Historiani Jusuf Buxhovi e quan antihistorike\u00a0marr\u00ebveshjen e Shkupit\u00a0t\u00eb n\u00ebnshkruar t\u00eb enjten midis presidentit t\u00eb Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7, kryeministrit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Edi Rama dhe kryeministrit t\u00eb \u00a0Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Zoran Zaev, t\u00eb shpalosur me nism\u00ebn \u201cOpen Balkan\u201d.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr KALLXO.com, Buxhovi ka theksuar mes tjerash se nismat e tilla, nuk mund t\u00eb ken\u00eb kurr\u00ebfar\u00eb t\u00eb ardhme dhe se kjo nism\u00eb \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme dhe e rrezikshme nj\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn koh\u00eb.<\/p>\n
Buxhovi n\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb ka komentuar edhe q\u00ebndrimet n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb t\u00eb kryeministrit shqiptar\u00a0Edi Rama\u00a0me presidentin serb\u00a0Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7, se e kaluara duhet l\u00ebn\u00eb mbrapa dhe se duhet shikuar nga e ardhmja.<\/p>\n
Ai ka shtuar se shteti i Kosov\u00ebs, nuk duhet t\u00eb pranoj\u00eb formul\u00ebn \u201cOpen Ballkan\u201d, ngaq\u00eb si\u00e7 thot\u00eb Buxhovi ajo nuk paraqet tjet\u00ebr pos rikthimin e strategjis\u00eb s\u00eb njohur t\u00eb shekullit t\u00eb kaluara \u201cBallkani Ballkanasve\u201d, ku Serbia do t\u00eb jet\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebs i t\u00eb gjitha proceseve n\u00eb t\u00eb dhe n\u00eb raport me fuqit\u00eb e m\u00ebdha.<\/p>\n
M\u00eb posht\u00eb e gjeni t\u00eb plot\u00eb intervist\u00ebn me shkrim me historianin Jusuf Buxhovi:<\/strong><\/p>\n Pyetje:<\/strong>\u00a0Z. Buxhovi, si e komentoni deklarimin e kryeministrit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Edi\u00a0 Rama dhe at\u00eb t\u00eb presidentit t\u00eb Serbis\u00eb Aleksandar Vu\u00e7iq, si mund t\u00eb lihet e kaluara mbrapa m\u00eb gjith\u00eb realitetin e luft\u00ebs s\u00eb fundit n\u00eb Kosov\u00eb dhe mosnd\u00ebshkimin e krimeve t\u00eb forcave serbe n\u00eb Kosov\u00eb? \u2013 Pse jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb q\u00ebndrimet e tyre p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn n\u00eb rajon?<\/p>\n Jusuf Buxhovi:<\/strong>\u00a0E kaluara, pa marr\u00eb parasysh pasojat, ndodh q\u00eb n\u00eb politik\u00eb t\u00eb anashkalohet dhe madje t\u00eb p\u00ebrjashtohet p\u00ebr q\u00ebllime pragmatike q\u00eb edhe mund t\u00eb arsyetohen n\u00eb forma t\u00eb ndryshme qoft\u00eb edhe me formul\u00ebn e \u201ce\u00a0 bashk\u00ebpunimeve ekonomike\u201d dhe t\u00eb tjerave q\u00eb lidhen me modelet\u00a0 e integrimeve europiane,\u00a0 pa\u00e7ka se brenda p\u00ebr brenda tyre fshihen edhe q\u00ebllime t\u00eb caktuara dhe interesa t\u00eb nj\u00ebanshme, q\u00eb leht\u00eb mund t\u00eb manipulohen me nisma t\u00eb tilla. Megjithat\u00eb, kur shtrohet pyetja rreth q\u00ebndrimeve identike t\u00eb presidentit serb Vu\u00e7iq dhe atij shqiptar Rama, n\u00eb rastin konkret, p\u00ebrvoja historike dhe sjellja diplomatike ndihmon p\u00ebr t\u2019u kuptuar konteksti i\u00a0 pragmatizmit\u00a0 p\u00ebr interesa t\u00eb caktuara, si\u00e7 jan\u00eb ato t\u00eb Serbis\u00eb, q\u00eb nismat europiane, t\u00eb shfryt\u00ebzohen p\u00ebr t\u2019u promovuar si faktor