{"id":279387,"date":"2022-08-23T08:24:34","date_gmt":"2022-08-23T06:24:34","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=279387"},"modified":"2022-08-23T08:24:34","modified_gmt":"2022-08-23T06:24:34","slug":"statuja-e-leninit-dhe-stalinit-tek-vila-qeveritare-a-eshte-rama-autor-i-instalacionit-ja-pergjigja-qe-jep-endri-fuga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/statuja-e-leninit-dhe-stalinit-tek-vila-qeveritare-a-eshte-rama-autor-i-instalacionit-ja-pergjigja-qe-jep-endri-fuga\/","title":{"rendered":"Statuja e Leninit dhe Stalinit tek vila qeveritare, a \u00ebsht\u00eb Rama autor i instalacionit? Ja p\u00ebrgjigja q\u00eb jep Endri Fuga"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb rr\u00ebzuara nga sheshet e Tiran\u00ebs gjat\u00eb l\u00ebvizjeve t\u00eb vitit 1990, statujat e Stalinit dhe Leninit jan\u00eb rishfaqur t\u00eb ekspozuara n\u00eb vil\u00ebn qeveritare q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr pritje zyrtare t\u00eb kryeministrit \u2013 nj\u00eb akt i gabuar dhe fyes sipas njer\u00ebzve q\u00eb vuajt\u00ebn pasojat e diktatur\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga Blerina Gjoka<\/p>\n<p>Nj\u00eb statuj\u00eb bronxi e Josif Stalin v\u00ebshtron mbi nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb populluar t\u00eb Tiran\u00ebs nga brenda murit t\u00eb nj\u00eb vile qeveritare \u2013 dikur sht\u00ebpi e ish-kryeministrit komunist, Mehmet Shehu n\u00eb lagjen e ish-Bllokut. Statuja q\u00ebndron pas nj\u00eb ZIS-i, makin\u00eb e p\u00ebrdorur nga ish-Sigurimi fam\u00ebkeq, dhe pas tij me pak mundim mund t\u00eb dallosh edhe nj\u00eb statuj\u00eb t\u00eb Leninit.<\/p>\n<p>Regjimi diktatorial i Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri u frym\u00ebzua nga ish-udh\u00ebheq\u00ebsit e Bashkimit Sovjetik. Statujat u hoq\u00ebn nga sheshet e Tiran\u00ebs pas l\u00ebvizjeve anti-komuniste t\u00eb vitit 1990 dhe q\u00ebndronin prej vitesh n\u00eb oborrin e pasm\u00eb t\u00eb Galeris\u00eb s\u00eb Arteve.<\/p>\n<p>Por ato jan\u00eb shfaqur s\u00ebrish t\u00eb ekspozuara n\u00eb oborrin e vil\u00ebs q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr pritje zyrtare t\u00eb kryeministrit.<\/p>\n<p>Endri Fuga, drejtor i Agjencis\u00eb p\u00ebr Mediat dhe Komunikimin nuk i dha nj\u00eb p\u00ebrgjigje shteruese motiveve t\u00eb ekspozimit t\u00eb statujave t\u00eb Stalinit dhe Leninit n\u00eb ambientet e vil\u00ebs qeveritare.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb instalacioni m\u00eb t\u00eb madh se statuja e Stalinit,\u201d tha Fuga p\u00ebr BIRN, pa dh\u00ebn\u00eb detaje mbi autorin apo titullin e instalacionit apo vendosjen e tyre n\u00eb nj\u00eb godin\u00eb shtet\u00ebrore ku hyjn\u00eb e dalin delegacione t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>Kur u pyet n\u00ebse ky ekspozim mund t\u00eb kishte pasoja sensitive p\u00ebr viktimat e komunizmit, Fuga shtoi se: \u201cnuk besoj se duhet gjykuar mbi nj\u00eb vep\u00ebr arti me syzet e politik\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>BIRN m\u00ebsoi nga Ministria e Kultur\u00ebs se statujat e Stalinit dhe Leninit jan\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb fondi prej 100 veprash t\u00eb Galeris\u00eb s\u00eb Arteve, t\u00eb cilat u zhvendos\u00ebn q\u00eb aty p\u00ebr shkak t\u00eb rikonstruksionit t\u00eb godin\u00ebs. Nj\u00eb burim i tha BIRN se veprat ishin \u201cmarr\u00eb p\u00ebr ruajtje\u201d, por \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb se si statujat p\u00ebrfunduan t\u00eb ekspozuara.