{
    "id": 305932,
    "date": "2022-12-17T13:46:44",
    "date_gmt": "2022-12-17T12:46:44",
    "guid": {
        "rendered": "https:\/\/zjarr.tv\/?p=305932"
    },
    "modified": "2022-12-17T13:46:44",
    "modified_gmt": "2022-12-17T12:46:44",
    "slug": "cfare-na-thote-ura-e-zogut-per-menyren-se-si-qeveriset-shqiperia",
    "status": "publish",
    "type": "post",
    "link": "http:\/\/zjarr.tv\/en\/cfare-na-thote-ura-e-zogut-per-menyren-se-si-qeveriset-shqiperia\/",
    "title": {
        "rendered": "\u00c7far\u00eb na thot\u00eb Ura e Zogut p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si qeveriset Shqip\u00ebria?"
    },
    "content": {
        "rendered": "<p><strong>Nga<\/strong>\u00a0<strong>Alfred Lela<\/strong><\/p>\n<p>E imagjinoj Ur\u00ebn e Zogut mbi lumin Mat, n\u00eb gryk\u00ebn aq t\u00eb bukur q\u00eb del nga malet mes Lezh\u00ebs dhe Mirdit\u00ebs, si nj\u00eb monument estetik dhe etik n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, e shoh t\u00eb ndri\u00e7uar nga posht\u00eb-lart, duke u dh\u00ebn\u00eb atyre harqeve nj\u00eb prarim q\u00eb ua l\u00ebbyr, me drit\u00eb dhe leht\u00ebsi, rrug\u00ebn udh\u00ebtar\u00ebve t\u00eb atyre an\u00ebve dhe net\u00ebve.<\/p>\n<p>Her\u00eb t\u00eb tjera e parafytyroj si muze t\u00eb inskenuar t\u00eb arkitektonik\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb lamije ku p\u00ebrplasen n\u00eb harmoni otomania me neoklasiken p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrndjekur nga brutalja e socializmit real t\u00eb diktatur\u00ebs.<\/p>\n<p>Pse jo, t\u00eb dielave i shoh aty tezgat e drunjta dhe mallrat e shumta t\u00eb pazarit t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb Milotit (me kujdesin e madh, ama q\u00eb n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs arkat dhe qeset t\u00eb mos hidhen n\u00eb lum\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb zakoni an\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb).<\/p>\n<p>P\u00ebr koncerte, ekspozita, panaire e me radh\u00eb, mund t\u00eb funksionalizohej Ura e Zogut, e cila do t\u2019i shtonte nj\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb re zon\u00ebs, aty ku Mati hapet p\u00ebr n\u00eb Adriatik me madh\u00ebshtin\u00eb e nj\u00eb erashke n\u00eb dor\u00ebn e Zotit.<\/p>\n<p>Ministria e Kultur\u00ebs dhe e Turizmit mund t\u00eb kishin bashkuar forcat p\u00ebr di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb me pushtetin vendor. Por, para k\u00ebsaj imagjinate duhej b\u00ebr\u00eb themelorja: ruajtja e ur\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb hap do t\u00eb kishte qen\u00eb \u201cinventarizimi\u201d i d\u00ebmeve dhe i q\u00ebndres\u00ebs s\u00eb struktur\u00ebs dhe m\u00eb pas meremetimi dhe ruajtja e habitatit q\u00eb e rrethon, d.m.th. e shtratit t\u00eb lumit.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrreth dallohen leht\u00ebsisht kafshimet nga firmat q\u00eb nxjerrin inerte nga lumi duke e b\u00ebr\u00eb shtratin e tij nj\u00eb krater pas bombardimeve.<\/p>\n<p>Ky bashkim i triumfit t\u00eb interesit privat me shp\u00ebrfilljen e shtetit dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr gj\u00ebn\u00eb publike, e b\u00ebn Ur\u00ebn e Zogut monument t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebrie q\u00eb nd\u00ebrton t\u00eb ardhmen duke shkat\u00ebrruar t\u00eb shkuar\u00ebn.<\/p>\n<p>Mos vini asnj\u00eb bast kund\u00ebr k\u00ebsaj aksiome: e ardhmja pa t\u00eb shkuar\u00ebn nuk q\u00ebndron, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb skizofreni shpirt\u00ebrore, q\u00eb k\u00ebrkon distanc\u00eb aty ku nuk mund t\u00eb ket\u00eb asgj\u00eb ve\u00e7 ngjizjes.<\/p>\n<p>Ura si monument dhe monumentet e s\u00eb shkuar\u00ebs si ur\u00eb q\u00eb na hedhin te e ardhmja, jan\u00eb qart\u00ebsisht t\u00eb mposhtura dhe t\u00eb neveritura n\u00eb qeverit\u00eb Rama.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit, neverin\u00eb, Kryeministri e ka shfaqur publikisht dhe pa teklif p\u00ebr t\u00eb gjitha artefaktet e mbetura n\u00eb peisazhin arkitektonik dhe kulturor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb nga koha e mbretit Zog: Teatri Komb\u00ebtar, vilat n\u00eb lagjet kryesore dhe aristokratike t\u00eb Tiran\u00ebs, sheshi Sk\u00ebnderbej e me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Kujtoni se edhe ura mbi lumin Mat \u00ebsht\u00eb e koh\u00ebs s\u00eb mbretit dhe quhet si p\u00ebr sfid\u00eb, Ura e Zogut.<\/p>\n<p>Bash e kund\u00ebrta ka ndodhur me stacionet e komunizmit n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn urbanistike apo arkitektonike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cSht\u00ebpia e gjetheve\u201d \u00ebsht\u00eb rifunksionalizuar si muze; bunkeret e Enverit n\u00eb Dajt dhe bulevard jan\u00eb quajtur \u201cBunkArt\u201d; \u201cpiramida\u201d apo mauzoleu i diktatorit gjithashtu \u00ebsht\u00eb drejt asaj q\u00eb Veliaj e quan \u201crijet\u00ebsim\u201d.