rajonal, nj\u00eb si \u201cnyj\u00eb ballkanike\u201d q\u00eb\u00a0 ndikon edhe\u00a0 raportet politike brenda gjeostrategjis\u00eb s\u00eb fuqive t\u00eb m\u00ebdha edhe n\u00eb rrethanat\u00a0 kur as\u00a0 irevizibiliteti historik nuk mund t\u00eb ndihmoj\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtohen realitetet politike t\u00eb koh\u00ebs, ku shteti i Kosov\u00ebs shfaqet si faktor i pakap\u00ebrcyesh\u00ebm, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Serbia mbetet me hipotekat e shtetit q\u00eb\u00a0 n\u00eb vitet 1991-1999, ka kryer gjenocide n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, Kroaci dhe Kosov\u00eb. Pra, n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebto realitete politike, sjellja e Vu\u00e7i\u00e7it dhe Ram\u00ebs, \u00ebsht\u00eb antihistorike, meq\u00eb mb\u00ebshtetet mbi realitetet e Konferenc\u00ebs s\u00eb Ambasador\u00ebve t\u00eb vitit 1913 dhe t\u00eb logjik\u00ebs shtet\u00ebrore q\u00eb krijoi ajo n\u00eb dobi t\u00eb hegjemonizmit serb dhe n\u00eb d\u00ebm t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes shqiptare ku gjysma e etnis\u00eb s\u00eb saj mbeti jasht\u00eb kufijve t\u00eb shtetit shqiptar me tretmanin e \u201cetnis\u00eb fetare\u201d t\u00eb destinuar p\u00ebr shp\u00ebrngulje dhe asimilime, si\u00e7 ndodhi n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me programet e \u00c7ubrilloviqit dhe t\u00eb Qosiqit. Por,\u00a0 shteti shqiptar q\u00eb doli edhe nga Konferenca e paqes e Parisit, ndoqi \u201clogjik\u00ebn shtet\u00ebrore\u201d n\u00eb raport me Beogradin dhe Athin\u00ebn, duke sakrifikuar popullat\u00ebn e mbetur jasht\u00eb kufijve shtet\u00ebror. Nj\u00ebjt\u00eb veproi edhe regjimi komunist i Enver Hoxh\u00ebs, kur anuloi edhe vendimin e Konferenc\u00ebs s\u00eb Bunjave dhe jo vet\u00ebm q\u00eb u pajtua q\u00eb Kosova t\u00eb aneksohet nga Serbia, por veproi q\u00eb, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb idealeve ideologjike dhe me parull\u00ebn e v\u00ebllaznim-bashkimit, t\u00eb shkrihet n\u00eb federat\u00ebn jugosllave, q\u00eb edhe do t\u00eb ndodhte po mos t\u00eb ishte Stalini q\u00eb ndali krijimin e nj\u00eb Jugosllavie t\u00eb madhe n\u00ebn firm\u00ebn e \u201caleanc\u00ebs ballkanike\u201d. Pra, duke iu referuar ngjarjeve historike, ajo q\u00eb ndodhi n\u00eb Shkup, nuk paraqet tjet\u00ebr pos ecurin\u00eb e njohur q\u00eb shteti shqiptar e ka ndjekur nga viti 1921 e k\u00ebndej,\u00a0 ve\u00e7mas n\u00eb vitet 1944-1948, duke iu n\u00ebnshtruar ekonomikisht dhe politikisht Beogradit. Rama, n\u00eb p\u00ebrputhje me modelet e s\u00eb kaluar\u00ebs, pranoi\u00a0 karremin e Vu\u00e7i\u00e7it p\u00ebr \u201cbashk\u00ebpunim ekonomik\u201d n\u00eb frym\u00ebn europiane, ngjash\u00ebm me reinkarnimin e parull\u00ebs s\u00eb njohur t\u00eb N. Pashiqit \u201cBallkani Ballkanasve\u201d, q\u00eb nuk do t\u00eb thot\u00eb tjet\u00ebr pos \u201cBallkani n\u00ebn ndikimin e Beogradit\u201d, si nj\u00eb pozicion q\u00eb duhet t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb kombinatorik\u00ebn e fuqive t\u00eb m\u00ebdha rreth \u201cintegrimeve\u201d dhe aleancave t\u00eb mundshme. Kjo logjik\u00eb antihistorike dhe antishqiptare nj\u00ebher\u00ebsh, sakrifikon shtetin e Kosov\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb si prirje, nuk \u00ebsht\u00eb as e panjohur e as e re, ngaq\u00eb ajo ka