{"id":23700,"date":"2016-06-05T21:11:18","date_gmt":"2016-06-05T19:11:18","guid":{"rendered":"http:\/\/zjarr.tv\/?p=23700"},"modified":"2016-06-06T08:58:45","modified_gmt":"2016-06-06T06:58:45","slug":"mongolet-do-te-pushtonin-te-gjithe-evropen-por-i-ndaloi-moti-i-keq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/mongolet-do-te-pushtonin-te-gjithe-evropen-por-i-ndaloi-moti-i-keq\/","title":{"rendered":"Mongol\u00ebt do t\u00eb pushtonin t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, por\u2026 i ndaloi moti i keq!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><em>N\u00eb vitin 1242, papritur, hordhit\u00eb mongole vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb ktheheshin s\u00ebrish n\u00eb tokat e tyre dhe t\u00eb braktisnin misionin e nisur, pushtimin e Hungaris\u00eb, e m\u00eb pas t\u00eb territoreve t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs, duke \u00e7liruar kontinentin e vjet\u00ebr nga nj\u00eb makth i madh. Nj\u00eb nga ushtrit\u00eb pushtuese m\u00eb t\u00eb tmerrshme t\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrave, nuk ia doli t\u00eb triumfonte, n\u00eb Europ\u00eb.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-190809\" src=\"http:\/\/zjarr.tv\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/34A402D100000578-3610675-image-m-35_1464275615485.jpg\" alt=\"34A402D100000578-3610675-image-m-35_1464275615485\" width=\"634\" height=\"462\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Koha e keqe ogurzez\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb ndihmuar n\u00eb p\u00ebrballimin dhe m\u00eb pas t\u00ebrheqjen e ushtrive mongole t\u00eb pandalshme, t\u00eb cilat kishin p\u00ebr q\u00ebllim pushtimin e Europ\u00ebs dhe kishin arritur q\u00eb t\u00eb p\u00ebrparonin deri n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb saj.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u00eb vitin 1242, hordhit\u00eb mongole vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb ktheheshin s\u00ebrish n\u00eb tokat e tyre dhe t\u00eb braktisnin misionin e nisur, pushtimin e Hungaris\u00eb, e m\u00eb pas t\u00eb territoreve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">I k\u00ebtij mendimi \u00ebsht\u00eb historiani italian Nicola Di Cosmo, i cili jep m\u00ebsim n\u00eb Institutin p\u00ebr Studime t\u00eb Avancuara t\u00eb Princeton-it. Tez\u00ebn e tij ai e botoi n\u00eb nj\u00eb artikull i cili u publikua n\u00eb \u201cPNAS\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Prova t\u00eb kryq\u00ebzuara<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">S\u00eb bashku me klimatologun Ulf Buntgen, t\u00eb \u201cSwiss Federal Research Institute\u201d t\u00eb Birmensdorf-it n\u00eb kantonin e Cyrihut, Di Cosmo rind\u00ebrtoi historin\u00eb meteorologjike nga periudha e p\u00ebrparimit n\u00eb Europ\u00eb t\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Khan-it, duke u bazuar n\u00eb dokumente historike me d\u00ebshmit\u00eb klimatike, t\u00eb cilat jan\u00eb nxjerr\u00eb nga kampionet e bim\u00ebve t\u00eb dushkut dhe t\u00eb pishave siberiane, shkruan shqip.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Nj\u00eb s\u00ebr\u00eb motivesh<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">P\u00ebr disa historian\u00eb, ndalimi i papritur i mongol\u00ebve gjat\u00eb avancimit n\u00eb Europ\u00ebn Qendrore erdhi p\u00ebr shkak t\u00eb arsyeve politike. Nj\u00eb nga ato \u00ebsht\u00eb vdekja e \u00d6g\u00f6dei-t, birit t\u00eb tret\u00eb t\u00eb Gengis Khan-it. Por t\u00eb tjer\u00eb mendojn\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb rezistenc\u00ebs s\u00eb fort\u00eb t\u00eb k\u00ebshtjellave t\u00eb fortifikuara t\u00eb Hungaris\u00eb dhe t\u00eb Kroacis\u00eb. Por nj\u00eb tjet\u00ebr faktor mund ta ket\u00eb shp\u00ebtuar Europ\u00ebn nga bastisjet e tyre t\u00eb egra dhe sundimi i mongol\u00ebve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>T\u00eb fort\u00eb dhe me barkun plot<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Kuajt e luft\u00ebtar\u00ebve nomad\u00eb ushqeheshin me barin e ult\u00ebsirave euroaziatike. N\u00eb nisje t\u00eb vitit 1200, temperaturat ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb ngritura n\u00eb ato territore kishin ndikuar p\u00ebr t\u00eb gjelb\u00ebruar luginat, duke garantuar rezerva ushqimore t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kalor\u00ebsis\u00eb dhe q\u00eb mb\u00ebshteste suksesin ushtarak t\u00eb trupave.