{"id":119984,"date":"2020-01-05T14:54:18","date_gmt":"2020-01-05T13:54:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=119984"},"modified":"2020-01-05T14:54:18","modified_gmt":"2020-01-05T13:54:18","slug":"29-vjet-rd-basha-gazeta-qe-i-hapi-rrugen-fjales-se-lire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/29-vjet-rd-basha-gazeta-qe-i-hapi-rrugen-fjales-se-lire\/","title":{"rendered":"29 vjet RD, Basha: Gazeta q\u00eb i hapi rrug\u00ebn fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Lulzim Basha<\/strong><\/p>\n<p>Me 5 janar 1991 doli numri i par\u00eb i gazet\u00ebs Rilindja Demokratike, e para gazet\u00eb opozitare me diktatur\u00ebn komuniste, pas afro 50 vitesh censure dhe shtypi t\u00eb kontrolluar nga partia-shtet.<\/p>\n<p>\u2018RD\u2019 ishte vep\u00ebr e intelektual\u00ebve shqiptar\u00eb, e student\u00ebve, e t\u00eb gjith\u00eb atyre qindra e mij\u00ebra vullneteve q\u00eb iu bashkuan q\u00eb n\u00eb fillim Partis\u00eb Demokratike, si alternativa e themeluar p\u00ebr t\u2019i kthyer Shqip\u00ebris\u00eb fjal\u00ebn e lir\u00eb, vot\u00ebn e lir\u00eb dhe aspirat\u00ebn p\u00ebr rikthim n\u00eb gjirin e familjes europiane.<\/p>\n<p>Natyrisht, RD-ja ishte m\u00eb shum\u00eb sesa nj\u00eb gazet\u00eb, ajo ishte realizim i nj\u00eb misioni, rikthim n\u00eb vlerat se e v\u00ebrteta duhet th\u00ebn\u00eb e se lajm\u00ebsi \u00ebsht\u00eb i papreksh\u00ebm. Bashkuar me vler\u00ebn bot\u00ebrore dhe t\u00eb pakoh\u00eb se N\u00eb Fillim Ishte Fjala, dalja e RD-s\u00eb ishte nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebrmbushje misioni, por edhe nisja e nj\u00eb faqeje t\u00eb re n\u00eb historin\u00eb e shtypit shqiptar, historia e shtypit t\u00eb lir\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e pas-Diktatur\u00ebs.<\/p>\n<p>RD-ja lindi n\u00eb shtr\u00ebnges\u00eb, ashtu si Partia Demokratike. Stafi themelues i saj ka mir\u00ebnjohjen e p\u00ebrjetshme t\u00eb \u00e7do shqiptari t\u00eb lir\u00eb dhe padyshim t\u00eb \u00e7do demokrati, por edhe t\u00eb \u00e7do luft\u00ebtari p\u00ebr shtypin e median e lir\u00eb, sepse ata pat\u00ebn guximin e duhur t\u00eb p\u00ebrballeshin me t\u00eb gjitha pengesat q\u00eb nxirrte pafund Sigurimi i Shtetit Komunist, dhe prej atij guximi lindi edhe RD-ja, si nj\u00eb gazet\u00eb misionare.<\/p>\n<p>Tek Rilindja Demokratike u thye s\u00eb pari tabuja e censur\u00ebs dhe e autocensur\u00ebs, nis\u00ebn s\u00eb pari t\u00eb publikoheshin t\u00eb v\u00ebrtetat e fshehura p\u00ebr Historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr Historin\u00eb e Let\u00ebrsis\u00eb, p\u00ebr Gjuh\u00ebsin\u00eb Historike, p\u00ebr Albanologjin\u00eb e p\u00ebr Etnografin\u00eb shqiptare, u fol hapur e pa droj\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen ende t\u00eb pazgjidhur shqiptare, p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb trojet e tyre n\u00eb Ballkan si dhe p\u00ebr aspirat\u00ebn e tyre p\u00ebr bashkim komb\u00ebtar n\u00ebn suaz\u00ebn e Bashkimit Europian dhe NATO-s.<\/p>\n<p>Kauzat e m\u00ebdha kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr tribunat e duhura dhe p\u00ebr lirin\u00eb q\u00eb ofrojn\u00eb k\u00ebto tribuna. Asnj\u00eb kauz\u00eb nuk mund t\u2019ia dal\u00eb n\u00ebse media zbaton censur\u00ebn dhe autocensur\u00ebn. Dhe pik\u00ebrisht, k\u00ebto kauza t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb gjet\u00ebn lirin\u00eb e tyre n\u00eb faqet e numrat e par\u00eb t\u00eb Rilindjes Demokratike jan\u00eb shembulli m\u00eb i mir\u00eb i kontributit q\u00eb jep fjala e lir\u00eb dhe media n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie.