{"id":283562,"date":"2022-09-11T16:34:17","date_gmt":"2022-09-11T14:34:17","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=283562"},"modified":"2022-09-11T16:34:17","modified_gmt":"2022-09-11T14:34:17","slug":"cfare-tu-themi-femijeve-sot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/cfare-tu-themi-femijeve-sot\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb t\u2019u themi f\u00ebmij\u00ebve sot?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Agim Ba\u00e7i<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb n\u00ebse familja dhe shkolla nuk duket se jan\u00eb m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr at\u00eb q\u00eb u themi sot? \u00c7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb kur shum\u00eb m\u00ebsues nuk din\u00eb m\u00eb se \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me nx\u00ebn\u00ebsit lidhur me shpjegimin e asaj \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb jet\u00eb dhe kur shum\u00eb familje jan\u00eb n\u00eb alarm p\u00ebr rezultatet e prind\u00ebrimit dhe p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb q\u00eb hasin kur duan t\u00eb shpjegojn\u00eb \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201ce mir\u00eb\u201d \u2013 \u201ce keqe\u201d, apo \u201ce lejuar\u201d \u2013 \u201ce palejuar\u201d?<\/em><\/p>\n<p><em>A po mendojm\u00eb ne se si t\u00eb sillemi me f\u00ebmij\u00ebt teksa fuqin\u00eb e komunikimit n\u00eb familje e shkolla e ka marr\u00eb tregu i zbavitjes dhe konsumit, nj\u00eb treg q\u00eb plak gjith\u00e7ka brenda nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr, duke krijuar nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb pafundme ankthi te ata q\u00eb i besojn\u00eb vet\u00ebm k\u00ebtij tregu?<\/em><\/p>\n<p><em>Filozofi dhe psikoanalisti i famsh\u00ebm italian, Umberto Galimberti, prej vitesh ka ngritur alarmin p\u00ebr komunikimin e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb kan\u00eb sot prind\u00ebrit me f\u00ebmij\u00ebt e tyre adoleshent\u00eb, pasi, sipas tij, shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb kan\u00eb sot nj\u00eb fjalor t\u00eb mang\u00ebt shpjegimi p\u00ebr gjendjen e tyre emocionale, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vet\u00eb prind\u00ebrit kan\u00eb n\u00eb mendje ende edukimin nga et\u00ebrit e tyre.<\/em><br \/>\n<em>Edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb e kan\u00eb komunikimin ata prind\u00ebr q\u00eb jan\u00eb rritur me nj\u00eb komunitet q\u00eb ka bashk\u00ebvepruar, q\u00eb ka folur e lozur me nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb mosh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre, dhe tashm\u00eb gjendet p\u00ebrball\u00eb f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb vet\u00ebm dhe q\u00eb kan\u00eb thuajse gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs kufje n\u00eb vesh ku mund t\u00eb jen\u00eb duke d\u00ebgjuar muzik\u00eb apo duke ndjekur video.<\/em><\/p>\n<p><em>Ashtu si\u00e7 edhe rezulton prej koh\u00ebsh frika se mund t\u00eb jen\u00eb duke admiruar rrug\u00ebn m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm dhe me para, si personazhet q\u00eb ata d\u00ebgjojn\u00eb e shohin gjat\u00eb koh\u00ebs me vetmin\u00eb e tyre.<\/em><\/p>\n<p><em>Por, kushdo q\u00eb mendon se kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb thjesht individuale e f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb tyre, apo vet\u00ebm e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare, rrezikon t\u00eb gjykoj\u00eb gabim e t\u00eb prish\u00eb urat e komunikimit me to. Nj\u00eb situat\u00eb e till\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb debat sa familjar e shkollor aq edhe mbar\u00ebkomb\u00ebtar, ku t\u00eb mos i hapim udh\u00eb lumit t\u00eb pesimizmit, pasi n\u00eb nj\u00eb lum\u00eb t\u00eb till\u00eb nuk d\u00ebrgon asnj\u00eb vark\u00eb n\u00eb nj\u00eb breg zgjidhjesh. N\u00eb lumin e pesimizmit dhe moskumunikimit fiton vet\u00ebm ankthi i p\u00ebrkohshm\u00ebris\u00eb, vet\u00ebm zem\u00ebrimi dhe frika. