjerman &#8220;Shkenca dhe Politika&#8221; me qend\u00ebr n\u00eb Berlin. Deutsche Welle: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":110617,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-110616","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110616"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110616\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/110617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}