{"id":288272,"date":"2022-09-27T10:42:04","date_gmt":"2022-09-27T08:42:04","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=288272"},"modified":"2022-09-27T10:42:04","modified_gmt":"2022-09-27T08:42:04","slug":"paketat-e-ndihmes-nga-fmn-arrijne-nivel-rekord-ndersa-perspektiva-ekonomike-globale-perkeqesohet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/paketat-e-ndihmes-nga-fmn-arrijne-nivel-rekord-ndersa-perspektiva-ekonomike-globale-perkeqesohet\/","title":{"rendered":"Paketat e ndihm\u00ebs nga FMN arrijn\u00eb nivel rekord, nd\u00ebrsa perspektiva ekonomike globale p\u00ebrkeq\u00ebsohet"},"content":{"rendered":"<p>Kredit\u00eb e FMN-s\u00eb p\u00ebr vendet me probleme ekonomike kan\u00eb arritur nj\u00eb rekord t\u00eb lart\u00eb, pasi kjo organizat\u00eb bot\u00ebrore po p\u00ebrpiqet t\u00eb luftoj\u00eb kund\u00ebr krizave t\u00eb shum\u00ebfishta t\u00eb cilat kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn pes\u00eb vende q\u00eb t\u00eb mos mund t\u00eb paguajn\u00eb kredit\u00eb e tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, pritet q\u00eb edhe shum\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb ken\u00eb probleme me pagesat e kredive t\u00eb tyre n\u00eb vazhdim.<\/p>\n<p>Pandemia, sulmi i Rusis\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs dhe rritja e jasht\u00ebzakonshme e normave t\u00eb interesit n\u00eb nivel global kan\u00eb detyruar dhjet\u00ebra vende q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00ebn e FMN-s\u00eb. Nj\u00eb analiz\u00eb nga Financial Times mbi t\u00eb dh\u00ebnat e FMN-s\u00eb tregon se, n\u00eb fund t\u00eb gushtit, volumi i kredive t\u00eb disbursuara nga fondi arriti n\u00eb 140 miliard\u00eb dollar\u00eb, p\u00ebrmes 44 programeve t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>\n<p>Kjo shif\u00ebr, e cila pritet t\u00eb rritet akoma m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb shtimit t\u00eb kostove t\u00eb huamarrjes, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se shuma e totalit t\u00eb kredive t\u00eb mbetura n\u00eb fund t\u00eb viteve 2020 dhe 2021, kur shifrat arrit\u00ebn nivelet vjetore rekord.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt parashikojn\u00eb se rritjet e m\u00ebtejshme t\u00eb normave t\u00eb interesit nga bankat qendrore n\u00eb tregjet e madha do t\u00eb rrisin kostot e huamarrjes n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn dhe do t\u00eb rrezikojn\u00eb t\u00eb shkaktojn\u00eb nj\u00eb recesion t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Disa analist\u00eb thon\u00eb se kapaciteti huadh\u00ebn\u00ebs i FMN-s\u00eb s\u00eb shpejti mund t\u00eb arrij\u00eb limitet e tij, pasi vendet e varfra q\u00eb jan\u00eb jan\u00eb izoluar nga tregu nd\u00ebrkomb\u00ebtar i huave jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u2019i drejtohen fondit p\u00ebr t\u00eb siguruar mb\u00ebshtetje.<\/p>\n<p>Angazhimet totale t\u00eb FMN-s\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb huat\u00eb e miratuara por q\u00eb nuk jan\u00eb disbursuar ende, kan\u00eb arritur m\u00eb shum\u00eb se 268 miliard\u00eb dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Kevin Gallagher nga Qendra e Politikave t\u00eb Zhvillimit Global n\u00eb Universitetin e Bostonit paralajm\u00ebroi se \u201cvet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr i caktuar vendesh\u201d mund t\u00eb marrin mb\u00ebshtetjen e FMN-s\u00eb, pa \u201cd\u00ebmtuar bilancin\u201d e k\u00ebsaj organizate.<\/p>\n<p>Gallagher \u00ebsht\u00eb bashkautor i nj\u00eb raporti t\u00eb k\u00ebsaj jave ku tregohet se 55 nga vendet m\u00eb t\u00eb varfra n\u00eb bot\u00eb do t\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb pagesa prej 436 miliard\u00eb dollar\u00ebsh midis viteve 2022 dhe 2028 p\u00ebr t\u00eb shlyer borxhet e tyre, me rreth 61 miliard\u00eb dollar\u00eb q\u00eb kan\u00eb mbetur p\u00ebr t\u2019u paguar k\u00ebt\u00eb vit dhe n\u00eb vitin 2023, si dhe me pothuajse 70 miliard\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr t\u2019u paguar n\u00eb vitin 2024.<\/p>\n<p>Fondi nuk i vler\u00ebsoi si shqet\u00ebsuese k\u00ebto pretendime. Angazhimet totale t\u00eb FMN jan\u00eb \u201cende nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e pothuajse 1 trilion dollar\u00ebve q\u00eb jan\u00eb n\u00eb dispozicion\u201d, tha Bikas Joshi, shefi i divizionit n\u00eb Departamentin e Strategjis\u00eb, t\u00eb Politikave dhe t\u00eb Rishikimit n\u00eb FMN. \u201cSasia e huadh\u00ebnies po rritet n\u00eb p\u00ebrpjes\u00ebtim t\u00eb drejt\u00eb me rreziqet me t\u00eb cilat po p\u00ebrballen vendet q\u00eb na drejtohen p\u00ebr mb\u00ebshtetje.\u201d<\/p>\n<p>FMN \u00ebsht\u00eb n\u00eb negociata me disa vende lidhur me paketat mb\u00ebshtet\u00ebse, t\u00eb cilat do t\u00eb rrisin akoma m\u00eb shum\u00eb angazhimet e saj totale.