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb vuajt\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb direkte nga regjimi i Hoxh\u00ebs e konsiderojn\u00eb ekspozimin e statujave t\u00eb Stalinit dhe Leninit nj\u00eb \u201cfyerje p\u00ebr vuajtjen e tyre\u201d.<\/p>\n<p>Simon Mirakaj, jeta e t\u00eb cilit u sh\u00ebnjua si \u2018armik i popullit\u2019 dhe kaloi n\u00eb internim 44 vite, e cil\u00ebson shum\u00eb sensitive rikthimin e objekteve q\u00eb glorifikojn\u00eb komunizmin.<\/p>\n<p>\u201cEkspozimi i tyre \u00ebsht\u00eb shum\u00eb sensitiv p\u00ebr ne dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, pasi ata jan\u00eb dy persona q\u00eb kan\u00eb shkaktuar mjaft plag\u00eb n\u00eb vendet e tyre dhe n\u00eb vendet e tjera q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb ish-Bashkimit Sovjetik,\u201d tha Mirakaj p\u00ebr BIRN.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb Shqip\u00ebri, kampi fam\u00ebkeq i Tepelen\u00ebs q\u00eb ka marr\u00eb shum\u00eb jet\u00eb njer\u00ebzish i p\u00ebrket pik\u00ebrisht asaj periudhe t\u00eb Stalinit,\u201d shtoi ai.<\/p>\n<p>Ekspozimin e statujave n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb duksh\u00ebm dhe pa shpjegimin e nevojsh\u00ebm e sheh t\u00eb gabuar edhe \u00c7elo Hoxha, drejtor i Institutit t\u00eb Studimeve t\u00eb Komunizmit.<\/p>\n<p>\u201cKa dy praktika p\u00ebr objekte t\u00eb k\u00ebsaj natyre; t\u00eb shkat\u00ebrrohen ose t\u00eb ruhen dhe t\u00eb ekspozohen n\u00eb muze t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr komunizmin me sqarimet e caktuara ose galeri specifike, por nuk mund t\u00eb ekspozohen n\u00eb hap\u00ebsira publike,\u201d tha Hoxha p\u00ebr BIRN.<\/p>\n<p>Hoxha thekson se kjo \u00e7\u00ebshtje duhej zgjidhur me nj\u00eb ligj p\u00ebr dekomunistizimin, i cili t\u00eb ndalonte simbolet komuniste, objektet p\u00ebrfaq\u00ebsuese dhe data p\u00ebrkujtimore t\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>Kastriot Dervishi, nj\u00eb studiues i periudh\u00ebs s\u00eb komunizmit theksoi gjithashtu se nuk ka baz\u00eb ligjore se \u00e7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb me k\u00ebto objekte.<\/p>\n<p>Ndryshe, Mirakaj beson se statujat duhej t\u00eb ishin shkat\u00ebrruar ose t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb ruheshin n\u00eb ndonj\u00eb magazin\u00eb si relike t\u00eb krimit, por kurrsesi t\u00eb ekspozoheshin.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr mua ato nuk duhen t\u00eb ekzistojn\u00eb,\u201dp\u00ebrfundoi ai.\/Reporter.al\/<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb rr\u00ebzuara nga sheshet e Tiran\u00ebs gjat\u00eb l\u00ebvizjeve t\u00eb vitit 1990, statujat e Stalinit dhe Leninit jan\u00eb rishfaqur t\u00eb ekspozuara n\u00eb vil\u00ebn qeveritare q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr pritje zyrtare t\u00eb kryeministrit \u2013 nj\u00eb akt i gabuar dhe fyes sipas njer\u00ebzve q\u00eb vuajt\u00ebn pasojat e diktatur\u00ebs. Nga Blerina Gjoka Nj\u00eb statuj\u00eb bronxi e Josif Stalin v\u00ebshtron mbi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":279388,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-279387","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=279387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/279388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=279387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=279387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=279387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}