filluar t\u00eb rikthehet prej vitesh gjithnj\u00eb n\u00ebn parull\u00ebn e nj\u00eb marr\u00ebveshje \u201chistorike\u201d shqiptare-serbe, \u201ct\u00eb pajtimit\u201d, q\u00eb mund t\u00eb sjell edhe \u201cbashkimin komb\u00ebtar\u201d (n\u00ebp\u00ebrmes shk\u00ebmbimeve dhe korrigjimeve territoriale), gjithnj\u00eb sipas kutit serb me \u00e7ka i hap\u00ebn dyert projektit t\u00eb Serbis\u00eb s\u00eb Madhe! Rama dhe Vu\u00e7i\u00e7i, n\u00eb pokerin diplomatik-politik fut\u00ebn kart\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb, n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, kund\u00ebr interesave euro-atlantike (ndon\u00ebse Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s) dhe n\u00eb tjetr\u00ebn\u00a0 an\u00eb, kund\u00ebr shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs, si interes gjeostrategjik dhe gjeopolitik t\u00eb SHBA-ve, NATO-s dhe per\u00ebndimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Me k\u00ebt\u00eb veprim, Shqip\u00ebria tregoi se ruan vasalitetin politik, ekonomik dhe diplomatik ndaj Beogradit, se edhe n\u00eb planin\u00a0 kulturor dhe historik pranon kornizat e hegjemonizmit serb,\u00a0 pa\u00e7ka se kjo krijon mund\u00ebsi p\u00ebr rritjen e ndikimit t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb rajon.<\/p>\n Pyetje:<\/strong>\u00a0Z. Buxhovi, a mund t\u00eb ket\u00eb sukses kjo nism\u00eb e re e proklamuar nga tri vendet e Ballkanit duke pasur parasysh se e nj\u00ebjta ishte p\u00ebrmendur m\u00eb her\u00ebt n\u00eb at\u00eb q\u00eb quhej \u201cMini-Shengeni Ballkanik\u201d?<\/p>\n Jusuf Buxhovi:<\/strong>\u00a0Nismat e tilla, nuk mund t\u00eb ken\u00eb kurr\u00ebfar\u00eb t\u00eb ardhme, ndon\u00ebse manipulohen me retorik\u00ebn e \u201cintegrimeve europiane\u201d e t\u00eb ngjashme, ngaq\u00eb\u00a0 ngrisin \u00e7\u00ebshtje q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb konceptet e tyre themelore. K\u00ebshtu, i ashtuquajturi \u201cMini-Sh\u00ebngen Ballkanik\u201d n\u00ebn ombrell\u00ebn e Serbis\u00eb, jo vet\u00ebm q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb frym\u00ebn e marr\u00ebveshjeve t\u00eb Berlinit, por n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. Sepse,\u00a0 faktorizon Serbin\u00eb dhe ekonomin\u00eb e saj, nd\u00ebrsa Maqedonia dhe Shqip\u00ebria\u00a0 kthehen n\u00eb vende vasale prej nga Beogradi krijon bllokun ekonomik dhe politik antieuropian dhe anti NATO. N\u00eb k\u00ebto rrethana, shteti i Kosov\u00ebs vihet para sprovave t\u00eb m\u00ebdha, meq\u00eb p\u00ebrjashtohet nga hap\u00ebsira ekonomike shqiptare dhe ajo maqedone. Kjo mund t\u00eb ket\u00eb pasoja edhe p\u00ebr Bullgarin\u00eb, Greqin\u00eb dhe Malin e Zi, ngaq\u00eb blloku serb me Maqedonin\u00eb dhe Shqip\u00ebrin\u00eb, shk\u00ebput Kosov\u00ebn, Bullgarin\u00eb dhe Greqin\u00eb nga pjesa tjet\u00ebr e rajonit dhe BE-ja madje, gj\u00eb q\u00eb destabilizon ekonomikisht dhe politikisht rajonin dhe m\u00eb gjer\u00eb. Pra, nga ky aspekt, kjo nism\u00eb \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme dhe e rrezikshme nj\u00ebher\u00ebsh!<\/p>\n Pyetje:<\/strong>\u00a0Cili duhet t\u00eb jet\u00eb pozicioni i Kosov\u00ebs kundrejt k\u00ebtyre zhvillimeve si dhe ndaj nism\u00ebs \u201cOpen Balkan\u201d specifikisht?