{"id":210417,"date":"2021-10-15T15:15:28","date_gmt":"2021-10-15T13:15:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=210417"},"modified":"2021-10-15T15:15:28","modified_gmt":"2021-10-15T13:15:28","slug":"fmn-zbuloi-sfidat-e-ekonomise-shqiptare-reagon-presidenti-meta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/fmn-zbuloi-sfidat-e-ekonomise-shqiptare-reagon-presidenti-meta\/","title":{"rendered":"FMN zbuloi sfidat e ekonomis\u00eb shqiptare, reagon presidenti Meta"},"content":{"rendered":"<p>Misioni i Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, n\u00eb deklarat\u00ebn e dat\u00ebs 12 tetor 2021, t\u00ebrheq v\u00ebmendjen se sfidat kryesore p\u00ebr ekonomin\u00eb e vendit jan\u00eb t\u00eb dyfishta:<br \/>\nS\u00eb pari, investimi me efikasitet tek njer\u00ebzit dhe ekonomia, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur zhvillimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb vendit;<br \/>\nS\u00eb dyti, rind\u00ebrtimi i hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr manovrim t\u00eb politik\u00ebs fiskale, p\u00ebr t\u00eb ulur defi\u00e7itin shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb fiskal dhe raportin e borxhit publik.<br \/>\nP\u00ebr t\u00eb adresuar k\u00ebto sfida, sugjerimet e FMN, jan\u00eb konkretisht:<br \/>\n1. Nj\u00eb plan i besuesh\u00ebm i rregullimit fiskal afatmes\u00ebm duhet t\u00eb formulohet dhe t\u00eb zbatohet duke filluar nga viti 2022, q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb zvog\u00eblimin e defi\u00e7itit primar n\u00eb rreth 2% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2022, si dhe t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme nj\u00eb balanc\u00eb primare pozitive prej rreth 1.5% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2024.<br \/>\n2. N\u00eb themel t\u00eb rregullimit fiskal t\u00eb besuesh\u00ebm duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb strategji e sh\u00ebndetshme afatmesme t\u00eb ardhurash, q\u00eb zgjeron baz\u00ebn tatimore dhe eleminon mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr shmangie.<\/p>\n<p>3. Rritja e cil\u00ebsis\u00eb dhe e transparenc\u00ebs s\u00eb shpenzimeve publike k\u00ebrkon transparenc\u00eb mbi tejkalimin e kostove dhe afateve fillestare dhe mosrespektimin e proceseve t\u00eb miratuara t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes dhe miratimit t\u00eb projekteve p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu PPP-t\u00eb, q\u00eb po p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb anashkaluar tavanet buxhetore afatmesme.<br \/>\n4. Investimet publike tejet ambicioze, q\u00eb jan\u00eb rritur me shpejt\u00ebsi nga viti 2020, t\u00eb financuara me burime t\u00eb brendshme (q\u00eb nuk lidhen me t\u00ebrmetin) duhet t\u00eb moderohen duke pasur parasysh si kapacitetin e dob\u00ebt t\u00eb realizimit dhe efikasitetin e ul\u00ebt t\u00eb tyre.<br \/>\n5. Mb\u00ebshtetja buxhetore duhet t\u00eb orientohet m\u00eb mir\u00eb tek personat, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb nevoj\u00eb, p\u00ebr ofrimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe ve\u04aban\u00ebrisht p\u00ebr vaksinimin si dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar mb\u00ebshtetje p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb n\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht duke pasur parasysh rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve dhe energjis\u00eb.<\/p>\n<p>6. K\u00ebshillohet t\u00eb mos nd\u00ebrmerren vendime n\u00eb lidhje me amnisti tatimore ose p\u00ebrjashtime, apo iniciativave tatimore \u201cad hoc\u201d, q\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb kund\u00ebrt me strategjin\u00eb afatgjat\u00eb t\u00eb Qeveris\u00eb p\u00ebr rritjen e t\u00eb ardhurave tatimore.<br \/>\n7. Ndryshimet, q\u00eb lidhen me hartimin dhe zbatimin e Ligjit Organik t\u00eb Buxhetit, duhet t\u00eb b\u00ebhen vet\u00ebm p\u00ebrmes procedurave normale parlamentare dhe se p\u00ebrdorimi i Akteve Normative p\u00ebr t\u00eb ndryshuar Buxhetin brenda vitit, p\u00ebrve\u00e7 rrethanave emergjente duhet t\u00eb nd\u00ebrpriten.