{"id":324965,"date":"2023-06-14T09:40:25","date_gmt":"2023-06-14T07:40:25","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=324965"},"modified":"2023-06-14T09:40:25","modified_gmt":"2023-06-14T07:40:25","slug":"edipi-ne-kolonen-e-politikes-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/edipi-ne-kolonen-e-politikes-shqiptare\/","title":{"rendered":"Edipi n\u00eb kolon\u00ebn e politik\u00ebs shqiptare"},"content":{"rendered":"<p>GELANDA SHKURTAJ<\/p>\n<p>Historia e njer\u00ebzimit mbushur me narrativ\u00eb diku konspirative e diku tjet\u00ebr luft\u00ebrash makabre, njeh disa nga gjyqet m\u00eb paradoksale t\u00eb ndodhura ndonj\u00ebher\u00eb. Nj\u00eb nga ato \u00ebsht\u00eb procesi q\u00eb vet\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit i b\u00ebn\u00eb babait t\u00eb Filozofis\u00eb, Sokratit, me akuzat p\u00ebr mosdjeshm\u00ebri ndaj zotave dhe p\u00ebr korrupsion ndaj t\u00eb rinjve.<\/p>\n<p>E para e fakteve kishte t\u00eb b\u00ebnte me besimin se orakulli i Delfit kishte th\u00ebn\u00eb se nuk kishte burr\u00eb m\u00eb t\u00eb men\u00e7ur se Sokrati, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai vet\u00eb nuk e besonte, dhe shkelja q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb ishte sepse dilte n\u00ebp\u00ebr Athin\u00eb p\u00ebr t\u00eb pyetur n\u00ebse kishte ndonj\u00eb njeri m\u00eb t\u00eb men\u00e7ur se ai vet\u00eb?. Akuza e korrupsionit bazohej se Sokrati kishte nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pyeturit t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve, dhe fakti q\u00eb p\u00ebrdorte sofizma i korruptonte ata, p\u00ebr k\u00ebto ai u nd\u00ebshkua me helmim. Gjithsesi p\u00ebrpara gjyqit, duke shpotitur akuzuesit e tij, nj\u00ebri prej t\u00eb cil\u00ebve Anytus-i, politikan, ai tha nj\u00eb nd\u00ebr fjalit\u00eb, q\u00eb ting\u00ebllojn\u00eb aktuale edhe sot: \u201cun\u00eb jam njeri tep\u00ebr i ndersh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb politikan\u201d.<\/p>\n<p>Ky shembull, ku mendjet e ndritura u burgos\u00ebn apo u dogj\u00ebn nga turmat, e q\u00eb p\u00ebr keqardhje \u00ebsht\u00eb pasuar me t\u00eb tjer\u00eb, vlen p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb mesazh t\u00eb shkurt\u00ebr: masat jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorshme nga drejtuesit sipas moralit t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb fundit: qoft\u00eb ai politik, ideologjik, fetar dhe n\u00eb er\u00ebn antropocene do t\u00eb p\u00ebrdoren edhe sipas atyre q\u00eb do drejtojn\u00eb p\u00ebrdorimin e inteligjenc\u00ebs artificiale. Fati i shoq\u00ebrive kusht\u00ebzohet fort nga integriteti dhe statura e frym\u00ebzuesit.<\/p>\n<p>Ndaj ajo \u00e7far\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyesi politik mund t\u00eb b\u00ebj, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb paktit moral q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb me veten, \u00ebsht\u00eb si t\u00eb pozicionohet n\u00eb binomin: moral i kusht\u00ebzuar nga e drejta n\u00eb politik\u00eb, apo politik\u00eb interesash me moralin sa p\u00ebr sy e faqe?. P\u00ebr t\u00eb mbetur t\u00eb kufizuar n\u00eb habitatin ton\u00eb, shkolla e praktik\u00ebs politike m\u00ebson se, n\u00eb rokad\u00ebn e konflikteve, kontradiktat qofshin brenda t\u00eb nj\u00ebjtit lloj apo edhe atyre rivale, nuk kan\u00eb treguar as edhe n\u00eb nj\u00eb episod t\u00eb izoluar, luft\u00ebn parimore, edhe si koncept ligjor edhe si koncept moral. Ndaj n\u00eb historin\u00eb e politik\u00ebs moderne shqiptare, nuk vjen nd\u00ebrmend asnj\u00eb em\u00ebr politikani p\u00ebr tu p\u00ebrmendur si burr\u00eb shteti, apo shtetar!