<\/p>\n<p>Mir\u00ebnjohje e pashuar t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb me kurajo dhe vendosm\u00ebri e soll\u00ebn RD-n\u00eb n\u00eb jet\u00eb n\u00eb kushtet e v\u00ebshtira t\u00eb dhun\u00ebs, k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe terrorit shtet\u00ebror. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor, dua t\u00eb fal\u00ebnderoj dhe p\u00ebrg\u00ebzoj t\u00eb gjith\u00eb gazetar\u00ebt dhe drejtuesit, kryeredaktor\u00ebt, gazetar\u00ebt dhe punonj\u00ebsit e RD-s\u00eb n\u00eb vite, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb aktivitetin e saj dhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Por 2020 ka ardhur me nj\u00eb leksion t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, jo vet\u00ebm p\u00ebr median, jo ve\u00e7 p\u00ebr shtypin, por edhe p\u00ebr politik\u00ebn, edhe p\u00ebr vet\u00eb sistemin e demokracis\u00eb.<\/p>\n<p>30 vjet pas L\u00ebvizjes Studentore q\u00eb shembi diktatur\u00ebn komuniste n\u00eb Shqip\u00ebri dhe l\u00ebvizjeve t\u00eb tjera t\u00eb ngjashme q\u00eb shemb\u00ebn Perden e Hekurt q\u00eb ndante dy an\u00ebt dhe dy bot\u00ebt e kontinentit, shembuj t\u00eb hidhur na rr\u00ebfejn\u00eb si fitoret e liris\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs, e liris\u00eb s\u00eb vot\u00ebs nuk jan\u00eb t\u00eb sigurta. Ato nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetshme dhe p\u00ebr t\u2019i ruajtur, duhen p\u00ebrpjekje dhe beteja t\u00eb p\u00ebrditshme.<\/p>\n<p>Thuajse 30 vjet pas daljes s\u00eb numrit t\u00eb par\u00eb t\u00eb gazet\u00ebs \u2018Rilindja Demokratike\u2019, fjala e lir\u00eb dhe liria e medias n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb m\u00eb e rrezikuar se kurr\u00eb. Kund\u00ebr liris\u00eb s\u00eb shtypit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm presioni informal i nj\u00eb qeverie t\u00eb degraduar nga korrupsioni dhe lidhjet kriminale. Nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm presioni i organizatave kriminale n\u00eb rrug\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm autocensura q\u00eb vjen p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj klime. Kund\u00ebr liris\u00eb s\u00eb shtypit n\u00eb Shqip\u00ebri tani \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje nj\u00eb mekaniz\u00ebm i t\u00ebr\u00eb ligjor, po p\u00ebrgatitet t\u00eb ngrihet nj\u00eb struktur\u00eb e t\u00ebr\u00eb censure q\u00eb kontrollon e vepron sipas urdhrave t\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Kund\u00ebr liris\u00eb s\u00eb shtypit n\u00eb Shqip\u00ebri sot nuk ka m\u00eb ve\u00e7 armiq t\u00eb paduksh\u00ebm, por t\u00eb hapur, publik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kontrollojn\u00eb institucione, kan\u00eb uzurpuar parlamentin dhe prodhojn\u00eb ligje anti-shtyp.<\/p>\n<p>Kund\u00ebr liris\u00eb s\u00eb medias sot \u00ebsht\u00eb rreshtuar nj\u00eb qeveri e d\u00ebshtuar, armike e interesit publik, sh\u00ebrb\u00ebtore e nj\u00eb grushti oligark\u00ebsh, prodhim i manipulimit kriminal t\u00eb zgjedhjeve.