{"id":296481,"date":"2022-10-30T17:13:47","date_gmt":"2022-10-30T16:13:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=296481"},"modified":"2022-10-30T17:13:47","modified_gmt":"2022-10-30T16:13:47","slug":"cili-eshte-borxhi-me-i-madh-i-papaguar-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/cili-eshte-borxhi-me-i-madh-i-papaguar-ne-bote\/","title":{"rendered":"Cili \u00ebsht\u00eb borxhi m\u00eb i madh i papaguar n\u00eb bot\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><strong><span data-preserver-spaces=\"true\">Borxhi m\u00eb i madh i papaguar n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb qoft\u00eb se do t\u00eb llogaritej, \u00ebsht\u00eb ai p\u00ebr humbjet dhe d\u00ebmet klimatike t\u00eb shkaktuara n\u00eb planetin ton\u00eb.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Kohet e fundit po qarkullon gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb pyetja se a duhet t\u00eb paguajn\u00eb vendet e pasura dhe kompanit\u00eb e karburanteve p\u00ebr humbjet dhe d\u00ebmet klimatike q\u00eb kan\u00eb shkaktuar?<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">N\u00eb gusht, Pakistani u shkat\u00ebrrua nga p\u00ebrmbytjet katastrofike.<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Shirat e paprecedent\u00eb t\u00eb musonit vran\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 1,500 njer\u00ebz dhe lan\u00eb vendin e p\u00ebrmbytur me d\u00ebme ekonomike q\u00eb tejkalojn\u00eb 30 miliard\u00eb dollar\u00eb (27 miliard\u00eb paund). Brenda nj\u00eb muaji, nj\u00eb studim shkencor kishte arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se reshjet e larta t\u00eb shiut \u201cmund t\u00eb rriteshin\u201d nga ndryshimet klimatike.<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Lidhja midis emetimeve t\u00eb gazeve ser\u00eb dhe ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit q\u00eb ndodhin \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb e ditur mir\u00eb. Ngjarjet si p\u00ebrmbytjet e Pakistanit, ciklonet e Madagaskarit dhe that\u00ebsira e Somalis\u00eb po b\u00ebhen m\u00eb intensive dhe m\u00eb t\u00eb shpeshta p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve klimatike. Ato kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb vdekje dhe shkat\u00ebrrim dhe kan\u00eb l\u00ebn\u00eb vendet t\u00eb p\u00ebrballen me d\u00ebme t\u00eb m\u00ebdha ekonomike, duke i zhytur n\u00eb borxhe dhe duke devijuar fondet nga fusha t\u00eb tjera kritike, si kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor dhe arsimi.<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, k\u00ebto ndikime vet\u00ebm sa do t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohen. N\u00ebse temperaturat globale do t\u00eb rriteshin me 2,9 grad\u00eb Celsius, GDP-ja mesatare e 65 vendeve m\u00eb t\u00eb rrezikuara nga klima n\u00eb bot\u00eb do t\u00eb bjer\u00eb me 20% deri n\u00eb vitin 2050 dhe 64% deri n\u00eb vitin 2100.<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Duke qen\u00eb se k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tilla klimatike b\u00ebhen nj\u00eb pjes\u00eb m\u00eb e madhe e jet\u00ebs son\u00eb, shum\u00eb argumentojn\u00eb se vendet dhe kompanit\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr ndotjen n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb ato q\u00eb paguajn\u00eb fatur\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Po sikur t\u00eb jetonim n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku ndot\u00ebsit me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb paguanin p\u00ebr d\u00ebmet klimatike q\u00eb kan\u00eb shkaktuar? Sa do t\u2019u duhej atyre t\u00eb kolliten dhe a do t\u00eb sinjalizonin k\u00ebto pagesa fundin e industris\u00eb s\u00eb karburanteve fosile? A do t\u00eb ishte ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb gjendje ky financim t\u00eb leht\u00ebsonte d\u00ebmin e shkaktuar? Dhe a mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb se vendet m\u00eb t\u00eb cenueshme t\u00eb bot\u00ebs rim\u00ebk\u00ebmben nga katastrofat klimatike dhe p\u00ebrshtaten me k\u00ebrc\u00ebnimet e af\u00ebrta?<\/span><\/p>\n<p><span data-preserver-spaces=\"true\">Diskutimi se kush duhet t\u00eb paguaj\u00eb p\u00ebr humbjet dhe d\u00ebmet e klim\u00ebs \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e madhe gjeopolitike dhe pritet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb krye t\u00eb axhend\u00ebs n\u00eb bisedimet e ardhshme t\u00eb klim\u00ebs Cop27 n\u00eb Sharm el-Sheikh, Egjipt, n\u00eb n\u00ebntor.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Borxhi m\u00eb i madh i papaguar n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb qoft\u00eb se do t\u00eb llogaritej, \u00ebsht\u00eb ai p\u00ebr humbjet dhe d\u00ebmet klimatike t\u00eb shkaktuara n\u00eb planetin ton\u00eb. Kohet e fundit po qarkullon gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb pyetja se a duhet t\u00eb paguajn\u00eb vendet e pasura dhe kompanit\u00eb e karburanteve p\u00ebr humbjet dhe d\u00ebmet klimatike q\u00eb kan\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2020,"featured_media":296483,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-296481","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2020"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296481"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296481\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/296483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}