{"id":305932,"date":"2022-12-17T13:46:44","date_gmt":"2022-12-17T12:46:44","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=305932"},"modified":"2022-12-17T13:46:44","modified_gmt":"2022-12-17T12:46:44","slug":"cfare-na-thote-ura-e-zogut-per-menyren-se-si-qeveriset-shqiperia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/cfare-na-thote-ura-e-zogut-per-menyren-se-si-qeveriset-shqiperia\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb na thot\u00eb Ura e Zogut p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si qeveriset Shqip\u00ebria?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga<\/strong>\u00a0<strong>Alfred Lela<\/strong><\/p>\n<p>E imagjinoj Ur\u00ebn e Zogut mbi lumin Mat, n\u00eb gryk\u00ebn aq t\u00eb bukur q\u00eb del nga malet mes Lezh\u00ebs dhe Mirdit\u00ebs, si nj\u00eb monument estetik dhe etik n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, e shoh t\u00eb ndri\u00e7uar nga posht\u00eb-lart, duke u dh\u00ebn\u00eb atyre harqeve nj\u00eb prarim q\u00eb ua l\u00ebbyr, me drit\u00eb dhe leht\u00ebsi, rrug\u00ebn udh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb atyre an\u00ebve dhe net\u00ebve.<\/p>\n<p>Her\u00eb t\u00eb tjera e parafytyroj si muze t\u00eb inskenuar t\u00eb arkitektonik\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb lamije ku p\u00ebrplasen n\u00eb harmoni otomania me neoklasiken p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrndjekur nga brutalja e socializmit real t\u00eb diktatur\u00ebs.<\/p>\n<p>Pse jo, t\u00eb dielave i shoh aty tezgat e drunjta dhe mallrat e shumta t\u00eb pazarit t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb Milotit (me kujdesin e madh, ama q\u00eb n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs arkat dhe qeset t\u00eb mos hidhen n\u00eb lum\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb zakoni an\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb).<\/p>\n<p>P\u00ebr koncerte, ekspozita, panaire e me radh\u00eb, mund t\u00eb funksionalizohej Ura e Zogut, e cila do t\u2019i shtonte nj\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb re zon\u00ebs, aty ku Mati hapet p\u00ebr n\u00eb Adriatik me madh\u00ebshtin\u00eb e nj\u00eb erashke n\u00eb dor\u00ebn e Zotit.<\/p>\n<p>Ministria e Kultur\u00ebs dhe e Turizmit mund t\u00eb kishin bashkuar forcat p\u00ebr di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb me pushtetin vendor. Por, para k\u00ebsaj imagjinate duhej b\u00ebr\u00eb themelorja: ruajtja e ur\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb hap do t\u00eb kishte qen\u00eb \u201cinventarizimi\u201d i d\u00ebmeve dhe i q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb struktur\u00ebs dhe m\u00eb pas meremetimi dhe ruajtja e habitatit q\u00eb e rrethon, d.m.th. e shtratit t\u00eb lumit.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrreth dallohen leht\u00ebsisht kafshimet nga firmat q\u00eb nxjerrin inerte nga lumi duke e b\u00ebr\u00eb shtratin e tij nj\u00eb krater pas bombardimeve.<\/p>\n<p>Ky bashkim i triumfit t\u00eb interesit privat me shp\u00ebrfilljen e shtetit dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr gj\u00ebn\u00eb publike, e b\u00ebn Ur\u00ebn e Zogut monument t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebrie q\u00eb nd\u00ebrton t\u00eb ardhmen duke shkat\u00ebrruar t\u00eb shkuar\u00ebn.<\/p>\n<p>Mos vini asnj\u00eb bast kund\u00ebr k\u00ebsaj aksiome: e ardhmja pa t\u00eb shkuar\u00ebn nuk q\u00ebndron, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb skizofreni shpirt\u00ebrore, q\u00eb k\u00ebrkon distanc\u00eb aty ku nuk mund t\u00eb ket\u00eb asgj\u00eb ve\u00e7 ngjizjes.<\/p>\n<p>Ura si monument dhe monumentet e s\u00eb shkuar\u00ebs si ur\u00eb q\u00eb na hedhin te e ardhmja, jan\u00eb qart\u00ebsisht t\u00eb mposhtura dhe t\u00eb neveritura n\u00eb qeverit\u00eb Rama.