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-190808\" src=\"http:\/\/zjarr.tv\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/34A33B6700000578-3610675-image-a-1_1464267862145.jpg\" alt=\"34A33B6700000578-3610675-image-a-1_1464267862145\" width=\"634\" height=\"423\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Pa ushqim<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u00eb pas, n\u00eb vitin 1241, mongol\u00ebt arrit\u00ebn ult\u00ebsirat n\u00eb kufijt\u00eb per\u00ebndimore t\u00eb Hungaris\u00eb. T\u00eb udh\u00ebhequr nga nipi i Gengis Khan-it, Batu-ja, ata thyen ushtrit\u00eb polake dhe hungareze. Por nuk i kishin b\u00ebr\u00eb llogarit\u00eb me leht\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrmbytjes s\u00eb atyre territoreve. Dimri i ashp\u00ebr i vitit 1242, i konfirmuar nga \u201ckujtesa klimatike\u201d e pem\u00ebve hungareze, solli p\u00ebrmbytje masive t\u00eb atyre ult\u00ebsirave, duke i transformuar n\u00eb mo\u00e7ale gjigante dhe duke iu hequr kuajve burimin fillestar t\u00eb ushqimit. Dokumentet historike e konfirmojn\u00eb k\u00ebt\u00eb hipotez\u00eb t\u00eb hedhur, duke treguar p\u00ebr shembull q\u00eb hordhit\u00eb hoq\u00ebn dor\u00eb nga sulmi ndaj nj\u00eb k\u00ebshtjelle hungareze sepse ishin t\u00eb rrethuar nga k\u00ebnetat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Larg q\u00eb k\u00ebtu<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">K\u00ebshtu, luft\u00ebtar\u00ebt u t\u00ebrhoq\u00ebn duke kaluar n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb m\u00eb t\u00eb thata, duke p\u00ebrshkuar Bullgarin\u00eb dhe duke shkat\u00ebrruar gjith\u00e7ka q\u00eb u dilte p\u00ebrpara. Sipas studiuesve t\u00eb tjer\u00eb, edhe pse duhet treguar kujdes n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb hipotez\u00eb, faktet e paraqitura nga dy k\u00ebrkuesit, t\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb ai t\u00eb merret n\u00eb konsiderat\u00eb. Ndoshta mund t\u00eb mos jet\u00eb e vetmja, por gjithsesi ngelet mjaft bind\u00ebse.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Detaj<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">P\u00ebr disa historian\u00eb, ndalimi i papritur i mongol\u00ebve gjat\u00eb avancimit n\u00eb Europ\u00ebn Qendrore erdhi p\u00ebr shkak t\u00eb arsyeve politike. Nj\u00eb nga ato \u00ebsht\u00eb vdekja e \u00d6g\u00f6dei-t, birit t\u00eb tret\u00eb t\u00eb Gengis Khan-it.\u00a0N\u00eb nisje t\u00eb vitit 1200, temperaturat ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb ngritura n\u00eb ult\u00ebsirat euroaziatike, kishin ndikuar p\u00ebr t\u00eb gjelb\u00ebruar luginat, duke krijuar rezerva ushqimore t\u00eb m\u00ebdha<\/p>\n<p>Burimi : \/ <a rel=\"nofollow\" href=\"http:\/\/javanews.al\">Javanews.al<\/a><\/p>\n<p>&#013;<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/i1.wp.com\/zjarr.tv\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/34A402D100000578-3610675-image-m-35_1464275615485-1.jpg?fit=634%2C462\" width=\"634\" height=\"462\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb vitin 1242, papritur, hordhit\u00eb mongole vendos\u00ebn q\u00eb t\u00eb ktheheshin s\u00ebrish n\u00eb tokat e tyre dhe t\u00eb braktisnin misionin e nisur, pushtimin e Hungaris\u00eb, e m\u00eb pas t\u00eb territoreve t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs, duke \u00e7liruar kontinentin e vjet\u00ebr nga nj\u00eb makth i madh. Nj\u00eb nga ushtrit\u00eb pushtuese m\u00eb t\u00eb tmerrshme t\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebrave, nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[34],"class_list":{"0":"post-23700","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-lajme","7":"tag-34"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23700\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}