Akuzat p\u00ebr shitblerje votash n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 14 majit n\u00eb Shqip\u00ebri, por edhe evidentimi i disa rasteve nga policia, jan\u00eb shqet\u00ebsuese p\u00ebr institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse dhe diplomat\u00ebt e huaj. M\u00eb 14 maj zhvillohen zgjedhjet p\u00ebr kryetar\u00eb t\u00eb 61 bashkive dhe p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebshillit bashkiak.<\/p>\n
Raportimi i par\u00eb q\u00eb ngriti dyshime p\u00ebr shitblerje t\u00eb vot\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb fushat\u00eb zgjedhore ishte ai i dat\u00ebs 17 prill, kur policia e Hasit ndaloi nj\u00eb furgon t\u00eb ngarkuar me 21 pako ushqimore q\u00eb mbanin mbishkrimin \u201cRezervat e Shtetit\u201d. Furgoni drejtohej nga djali i kandidatit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste p\u00ebr bashkin\u00eb e Hasit, Halit Mulaj, dhe denoncimi u b\u00eb nga rivali i tij, p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i koalicionit Bashk\u00eb Fitojm\u00eb, Myftar Dauti.<\/p>\n
Kandidati socialist pretendoi se djali i tij thjesht \u201cu gjend n\u00eb koh\u00ebn dhe vendin e gabuar\u201d dhe deklaroi se i biri ishte kontaktuar nga bashkia e Hasit p\u00ebr t\u00eb transportuar pakot me ushqime p\u00ebr familjet n\u00eb nevoj\u00eb, si nj\u00eb ndihm\u00eb me rastin e muajit t\u00eb Ramazanit (Nata e Kadrit). P\u00ebr k\u00ebt\u00eb rast nis\u00ebn menj\u00ebher\u00eb hetimet, nd\u00ebrsa nuk ka ende nj\u00eb deklarat\u00eb nga prokuroria se n\u00eb \u00e7far\u00eb faze jan\u00eb ato. Nd\u00ebrkaq, m\u00eb 10 maj policia e Tiran\u00ebs arrestoi nj\u00eb person, i cili u filmua teksa b\u00ebnte pazar p\u00ebr shitje votash dhe videoja e tij u shp\u00ebrnda n\u00eb rrjetet sociale. Ai garantonte kat\u00ebr vota t\u00eb familjes s\u00eb tij, por nga biseda nuk specifikohet se p\u00ebr cil\u00ebn parti.<\/p>\n
\u201cNj\u00ebqindmij\u00eb lek\u00eb \u00ebsht\u00eb turp. Un\u00eb kam kat\u00ebr vota. Po e ul pazarin nga e keqja. I thuaj 10 mij\u00eb lek\u00eb (90 euro) dhe 5 mij\u00eb lek\u00eb naft\u00eb, hajde pazari i fundit\u201d, d\u00ebgjohet duke th\u00ebn\u00eb 52-vje\u00e7ari gjat\u00eb nj\u00eb telefonate me nj\u00eb person tjet\u00ebr, duke garantuar 4 vota t\u00eb familjar\u00ebve t\u00eb tij q\u00eb mund t\u00eb vijn\u00eb nga Ku\u00e7ova n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr t\u00eb votuar.<\/p>\n
Rasti \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar te Struktura e Posa\u00e7me Antikorrupsion, e cila ka nisur hetimet. K\u00ebto denoncime soll\u00ebn reagimin e ambasadores amerikane n\u00eb Tiran\u00eb, Yuri Kim, e cila u b\u00ebri thirrje institucioneve t\u00eb parandalojn\u00eb dhe t\u00eb hetojn\u00eb shitblerjen e vot\u00ebs.<\/p>\n