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit, neverin\u00eb, Kryeministri e ka shfaqur publikisht dhe pa teklif p\u00ebr t\u00eb gjitha artefaktet e mbetura n\u00eb peisazhin arkitektonik dhe kulturor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb nga koha e mbretit Zog: Teatri Komb\u00ebtar, vilat n\u00eb lagjet kryesore dhe aristokratike t\u00eb Tiran\u00ebs, sheshi Sk\u00ebnderbej e me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Kujtoni se edhe ura mbi lumin Mat \u00ebsht\u00eb e koh\u00ebs s\u00eb mbretit dhe quhet si p\u00ebr sfid\u00eb, Ura e Zogut.<\/p>\n<p>Bash e kund\u00ebrta ka ndodhur me stacionet e komunizmit n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn urbanistike apo arkitektonike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cSht\u00ebpia e gjetheve\u201d \u00ebsht\u00eb rifunksionalizuar si muze; bunkeret e Enverit n\u00eb Dajt dhe bulevard jan\u00eb quajtur \u201cBunkArt\u201d; \u201cpiramida\u201d apo mauzoleu i diktatorit gjithashtu \u00ebsht\u00eb drejt asaj q\u00eb Veliaj e quan \u201crijet\u00ebsim\u201d.<\/p>\n<p>Psikologjikisht me sa duket, Edi Rama k\u00ebrkon t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb ruptur\u00ebs (shqyerjes) s\u00eb madhe q\u00eb Enver Hoxha futi n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, duke nd\u00ebrprer\u00eb lidhjet me periudh\u00ebn e Zogut dhe duke filluar er\u00ebn e tij si n\u00eb politik\u00eb ashtu dhe n\u00eb urbanizim.<\/p>\n<p>K\u00ebtu sigurisht ka fajet e veta edhe e djathta shqiptare, si ajo e tradit\u00ebs edhe e reja q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb pak ose aspak p\u00ebr ta nd\u00ebrprer\u00eb ruptur\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb rijet\u00ebzuar shenjat e jokomunizmit n\u00eb peizazhin arkitektonik dhe urban.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7do rast kjo nuk \u00ebsht\u00eb leje p\u00ebr qeverin\u00eb e majt\u00eb p\u00ebr ta konsideruar historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb si \u201ct\u00eb fituesve dhe humb\u00ebsve\u201d, por si nj\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebsi ku biem dhe ngrihemi t\u00eb gjith\u00eb, n\u00eb or\u00ebt e liga dhe t\u00eb mira.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, p\u00ebr t\u00eb mos e marr\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrsiatje si nj\u00eb tjet\u00ebr anatem\u00eb kund\u00ebr qeveris\u00eb s\u00eb radh\u00ebs, kujtoni sa miliona euro jan\u00eb hedhur n\u00ebp\u00ebr Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cRilindje Urbane\u201d.<\/p>\n<p>Shum\u00eb! Vend e pa vend! N\u00eb mos qoft\u00eb dashakeq\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb amatoriz\u00ebm.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb p\u00ebrkujdesje dhe investim minimal, hequr qoft\u00eb edhe nga fondi i majm\u00eb i Rilindjes Urbane, Ura e Zogut nuk do t\u00eb ishte sot simbol ngalakeq i nj\u00eb qeverie q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb b\u00ebhet regjim sepse &#8211; historia na m\u00ebson \u2013 regjimet, m\u00eb par\u00eb se nga shtypja politike, nisin nga imponimi estetik dhe kulturor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Alfred Lela E imagjinoj Ur\u00ebn e Zogut mbi lumin Mat, n\u00eb gryk\u00ebn aq t\u00eb bukur q\u00eb del nga malet mes Lezh\u00ebs dhe Mirdit\u00ebs, si nj\u00eb monument estetik dhe etik n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebr shembull, e shoh t\u00eb ndri\u00e7uar nga posht\u00eb-lart, duke u dh\u00ebn\u00eb atyre harqeve nj\u00eb prarim q\u00eb ua l\u00ebbyr, me drit\u00eb dhe leht\u00ebsi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":305933,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,364,231,1454,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-305932","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-koment-opinion","9":"category-lajme","10":"category-politike","11":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305932\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/305933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}