<\/p>\n<p>Psikologjikisht me sa duket, Edi Rama k\u00ebrkon t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb ruptur\u00ebs (shqyerjes) s\u00eb madhe q\u00eb Enver Hoxha futi n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, duke nd\u00ebrprer\u00eb lidhjet me periudh\u00ebn e Zogut dhe duke filluar er\u00ebn e tij si n\u00eb politik\u00eb ashtu dhe n\u00eb urbanizim.<\/p>\n<p>K\u00ebtu sigurisht ka fajet e veta edhe e djathta shqiptare, si ajo e tradit\u00ebs edhe e reja q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb pak ose aspak p\u00ebr ta nd\u00ebrprer\u00eb ruptur\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb rijet\u00ebzuar shenjat e jokomunizmit n\u00eb peizazhin arkitektonik dhe urban.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7do rast kjo nuk \u00ebsht\u00eb leje p\u00ebr qeverin\u00eb e majt\u00eb p\u00ebr ta konsideruar historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb si \u201ct\u00eb fituesve dhe humb\u00ebsve\u201d, por si nj\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebsi ku biem dhe ngrihemi t\u00eb gjith\u00eb, n\u00eb or\u00ebt e liga dhe t\u00eb mira.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, p\u00ebr t\u00eb mos e marr\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrsiatje si nj\u00eb tjet\u00ebr anatem\u00eb kund\u00ebr qeveris\u00eb s\u00eb radh\u00ebs, kujtoni sa miliona euro jan\u00eb hedhur n\u00ebp\u00ebr Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cRilindje Urbane\u201d.<\/p>\n<p>Shum\u00eb! Vend e pa vend! N\u00eb mos qoft\u00eb dashakeq\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb amatoriz\u00ebm.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb p\u00ebrkujdesje dhe investim minimal, hequr qoft\u00eb edhe nga fondi i majm\u00eb i Rilindjes Urbane, Ura e Zogut nuk do t\u00eb ishte sot simbol ngalakeq i nj\u00eb qeverie q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb b\u00ebhet regjim sepse &#8211; historia na m\u00ebson \u2013 regjimet, m\u00eb par\u00eb se nga shtypja politike, nisin nga imponimi estetik dhe kulturor.<\/p>",
        "protected": false
    },
    "excerpt": {
        "rendered": "<p>Nga\u00a0Alfred Lela E imagjinoj Ur\u00ebn e Zogut mbi lumin Mat, n\u00eb gryk\u00ebn aq t\u00eb bukur q\u00eb del nga malet mes Lezh\u00ebs dhe Mirdit\u00ebs, si nj\u00eb monument estetik dhe etik n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebr shembull, e shoh t\u00eb ndri\u00e7uar nga posht\u00eb-lart, duke u dh\u00ebn\u00eb atyre harqeve nj\u00eb prarim q\u00eb ua l\u00ebbyr, me drit\u00eb dhe leht\u00ebsi, [&hellip;]<\/p>",
        "protected": false
    },
    "author": 2037,
    "featured_media": 305933,
    "comment_status": "closed",
    "ping_status": "closed",
    "sticky": false,
    "template": "",
    "format": "standard",
    "meta": {
        "footnotes": ""
    },
    "categories": [
        241,
        364,
        231,
        1454,
        235
    ],
    "tags": [],
    "class_list": {
        "0": "post-305932",
        "1": "post",
        "2": "type-post",
        "3": "status-publish",
        "4": "format-standard",
        "5": "has-post-thumbnail",
        "7": "category-aktualitet",
        "8": "category-koment-opinion",
        "9": "category-lajme",
        "10": "category-politike",
        "11": "category-vendi"
    },
    "_links": {
        "self": [
            {
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305932",
                "targetHints": {
                    "allow": [
                        "GET"
                    ]
                }
            }
        ],
        "collection": [
            {
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"
            }
        ],
        "about": [
            {
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"
            }
        ],
        "author": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"
            }
        ],
        "replies": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=305932"
            }
        ],
        "version-history": [
            {
                "count": 0,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/305932\/revisions"
            }
        ],
        "wp:featuredmedia": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/305933"
            }
        ],
        "wp:attachment": [
            {
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=305932"
            }
        ],
        "wp:term": [
            {
                "taxonomy": "category",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=305932"
            },
            {
                "taxonomy": "post_tag",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=305932"
            }
        ],
        "curies": [
            {
                "name": "wp",
                "href": "https:\/\/api.w.org\/{rel}",
                "templated": true
            }
        ]
    }
}