{"id":165829,"date":"2021-02-27T17:49:36","date_gmt":"2021-02-27T16:49:36","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=165829"},"modified":"2021-02-27T17:49:36","modified_gmt":"2021-02-27T16:49:36","slug":"historia-dy-mije-vjecare-e-ushqimit-me-te-famshem-italian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/historia-dy-mije-vjecare-e-ushqimit-me-te-famshem-italian\/","title":{"rendered":"Historia dy mij\u00eb vje\u00e7are e ushqimit m\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm italian"},"content":{"rendered":"<p>Italia, vendi i artit t\u00eb Rilindjes, Rom\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb, monumenteve t\u00eb mrekullueshme, kolos\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kultur\u00ebs, por edhe e nj\u00eb ushqimi t\u00eb famsh\u00ebm, pica. Ngjyra, shija, aroma, p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e b\u00ebjn\u00eb pic\u00ebn nj\u00eb nga gatimet m\u00eb t\u00eb dashura n\u00eb bot\u00eb. N\u00ebse mendohet se pica filloi t\u00eb p\u00ebrhapej si nj\u00eb fenomen global n\u00eb shekullin e 20-t\u00eb, n\u00eb fakt, ajo e b\u00ebri udh\u00ebtimin e par\u00eb p\u00ebrtej oqeanit, e m\u00eb larg, para 2000 vjet\u00ebsh. Rreth historikut dhe zanafill\u00ebs s\u00eb saj, studiuesit mendojn\u00eb se koncepti i p\u00ebraf\u00ebrt me pic\u00ebn ka qen\u00eb i njohur q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e grek\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, por n\u00eb nj\u00eb form\u00eb m\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb t\u00eb saj, t\u00eb quajtur \u201cpissa\u201d ose \u201cpita\u201d, \u00e7ka n\u00eb fakt mendohet t\u00eb ket\u00eb ekzistuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Mesdheun. Pra, \u201cpissa\u201d antike ishte buk\u00eb, her\u00eb e skuqur dhe her\u00eb e pjekur, ndoshta edhe me er\u00ebza mbi t\u00eb.<\/p>\n<p>Ushqimi u shfaq m\u00eb pas si \u201cpizza\u201d rreth vitit 997 e.r. Nj\u00eb dokument i gjetur n\u00eb veri t\u00eb Napolit tregon ndodhin\u00eb interesante se si nj\u00eb qiradh\u00ebn\u00ebs, premtoi t\u2019i paguante pronarit t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb qiran\u00eb p\u00ebrmes mishit t\u00eb derrit dhe pic\u00ebs. Nd\u00ebrsa n\u00eb shekullin e 18-t\u00eb, pica nisi t\u00eb p\u00ebrhapej masivisht si nj\u00eb \u201cushqim rruge\u201d dhe vizitor\u00ebt n\u00eb qytet filluan t\u00eb flisnin p\u00ebr t\u00eb. Mes njer\u00ebzve t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb koh\u00ebs, shkrimtar\u00eb, sundimtar\u00eb, kishte nga ata q\u00eb e urrenin k\u00ebt\u00eb ushqim dhe t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e donin shum\u00eb.<\/p>\n<p>Mbreti Burbon i Napolit, Ferdinand, thuhet se kishte nd\u00ebrtuar nj\u00eb furr\u00eb me tulla n\u00eb rezidenc\u00ebn e tij, dhe ndon\u00ebse konsiderohej si nj\u00eb ushqim i t\u00eb varf\u00ebrve, ai e preferonte shum\u00eb. Histori shum\u00eb e njohur \u00ebsht\u00eb ajo e mbret\u00ebresh\u00ebs t\u00eb Italis\u00eb, Margarita, q\u00eb kur vizitoi Napolin, m\u00eb 1889, k\u00ebrkoi t\u00eb provonte specialitetin vendas. Asaj i ofruan tri lloje t\u00eb ndryshme picash, nd\u00ebr to nj\u00ebra me domate, mocarela dhe borzilok. Mbret\u00ebresha mendohet se zgjodhi k\u00ebt\u00eb, pasi i kujtoi asaj flamurin e Italis\u00eb, lindi k\u00ebshtu pica Margerita. Megjithat\u00eb, ishin emigrant\u00ebt m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr t\u00eb Italis\u00eb q\u00eb e popullarizuan at\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. N\u00eb fillimi t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, pas emigrimit masiv nga jugu i Italis\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara, sigurisht q\u00eb emigrant\u00ebt mor\u00ebn edhe recetat e tyre me vete.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Italia, vendi i artit t\u00eb Rilindjes, Rom\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb, monumenteve t\u00eb mrekullueshme, kolos\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kultur\u00ebs, por edhe e nj\u00eb ushqimi t\u00eb famsh\u00ebm, pica. Ngjyra, shija, aroma, p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e b\u00ebjn\u00eb pic\u00ebn nj\u00eb nga gatimet m\u00eb t\u00eb dashura n\u00eb bot\u00eb. N\u00ebse mendohet se pica filloi t\u00eb p\u00ebrhapej si nj\u00eb fenomen global n\u00eb shekullin e 20-t\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":165830,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-165829","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165829\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}