Gjithashtu, kryetari i Komisionit Qendror t\u00eb Zgjedhjeve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Ilirjan Celibashi, iu drejtua me nj\u00eb let\u00ebr Prokuroris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme, Struktur\u00ebs s\u00eb Posa\u00e7me Antikorrupsion dhe Policis\u00eb s\u00eb Shtetit q\u00eb t\u00eb thellojn\u00eb bashk\u00ebpunimin p\u00ebr t\u00eb parandaluar dhe evidentuar t\u00eb gjitha krimet zgjedhore.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa, m\u00ebngjesin e s\u00eb premtes (12 maj) u njoftua ndalimi i Alfred Belerit, kandidati i koalicionit Bashk\u00eb Fitojm\u00eb p\u00ebr bashkin\u00eb e Himar\u00ebs. Sipas burimeve nga policia, kandidati i opozit\u00ebs dyshohet p\u00ebr blerje votash.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb rastet e sh\u00ebnuara deri tani n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb cilat kan\u00eb nisur hetimet, nd\u00ebrsa partit\u00eb politike thuajse gjat\u00eb gjith\u00eb fushat\u00ebs kan\u00eb akuzuar nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr shitblerje vote apo k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb votuesve dhe presion p\u00ebr t\u00eb diktuar vot\u00ebn.<\/p>\n
Shitblerja e vot\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori e re n\u00eb Shqip\u00ebri. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ndeshet n\u00eb raportin e OSBE\/ODIHR p\u00ebr zgjedhjet e vitit 2005, ku theksohet se \u201cv\u00ebzhguesit mor\u00ebn pretendime t\u00eb besueshme se n\u00eb disa komuna ishin b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb paligjshme p\u00ebr t\u00eb ndikuar mbi zgjedhjet elektorale t\u00eb zgjedh\u00ebsve rom\u00eb dhe egjiptian\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebrc\u00ebnimit dhe \u2018blerjes s\u00eb vot\u00ebs\u2019\u201d.<\/p>\n
KQZ e Shqip\u00ebris\u00eb k\u00ebrkon nga prokuroria ta parandaloj\u00eb shitblerjen e votave<\/p>\n
Edhe n\u00eb proceset zgjedhore m\u00eb 2007, 2009 e 2011 theksohet se u v\u00ebrtetuan pretendimet p\u00ebr \u201cblerje vote\u201d t\u00eb qytetar\u00ebve rom\u00eb dhe egjiptian\u00eb n\u00eb Pogradec, Lezh\u00eb, Durr\u00ebs, Kor\u00e7\u00eb, etj. Gjithashtu thuhet se pati edhe raste t\u00eb \u201cpresionit t\u00eb ushtruar prej autoriteteve shtet\u00ebrore ndaj disa zgjedh\u00ebsve rom\u00eb\u201d.<\/p>\n
Nd\u00ebrkaq, n\u00eb raportin p\u00ebr zgjedhjet e vitit 2013 thuhet se pretendimet p\u00ebr blerjen e vot\u00ebs fokusoheshin mbi grupet e cenueshme dhe se fenomeni po p\u00ebsonte shtrirje t\u00eb madhe, duke p\u00ebrfshir\u00eb 7 nga 12 qarqet e vendit. Por, nga ana tjet\u00ebr, vihet theksi edhe te nj\u00eb form\u00eb tjet\u00ebr e \u201cshitblerjes s\u00eb vot\u00ebs\u201d si k\u00ebrc\u00ebnimet p\u00ebr pushime nga puna (n\u00eb La\u00e7 u raportua se nj\u00eb drejtor shkolle u pushua nga puna sepse u raportua se nuk zbatoi urdhrin e shefit t\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar m\u00ebsuesit n\u00eb tubimin e Partis\u00eb Demokratike [PD]).<\/p>\n
U evidentua, gjithashtu, \u201cpresion i zyrtar\u00ebve ushtruar ndaj vart\u00ebsve t\u00eb tyre\u201d (PS-ja b\u00ebri nj\u00eb kall\u00ebzim penal duke pretenduar q\u00eb nj\u00eb drejtor n\u00eb Ministrin\u00eb e Ekonomis\u00eb, Tregtis\u00eb dhe Energjis\u00eb urdh\u00ebroi zyrtarisht me shkrim punonj\u00ebsit e saj q\u00eb t\u00eb mblidhnin informacione rreth votuesve t\u00eb vendosur p\u00ebr PD-n\u00eb).<\/p>\n
N\u00eb raportin e ODIHR-it p\u00ebr zgjedhjet e vitit 2015 flitet p\u00ebrher\u00eb p\u00ebr vota kundrejt pages\u00ebs. \u201cPati akuza t\u00eb shumta p\u00ebr blerjen e vot\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb pagimin e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb zgjedh\u00ebsve, si edhe t\u00eb individ\u00ebve p\u00ebr t\u00eb siguruar vota prej t\u00eb njohurve dhe familjes s\u00eb tyre\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/p>\n
