{"id":158046,"date":"2020-12-24T16:20:00","date_gmt":"2020-12-24T15:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=158046"},"modified":"2020-12-24T16:20:00","modified_gmt":"2020-12-24T15:20:00","slug":"shtate-mrekullite-e-botes-antike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/shtate-mrekullite-e-botes-antike\/","title":{"rendered":"SHTAT\u00cb MREKULLIT\u00cb E BOT\u00cbS ANTIKE"},"content":{"rendered":"<p><strong>Piramida e Madhe e Giz\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Piramida e Madhe e Giz\u00ebs q\u00ebndron ende n\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb Egjiptin Verior.E nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 2525 Para Krishtit si varri i faraonit t\u00eb dinastis\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt Kufu, ajo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja nga tre piramidat e Giz\u00ebs. Lart\u00ebsia e saj origjinale prej 146.5 metrash, e b\u00ebri piramid\u00ebn struktur\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuar nga njeriu n\u00eb bot\u00eb, deri kur rekordin e theu Katedralja Linkoln n\u00eb shekullin XIV.P\u00ebrgjat\u00eb shekujve shtresa e jashtme e piramid\u00ebs \u00ebsht\u00eb g\u00ebrryer, duke e reduktuar me gati 8 metra lart\u00ebsin\u00eb e saj. Vler\u00ebsimet e fundit, sugjerojn\u00eb se u desh\u00ebn rreth 14 vjet p\u00ebr t\u00eb transportuar dhe vendosur nj\u00ebra mbi tjetr\u00ebn 2.3 milion\u00eb blloqe guri.<\/p>\n<p><strong>Mauzoleumi n\u00eb Halikarnasus<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, Mauzolusi i plotfuqish\u00ebm nd\u00ebrtoi nj\u00eb kryeqytet t\u00eb ri p\u00ebr veten dhe gruan e tij Artemis\u00ebn n\u00eb Halikarnasus (n\u00eb bregdetin e sot\u00ebm per\u00ebndimor t\u00eb Turqis\u00eb), duke mos kursyer asgj\u00eb p\u00ebr ta mbushur at\u00eb me statuja dhe tempuj t\u00eb bukur mermeri.<\/p>\n<p><strong>Statuja e Zeusit<\/strong><\/p>\n<p>Olimpia, ishte nj\u00eb vend i shenjt\u00eb n\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb, dhe vendi i Loj\u00ebrave t\u00eb para Olimpike. Dhe cila ishte m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb respektuar Per\u00ebndin\u00eb kryesore t\u00eb Grek\u00ebve t\u00eb Lasht\u00eb, sesa t\u00eb nd\u00ebrtohej p\u00ebr t\u00eb nj\u00eb statuj\u00eb gjigante? Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb b\u00ebri skulptori Fidia, kur realizoi kryevepr\u00ebn e tij n\u00eb tempullin e Zeusit n\u00eb Olimpia n\u00eb vitin 435 Para Krishtit.<\/p>\n<p><strong>Kopshtet e Varura t\u00eb Babilonis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrshkrime t\u00eb holl\u00ebsishme ekzistojn\u00eb n\u00eb shum\u00eb tekste antike, greke dhe romake, por asnj\u00eb mrekulli tjet\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb misterioze se sa Kopshtet e varura t\u00eb Babilonis\u00eb. Tek e fundit, t\u00eb gjitha d\u00ebshmit\u00eb jan\u00eb t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, dhe nuk ka ende prova p\u00ebrfundimtare se ato kan\u00eb ekzistuar v\u00ebrtet.<\/p>\n<p><strong>Fari i Aleksandris\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Fari nga arkitektit grek Sostratusi nga Knidusi. Punimet zgjat\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb, dhe p\u00ebrfunduan gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb Ptolemeuy II n\u00eb vitet 280-70 Para Krishtit.<\/p>\n<p>Mendohet se Fati kishte nj\u00eb lart\u00ebsi prej 140 metrash, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb struktur\u00ebn e dyt\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuar nga njeriu n\u00eb Antikitetit, pas Piramid\u00ebs s\u00eb Madhe t\u00eb Giz\u00ebs. Kulla ishte e ndar\u00eb n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb katrore, nj\u00eb seksion t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebm 8-k\u00ebndor, dhe me nj\u00eb seksion t\u00eb sip\u00ebrm cilindrik.<\/p>\n<p><strong>Tempulli i Artemis\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fakt ky tempull u nd\u00ebrtua dhe u rind\u00ebrtua disa her\u00eb n\u00eb Efes, n\u00eb Turqin\u00eb e sotme. Monumenti u shkat\u00ebrrua nga nj\u00eb p\u00ebrmbytje n\u00eb shekullin VII Para Krishtit, nga nj\u00eb zjarrv\u00ebn\u00ebs i quajtur Herostratus n\u00eb vitin 356 Para Krishtit, q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shpresonte t\u00eb arrinte fam\u00ebn me \u00e7do kusht, si dhe nga nj\u00eb sulm i got\u00ebve t\u00eb Gjermanis\u00eb Lindore n\u00eb shekullin III.<\/p>\n<p><strong>Gjigandi i Rodit<\/strong><\/p>\n<p>I nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 282 Para Krishtit, Kolosi i Rodosit ekzistoi p\u00ebr m\u00eb pak se 60 vjet, por kjo nuk e zbehu fam\u00ebn e tij. Statuja kushtuar Per\u00ebndis\u00eb s\u00eb Diellit, Helios, mori 12 vjet koh\u00eb p\u00ebr t\u2019u realizuar nga skulptori Kares nga Lindosi, p\u00ebr t\u00eb festuar nj\u00eb triumf ushtarak pas nj\u00eb rrethimi 1-vje\u00e7ar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Piramida e Madhe e Giz\u00ebs Piramida e Madhe e Giz\u00ebs q\u00ebndron ende n\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb Egjiptin Verior.E nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 2525 Para Krishtit si varri i faraonit t\u00eb dinastis\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt Kufu, ajo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja nga tre piramidat e Giz\u00ebs. Lart\u00ebsia e saj origjinale prej 146.5 metrash, e b\u00ebri piramid\u00ebn struktur\u00ebn m\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":158047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[334],"tags":[],"class_list":{"0":"post-158046","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-histori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}