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ne t\u00eb gjith\u00eb e dim\u00eb se ajo q\u00eb e mban fillin e fort\u00eb mes nesh \u00ebsht\u00eb besimi dhe dashuria, \u00ebsht\u00eb empatia dhe solidariteti.<\/em><\/p>\n<p><em>Ne si prind\u00ebr duhet t\u00eb kuptojm\u00eb se premtimi q\u00eb na \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ne si brez dikur p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, nuk vlen me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt e sot\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar nga \u201cdroga e fam\u00ebs\u201d, nga ethet e pasurimit t\u00eb shpejt\u00eb, q\u00eb n\u00eb fund rezultojn\u00eb nj\u00eb amfiteat\u00ebr vuajtjesh dhe padurimi.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u00ebn ndikimin e spektaklit dhe konsumit dhe t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga rezultati dhe jo nga q\u00ebllimi i asaj q\u00eb b\u00ebjn\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt do e ken\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb emocionalisht kufijt\u00eb e k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kan\u00eb dhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb duan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me jet\u00ebt e tyre. Mungesa e q\u00ebllimeve p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen e ka kthyer tanishm\u00ebrin\u00eb n\u00eb nj\u00eb diktatur\u00eb padurimi.<\/em><\/p>\n<p><em>Ne t\u00eb gjith\u00eb prej koh\u00ebsh shohim se si ndeshen t\u00eb rinjt\u00eb me pyet\u00ebsor\u00eb pa fund, me sondazhe q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb ngutshme dhe dh\u00ebnie opinionesh, me statistika dhe k\u00ebrkimet t\u00eb tregut. Po k\u00ebshtu, thuajse \u00e7do prind \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me emocionet q\u00eb shkaktojn\u00eb te f\u00ebmij\u00ebt rr\u00ebfime individuale n\u00eb programe t\u00eb p\u00ebrditshme televizive e sidomos n\u00eb video t\u00eb shp\u00ebrndara, p\u00ebrfshi k\u00ebtu deri ne limitet e fundit te intimes.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebto projekte e emisione i kthejn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjah t\u00eb konsumit t\u00eb s\u00eb sotmes, pa pasur fuqi t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr nes\u00ebr, pa mundur t\u00eb \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb. N\u00ebn k\u00ebt\u00eb presion, shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb nuk e kuptojn\u00eb dot q\u00eb, ajo q\u00eb duhej t\u00eb ishte vet\u00ebm e tyrja, \u00ebsht\u00eb e gjith\u00eb publikut, pasi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e show-t, duke u shp\u00ebrndar\u00eb, pa ditur se kjo i b\u00ebn m\u00eb pas ata t\u00eb pafuqish\u00ebm p\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb makthit t\u00eb spektaklit.<\/em><\/p>\n<p><em>Esht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia jon\u00eb, n\u00eb sht\u00ebpi e shkoll\u00eb, t\u2019u themi se informacioni nuk \u00ebsht\u00eb men\u00e7uri, por thjesht nj\u00eb mund\u00ebsi. Duhet t\u2019i themi me qet\u00ebsi se \u00ebsht\u00eb reflektimi ndaj asaj q\u00eb shohim q\u00eb mund t\u00eb na jap\u00eb m\u00eb shum\u00eb drit\u00eb n\u00eb at\u00eb q\u00eb duam t\u00eb ndjekim, dhe jo eksitimi i gjithansh\u00ebm q\u00eb sugjeron bota e spektaklit. P\u00ebrndryshe, n\u00ebse nuk ua themi hapur, do kemi murin e indiferenc\u00ebs s\u00eb tyre ndaj asaj q\u00eb do u k\u00ebrkojm\u00eb m\u00eb pas.