<\/p>\n<p>Zambia dhe Sri Lanka \u2013 t\u00eb cilat nuk arrit\u00ebn t\u00eb paguanin detyrimet e tyre gjat\u00eb pandemis\u00eb, s\u00eb bashku me Libanin, Rusin\u00eb dhe Surinamin \u2013 po negociojn\u00eb p\u00ebr paketat e ndihm\u00ebs t\u00eb FMN-s\u00eb, si pjes\u00eb e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb ristrukturuar borxhet e tyre. Gana, Egjipti dhe Tunizia jan\u00eb gjithashtu n\u00eb bisedime paraprake p\u00ebr t\u00eb siguruar paketa mb\u00ebshtet\u00ebse.<\/p>\n<p>FMN miratoi nj\u00eb paket\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse prej 1.1 miliard\u00eb dollar\u00ebsh p\u00ebr Pakistanin n\u00eb fund t\u00eb gushtit; Argjentina do t\u00eb marr\u00eb 3.9 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb jav\u00ebt e ardhshme si pjes\u00eb e programit prej 41 miliard\u00eb dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Sipas rregullave t\u00eb FMN-s\u00eb, vendet an\u00ebtare zakonisht mund t\u00eb marrin mb\u00ebshtetje t\u00eb kufizuar deri n\u00eb mas\u00ebn e 145 p\u00ebr qind t\u00eb kuot\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb FMN-s\u00eb, me fjal\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb aksioneve q\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb af\u00ebrsisht n\u00eb p\u00ebrputhje me pjes\u00ebn q\u00eb z\u00eb secili vend n\u00eb ekonomin\u00eb globale.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb vinte 370 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb vendeve me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta dhe t\u00eb mesme, nga kapaciteti total i kreditimit prej rreth 940 miliard\u00eb dollar\u00ebsh i FMN-s\u00eb.<\/p>\n<p>Por, ky nivel shpesh tejkalohet. Paketa e mb\u00ebshtetjes s\u00eb Argjentin\u00ebs \u2013 e miratuar n\u00eb mars si nj\u00eb ristrukturim i borxhit rekord prej 50 miliard\u00eb dollar\u00ebsh t\u00eb ofruar nga FMN n\u00eb vitin 2018 \u2013 \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 10 her\u00eb m\u00eb e madhe se kuota e Argjentin\u00ebs n\u00eb FMN. Analist\u00ebt n\u00eb Goldman Sachs presin q\u00eb Egjipti s\u00eb shpejti t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb paket\u00eb prej 15 miliard\u00eb dollar\u00ebsh, e cila \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb me gati gjasht\u00ebfishin e kuot\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij vendi.<\/p>\n<p>FMN-ja po shton n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb kufizuar kapacitetin e saj huadh\u00ebn\u00ebs. P\u00ebrgjith\u00ebsisht, ajo ofron hua p\u00ebrmes dy faciliteteve kryesore: e ashtuquajtura \u201cllogaria e burimeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme\u201d, si dhe trusti p\u00ebr leht\u00ebsimin e varf\u00ebris\u00eb dhe mund\u00ebsimin e rritjes ekonomike, i cili ofron hua me norma interesi m\u00eb t\u00eb vogla p\u00ebr vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, FMN krijoi nj\u00eb trust t\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar vendet n\u00eb p\u00ebrballjen e tyre me sfidat sistematike, t\u00eb tilla si ndryshimet klimatike, p\u00ebr t\u00eb cilin Joshi tha se FMN kishte nd\u00ebrmarr\u00eb angazhime financimi me vler\u00eb 40 miliard\u00eb dollar\u00eb, krahasuar me objektivin prej 45 miliard\u00eb dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fond i ri p\u00ebr kriz\u00ebn e ushqimeve, i cili do t\u00eb ndihmoj\u00eb vendet e prekura nga rritja e kostove t\u00eb ushqimeve, mund t\u00eb miratohet nga bordi i FMN-s\u00eb p\u00ebrpara mbledhjeve vjetore q\u00eb do t\u00eb zhvillohen muajin e ardhsh\u00ebm.\/ Monitor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kredit\u00eb e FMN-s\u00eb p\u00ebr vendet me probleme ekonomike kan\u00eb arritur nj\u00eb rekord t\u00eb lart\u00eb, pasi kjo organizat\u00eb bot\u00ebrore po p\u00ebrpiqet t\u00eb luftoj\u00eb kund\u00ebr krizave t\u00eb shum\u00ebfishta t\u00eb cilat kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn pes\u00eb vende q\u00eb t\u00eb mos mund t\u00eb paguajn\u00eb kredit\u00eb e tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, pritet q\u00eb edhe shum\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb ken\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":288273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241],"tags":[],"class_list":{"0":"post-288272","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/288272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=288272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/288272\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/288273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=288272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=288272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=288272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}