N\u00eb zgjedhjet e vitit 2017, ODIHR-i n\u00eb raportin final n\u00ebnvizon se \u201cakuzat e p\u00ebrhapura gjer\u00ebsisht p\u00ebr blerjen e votave dhe presionin ndaj zgjedh\u00ebsve, e ul\u00ebn besimin e publikut n\u00eb procesin zgjedhor\u201d. Nd\u00ebrsa, n\u00eb raportin e vitit 2019, ODIHR-i u referohet pretendimeve t\u00eb opozit\u00ebs s\u00eb asaj kohe (PD dhe LSI) se kishte ndodhur \u201cnj\u00eb operacion masiv, i p\u00ebrhapur gjer\u00ebsisht, p\u00ebr blerjen e vot\u00ebs dhe se shkalla e lart\u00eb e k\u00ebtij fenomeni ishte e lidhur me sasi t\u00eb m\u00ebdha parash t\u00eb v\u00ebna n\u00eb dispozicion nga kultivimi kriminal i drog\u00ebs\u201d.<\/p>\n
Raporti i fundit i ODIHR-it, ai p\u00ebr zgjedhjet e vitit 2021, tregon se sa \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur ky fenomen nga nj\u00ebri proces n\u00eb tjetrin. Konkretisht, theksohet se \u201cpraktikat e p\u00ebrhapura t\u00eb shitblerjes s\u00eb votave, vazhduan t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin problem\u201d.<\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, si shqet\u00ebsim serioz v\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb pan\u00eb edhe rrjedhjen e t\u00eb dh\u00ebnave personale t\u00eb rreth 900.000 shtetasve shqiptar\u00eb para zgjedhjeve, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe preferencat e tyre politike. Sipas ODIHR-it, ky fakt i b\u00ebri zgjedh\u00ebsit t\u00eb pambrojtur ndaj presionit.<\/p>\n
Praktikat q\u00eb v\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe vendas kan\u00eb evidentuar sa i p\u00ebrket shitblerjes s\u00eb vot\u00ebs, kan\u00eb qen\u00eb dhe mbeten t\u00eb ndryshme, q\u00eb nga k\u00ebmbimi i vot\u00ebs me nj\u00eb thes miell apo pako ushqimore p\u00ebr votuesit, kryesisht n\u00eb zonat rurale apo te grupet e prekshme si\u00e7 \u00ebsht\u00eb komuniteti rom dhe egjiptian, deri te pagesa me para n\u00eb dor\u00eb, q\u00eb ka variuar nga 3 deri 5 mij\u00eb lek\u00eb p\u00ebr vot\u00eb, presioni p\u00ebr humbjen e vendin e pun\u00ebs, si dhe premtimi p\u00ebr nj\u00eb vend pune. Ka pasur edhe raste kur \u00ebsht\u00eb raportuar se votuesve u \u00ebsht\u00eb marr\u00eb karta e identitetit kundrejt pages\u00ebs p\u00ebr t\u00eb pamund\u00ebsuar votimin. S\u00eb fundmi, analist\u00eb dhe ekspert\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve zgjedhore kan\u00eb konsideruar si metoda p\u00ebr blerje t\u00eb votave edhe vendimet e Qeveris\u00eb p\u00ebr rritje t\u00eb pagave dhe pensioneve, apo leht\u00ebsi t\u00eb krijuara p\u00ebr grupe t\u00eb caktuara.<\/p>\n
Duke iu referuar nj\u00eb studimi t\u00eb INFO\u00c7IP, (Qendra p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje t\u00eb Informimit Publik) p\u00ebr zgjedhjet e fundit, ato t\u00eb 25 qershorit t\u00eb vitit 2021, jan\u00eb depozituar 291 njoftime ose kall\u00ebzime p\u00ebr vepra penale t\u00eb dyshuara q\u00eb cenojn\u00eb zgjedhjet. Prej tyre 115 u adresuan n\u00eb Struktur\u00ebn e Posa\u00e7me Kund\u00ebr Korrupsionit dhe Krimit t\u00eb Organizuar (SPAK), kurse 176 n\u00eb prokurorit\u00eb e rretheve. Nga ky total, mund t\u00eb jen\u00eb regjistruar t\u00eb pakt\u00ebn 140 procedime penale nga organi i akuz\u00ebs, por vet\u00ebm dy prej tyre jan\u00eb gjykuar dhe kan\u00eb marr\u00eb d\u00ebnim p\u00ebr krime zgjedhore.<\/p>\n