<\/p>\n<p>Stafi aktual i Rilindjes Demokratike, si dhe gazetar\u00ebt q\u00eb angazhohen mes shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive n\u00eb shtypin e shkruar, at\u00eb televiziv si dhe n\u00eb portalet e ndryshme informative, e kan\u00eb t\u00eb qart\u00eb rrezikun q\u00eb vjen me form\u00ebn e ligjeve anti fjal\u00eb e lir\u00eb.<\/p>\n<p>Mes gjith\u00eb k\u00ebsaj panorame t\u00eb zymt\u00eb ,spikat nj\u00eb lajm i mir\u00eb, lajmi se t\u00eb gjith\u00eb gazetar\u00ebt, t\u00eb RD-s\u00eb dhe shumic\u00ebs s\u00eb mediave, jan\u00eb t\u00eb bashkuar n\u00eb nj\u00eb front dhe po b\u00ebjn\u00eb \u00e7mos, me t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb, t\u00eb ndalin revanshin autokratik kund\u00ebr fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Ky bashkim vullnetesh tashm\u00eb ka edhe miq nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, prandaj edhe \u00ebndrrat e armiqve t\u00eb duksh\u00ebm e t\u00eb paduksh\u00ebm t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb jan\u00eb t\u00eb parealizueshme.<\/p>\n<p>Sigurisht, n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb, pesha kryesore u takon njer\u00ebzve t\u00eb medias dhe intelektual\u00ebve t\u00eb fjal\u00ebs, opozit\u00ebs dhe t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb kan\u00eb akses n\u00eb jet\u00ebn publike.<\/p>\n<p>Ashtu si n\u00eb janarin e 1991-it, beteja p\u00ebr fjal\u00ebn e lir\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar sot n\u00eb kauz\u00eb kryesore t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb nuk duan q\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ta l\u00ebn\u00eb n\u00eb kthetrat e pesimizmit, n\u00eb kthetrat e atyre q\u00eb mendojn\u00eb se n\u00eb mosbesim e n\u00eb d\u00ebshp\u00ebrim, Shqip\u00ebria sundohet m\u00eb leht\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe sot, beteja p\u00ebr fjal\u00ebn e lir\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mision, dhe stafi aktual i Rilindjes Demokratike, ashtu si edhe shumica d\u00ebrrmuese e komunitetit t\u00eb gazetar\u00ebve, intelektual\u00ebve, profesor\u00ebve dhe akademik\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, \u00ebsht\u00eb n\u00eb an\u00ebn e duhur t\u00eb historis\u00eb.<\/p>\n<p>Duke uruar p\u00ebr 29-vjetorin e daljes s\u00eb numrit t\u00eb par\u00eb t\u00eb gazet\u00ebs \u2018Rilindja Demokratike\u2019, uroj nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb gjith\u00eb komunitetin e gazetar\u00ebve p\u00ebr p\u00ebrkushtimin e tyre dhe shpreh bindjen dhe besimin se media n\u00eb vend do t\u00eb jet\u00eb frym\u00ebzim p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb lir\u00eb, demokratike dhe europiane si ajo q\u00eb p\u00ebrshkroi Rilindja Demokratike q\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb saj.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Lulzim Basha Me 5 janar 1991 doli numri i par\u00eb i gazet\u00ebs Rilindja Demokratike, e para gazet\u00eb opozitare me diktatur\u00ebn komuniste, pas afro 50 vitesh censure dhe shtypi t\u00eb kontrolluar nga partia-shtet. \u2018RD\u2019 ishte vep\u00ebr e intelektual\u00ebve shqiptar\u00eb, e student\u00ebve, e t\u00eb gjith\u00eb atyre qindra e mij\u00ebra vullneteve q\u00eb iu bashkuan q\u00eb n\u00eb fillim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":105672,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-119984","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119984"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119984\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}