<\/p>\n Jusuf Buxhovi:<\/strong> Kosova tashm\u00eb e ka t\u00eb qart\u00eb, q\u00eb si shtet i krijuar me ndihm\u00ebn e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb SHBA-ve, NATO-s dhe Per\u00ebndimit p\u00ebr \u00e7\u2019gj\u00eb edhe p\u00ebrdori ultima ration, nuk mund t\u00eb ket\u00eb zgjidhje tjet\u00ebr pos t\u00eb jet\u00eb\u00a0 pjes\u00eb e tyre, pra e Per\u00ebndimit. Interesat e saj strategjike jan\u00eb q\u00eb ta ruaj\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb per\u00ebndimore, ta thelloj\u00eb at\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e t\u00eb gjitha strukturave veri-atlantike, meq\u00eb vet\u00ebm ashtu mund t\u2019u b\u00ebj\u00eb ball\u00eb planeve djall\u00ebzore q\u00eb vin\u00eb nga projektet e njohura hegjemoniste serbo-ruse nga e kaluara, q\u00eb pat\u00ebn p\u00ebr pasoj\u00eb tre gjenocide,(1878,1912 dhe 1944), etnocide (shp\u00ebrngulje p\u00ebr n\u00eb Turqi) dhe kulturocide (mohimin e identitetit kulturor dhe historik). Shteti i Kosov\u00ebs, nuk duhet t\u00eb pranoj\u00eb formul\u00ebn \u201cOpen Ballkan\u201d, ngaq\u00eb ajo nuk paraqet tjet\u00ebr pos rikthimin e strategjis\u00eb s\u00eb njohur t\u00eb shekullit t\u00eb kaluara \u201cBallkani Ballkanasve\u201d, ku Serbia do t\u00eb jet\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebs i t\u00eb gjitha proceseve n\u00eb t\u00eb dhe n\u00eb raport me fuqit\u00eb e m\u00ebdha. Qeveria e Kosov\u00ebs, si\u00e7 u shpreh dje, duhet t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb \u00e7far\u00ebdo marr\u00ebveshje t\u00eb till\u00eb, duke mohuar kategorisht edhe rolin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb k\u00ebto nisma. Me k\u00ebt\u00eb rast, shteti i Kosov\u00ebs, duhet t\u2019i kthehet edhe m\u00eb tep\u00ebr kosovocentrizmit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb integrimet shqiptare duhet t\u2019i kusht\u00ebzoj\u00eb me largimin e Tiran\u00ebs zyrtare nga formulat e njohura t\u00eb lidhjeve me Beogradin nga ato t\u00eb vitit 1924 dhe1944. Tiran\u00ebs zyrtare duhet t\u2019i b\u00ebhet me dije se interesi i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb integrimi n\u00eb strukturat euro-atlantike q\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebn nga SHBA-ja dhe NATO dhe assesi ato q\u00eb p\u00ebrcaktohen nga Beogradi dhe Rusia.\/\/KALLXO.com<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Historiani Jusuf Buxhovi e quan antihistorike\u00a0marr\u00ebveshjen e Shkupit\u00a0t\u00eb n\u00ebnshkruar t\u00eb enjten midis presidentit t\u00eb Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7, kryeministrit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Edi Rama dhe kryeministrit t\u00eb \u00a0Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Zoran Zaev, t\u00eb shpalosur me nism\u00ebn \u201cOpen Balkan\u201d. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr KALLXO.com, Buxhovi ka theksuar mes tjerash se nismat e tilla, nuk mund t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":2030,"featured_media":196120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,3373],"tags":[],"class_list":{"0":"post-196119","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-rajon"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2030"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/196120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=196119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=196119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}