Rasti m\u00eb i bujsh\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri ka qen\u00eb dosja \u201c184\u201d p\u00ebr blerjen dhe tjet\u00ebrsimin e votave n\u00eb zgjedhjet e pjesshme lokale n\u00eb 2016. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb rast u d\u00ebnuan me 2 vjet burgim me kusht dy ish-zyrtar\u00eb lokal\u00eb n\u00eb Dib\u00ebr.<\/p>\n
N\u00eb gusht t\u00eb vitit 2020, Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb ka miratuar Reform\u00ebn Zgjedhore, pas nj\u00eb marr\u00ebveshjeje q\u00eb arrit\u00ebn partit\u00eb politike. P\u00ebrmes ndryshimeve n\u00eb Kodin Zgjedhor u synua t\u2019u jepej fund problemeve t\u00eb shumta si financimi i fushatave nga parat\u00eb e krimit apo shitblerja e votave. Megjithat\u00eb, partit\u00eb e vogla, por edhe ekspert\u00ebt i cil\u00ebsuan k\u00ebto ndryshime si t\u00eb pamjaftueshme dhe n\u00eb favor t\u00eb partive t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n
Q\u00eb prej vitit 1991 Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb 12 reforma zgjedhore, megjithat\u00eb edhe pas tri dekadash ende partit\u00eb politike k\u00ebrkojn\u00eb garanci p\u00ebr mosprekjen e vot\u00ebs.<\/p>\n
Gjithashtu, jan\u00eb provuar thuajse t\u00eb gjitha sistemet e mundshme zgjedhore. Aktualisht, votohet me sistemin proporcional rajonal t\u00eb miratuar n\u00eb vitin 2008, q\u00eb sipas ekspert\u00ebve, favorizon partit\u00eb e m\u00ebdha. As n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces zgjedhor nuk do t\u00eb mund t\u00eb votojn\u00eb emigrant\u00ebt, edhe pse ky \u00ebsht\u00eb premtim i partive politike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb prej vitit 2004.\/rel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Akuzat p\u00ebr shitblerje votash n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 14 majit n\u00eb Shqip\u00ebri, por edhe evidentimi i disa rasteve nga policia, jan\u00eb shqet\u00ebsuese p\u00ebr institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse dhe diplomat\u00ebt e huaj. M\u00eb 14 maj zhvillohen zgjedhjet p\u00ebr kryetar\u00eb t\u00eb 61 bashkive dhe p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebshillit bashkiak. Raportimi i par\u00eb q\u00eb ngriti dyshime p\u00ebr shitblerje t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":321148,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,3365,5380,231,1454,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-321147","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-analize","9":"category-kryesore","10":"category-lajme","11":"category-politike","12":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/321147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=321147"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/321147\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/321148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=321147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=321147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=321147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}