<\/em><\/p>\n<p><em>Ky mur indiference, zem\u00ebrimi dhe nervozizimi q\u00eb shfaqin t\u00eb rinjt\u00eb mund t\u00eb shembet n\u00ebse vendosim ura t\u00eb v\u00ebrteta bashk\u00ebbisedimi, pa u ankuar p\u00ebr at\u00eb q\u00eb nuk kemi patur ne n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb dhe pa dramatizuar at\u00eb qe ata na k\u00ebrkojn\u00eb ata p\u00ebr shkak se jan\u00eb bij\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tyre. Dhe, si\u00e7 shkruan dhe Galmberti n\u00eb librin e tij, \u201cBujt\u00ebsi turbullues\u201d, p\u00ebr t\u00eb kuptuar sa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jan\u00eb n\u00eb jet\u00eb raporti me humbjen, zgjidhja e konflikteve, solidariteti dhe empatia, duhet q\u00eb t\u00eb mos lejojm\u00eb q\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb t\u00eb jet\u00eb baby-sitter televizioni apo aparati celular.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u00ebse nuk arrijm\u00eb dot t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb pyetjet e duhura n\u00eb familje e shkoll\u00eb, nuk ka pse, m\u00eb pas, t\u00eb b\u00ebjm\u00eb si t\u00eb tmerruar nga dhuna q\u00eb pason shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, nga cinizmi i t\u00eb rinjve, t\u00eb cil\u00ebt pa p\u00ebrgjigjet e bazuara te fuqia e dashuris\u00eb dhe besimit, do zgjedhin at\u00eb t\u00eb talljes, t\u00eb v\u00ebnies n\u00eb loj\u00eb dhe t\u00eb zem\u00ebrimit dhe ankthit.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u00ebse nuk i drejtojm\u00eb syt\u00eb nga dashuria, n\u00ebse zemr\u00ebn e tyre e l\u00ebm\u00eb n\u00eb dor\u00eb vet\u00ebm t\u00eb rezultatit dhe arsyes, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb llogarisim se mund t\u00eb jetojm\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e indiferenc\u00ebs s\u00eb tyre jo vet\u00ebm p\u00ebr ne, por p\u00ebr gjith\u00e7ka rrotull tyre.<\/em><\/p>\n<p><em>Ndaj, le t\u00eb mos ngurojm\u00eb q\u00eb t\u2019u themi f\u00ebmij\u00ebve se, n\u00ebse ke nj\u00eb zem\u00ebr t\u00eb ndjeshme, nuk \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsi, por \u00ebsht\u00eb forc\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar. Le t\u2019u themi me forc\u00eb f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb se, t\u00eb kesh sa m\u00eb pak rroba n\u00eb trup, t\u00eb t\u00eb duket m\u00eb shum\u00eb nga lakuriq\u00ebsia jote, nuk do t\u00eb thot\u00eb se je i hapur ndaj t\u00eb tjer\u00ebve.<\/em><\/p>\n<p><em>Natyrisht, t\u00eb lakuriq\u00ebsosh shpirtin \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb se sa t\u00eb lakuriq\u00ebsosh trupin. Por ne duhet t\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulim q\u00eb ata t\u00eb din\u00eb se, t\u00eb heq\u00ebsh gardhin e turpit nuk do t\u00eb thot\u00eb se me tjetrin je kuptuar. P\u00ebrkundrazi, mund t\u00eb l\u00ebndosh ata q\u00eb t\u00eb kan\u00eb menduar t\u00eb jen\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, pasi r\u00ebnia e murit t\u00eb turpit p\u00ebr intimen \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm humbje e dinjitetit por nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe p\u00ebrjashtimi i atyre q\u00eb na duan dhe duam nga t\u00eb qenurit p\u00ebr ta dhe me ta.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Agim Ba\u00e7i \u00c7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb n\u00ebse familja dhe shkolla nuk duket se jan\u00eb m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr at\u00eb q\u00eb u themi sot? \u00c7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb kur shum\u00eb m\u00ebsues nuk din\u00eb m\u00eb se \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me nx\u00ebn\u00ebsit lidhur me shpjegimin e asaj \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb jet\u00eb dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":209821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,3365,364],"tags":[],"class_list":{"0":"post-283562","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-analize","9":"category-koment-opinion"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}