<\/p>\n<p>8. Nj\u00eb strategji rigoroze e menaxhimit t\u00eb borxhit nevojitet p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr vendimet e Qeveris\u00eb p\u00ebr huamarrjen e jashtme tregtare, q\u00eb i n\u00ebnshtrohet rrezikut t\u00eb luhatjes s\u00eb kursit t\u00eb k\u00ebmbimit.<br \/>\n9. Rritja e shpejt\u00eb e stokut t\u00eb PPP-ve, q\u00eb pritet t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 50% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb 2021, nga 33% n\u00eb vitin 2018, k\u00ebrkon dyfishimin e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb forcuar menaxhimin e investimeve publike.10. Skemat e garancive p\u00ebr sektorin privat dhe mb\u00ebshtetja e nd\u00ebrmarrjeve shtet\u00ebrore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb sektorin e energjis\u00eb dhe ujit, me garanci sovrane q\u00eb po rriten, si dhe mb\u00ebshtetja e her\u00ebpashershme buxhetore gjithashtu i shtojn\u00eb risqet fiskale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb rijet\u00ebsohen reformat n\u00eb sektor\u00ebt e energjis\u00eb elektrike dhe t\u00eb ujit, q\u00eb jan\u00eb vonuar n\u00eb vitet e fundit.<br \/>\n11. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, \u00ebsht\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb shtohen p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb forcuar sundimin e ligjit, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb minimizohen dob\u00ebsit\u00eb, q\u00eb burojn\u00eb nga korrupsioni, t\u00eb rritjes s\u00eb transparenc\u00ebs dhe konkurrueshm\u00ebris\u00eb.<br \/>\nT\u00eb gjitha k\u00ebto rekomandime t\u00eb sugjeruara nga Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar jan\u00eb b\u00ebr\u00eb prezent dhe nga Presidenti i Republik\u00ebs, p\u00ebrmes Dekretet e Tij, p\u00ebr kthimin p\u00ebr rishqyrtim n\u00eb Kuvend t\u00eb k\u00ebtyre ligjeve:<\/p>\n<p>1. Dekretin nr. 11866, dat\u00eb 11.12.2020 \u201cP\u00ebr kthimin p\u00ebr rishqyrtim n\u00eb Kuvend t\u00eb ligjit nr. 137\/2020 \u201cP\u00ebr buxhetin e vitit 2021\u201d.<br \/>\n2. Dekretin nr.13 179, dt 28.07.2021 p\u00ebr Kthimin n\u00eb Kuvend t\u00eb ligjit nr. 86\/2021 \u201cP\u00ebr miratimin e aktit normativ, me fuqin\u00eb e ligjit, nr. 25, dat\u00eb 22.6.2021, i K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave \u201cP\u00ebr disa ndryshime dhe shtes n\u00eb ligjin nr. 9936, dat\u00eb 26.6.2008 \u201cP\u00ebr menaxhimin e sistemit buxhetor n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d, t\u00eb ndryshuar\u201d.<br \/>\n3. Dekret nr.13 186, dt 28.07.2021 p\u00ebr Kthimin n\u00eb Kuvend t\u00eb ligjit nr. 87\/2021 \u201cP\u00ebr miratimin e aktit normativ, me fuqin\u00eb e ligjit, nr. 26, dat\u00eb 22.6.2021, t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave \u201cP\u00ebr disa ndryshime dhe shtesa n\u00eb ligjin nr. 137\/2020 \u201cP\u00ebr buxhetin e vitit 2021\u201d, t\u00eb ndryshuar\u201d.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Misioni i Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, n\u00eb deklarat\u00ebn e dat\u00ebs 12 tetor 2021, t\u00ebrheq v\u00ebmendjen se sfidat kryesore p\u00ebr ekonomin\u00eb e vendit jan\u00eb t\u00eb dyfishta: S\u00eb pari, investimi me efikasitet tek njer\u00ebzit dhe ekonomia, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur zhvillimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb vendit; S\u00eb dyti, rind\u00ebrtimi i hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr manovrim t\u00eb politik\u00ebs fiskale, p\u00ebr t\u00eb ulur defi\u00e7itin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2020,"featured_media":187898,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231,235],"tags":[5396],"class_list":{"0":"post-210417","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme","9":"category-vendi","10":"tag-lajme-zjarrr"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2020"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=210417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210417\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/187898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=210417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=210417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=210417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}