<\/p>\n<p>N\u00eb narrativen qesharake t\u00eb konfliktit PD kund\u00ebr PD-s\u00eb, filozofia n\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb mitologjis\u00eb reflekton thell\u00eb mbi at\u00eb \u00e7far\u00eb ishin, jan\u00eb dhe do t\u00eb b\u00ebhen ata q\u00eb frym\u00ebzojn\u00eb turmat e elektoratit kaotik, n\u00eb raportin me demokracin\u00eb-autokracin\u00eb, kredo-n dhe ndershm\u00ebrin\u00eb politike t\u00eb liderit. Tejzgjatja e nj\u00eb konflikti, n\u00ebse n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb v\u00eb fort n\u00eb prov\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb pasurit nj\u00eb kauz\u00eb, n\u00eb kahun tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sprov\u00eb edhe e maturis\u00eb politike.<\/p>\n<p>BASHA N\u00cb KRYE T\u00cb PD-S\u00cb (EDIPI MBRET)<\/p>\n<p>Mitologjia ka nj\u00eb filozofi t\u00eb mrekullueshme brenda saj. Kjo tragjedi n\u00eb psikologjin\u00eb moderne nuk shihet vet\u00ebm si incesti brenda familjes, por njeh kthimin e karm\u00ebs n\u00eb gabimin fatal q\u00eb babai b\u00ebri duke e braktisur djalin e tij foshnje, sepse d\u00ebgjoi orakullin Sfinge, p\u00ebr t\u00eb mos e pasur at\u00eb rival n\u00eb jet\u00eb. Djali madhor tanim\u00eb, kthehet n\u00eb vendin ku e braktis\u00ebn dhe vret babain n\u00eb padijeni t\u00eb lidhjes biologjike, po p\u00ebr rivalitet politik. K\u00ebshtu, karma e manipulimit apo p\u00ebrdorimit t\u00eb tjetrit, kthehet nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb aksiom\u00ebn \u201cdo shlyesh at\u00eb q\u00eb b\u00ebre\u201d. P\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb moral politik korrekt me zgjedh\u00ebsit e saj, ora politike e PD-s\u00eb duhet t\u00eb kthehet n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 2013, dhe t\u00eb v\u00ebr\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn, aty ku mbeti.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb fars\u00eb demokracie, u shkel\u00ebn hapur rivaliteti legjitim, meritokracia e mbi t\u00eb gjitha sakrifica e atij lidershipi q\u00eb besonte se PD kishte kauza t\u00eb v\u00ebrteta morale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kahje, kjo karm\u00eb i nd\u00ebshkoi t\u00eb dyja t\u00eb padrejtat: edhe rivalitetin ilegjitim edhe katapultimin e padjersitur n\u00eb pushtet. Miti i Edipit shihet n\u00eb kah t\u00eb kund\u00ebrt, Berisha nuk \u201cvrau\u201d birin Basha, por, p\u00ebrkundrazi, me mb\u00ebshtetjen e foltorist\u00ebve zombi, skartoi rivalin Olldashi duke e b\u00ebr\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh moralin e forc\u00ebs q\u00eb drejtonte, t\u00eb papast\u00ebr n\u00eb loj\u00eb dhe t\u00eb pandersh\u00ebm n\u00eb parimet q\u00eb ajo duhej t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte. Biri i ardhur n\u00eb pushtet, nuk kuptoi asnj\u00ebher\u00eb se arritja dhe mbajtja e fronit politik, k\u00ebrkon pun\u00eb e djers\u00eb, ndaj hedhur \u201cfesten mbi sy\u201d, nuk u lodh t\u00eb shkonte deri te baza p\u00ebr t\u00eb kuptuar hallet dhe problemet e saj. Sot, p\u00ebrjashtuar q\u00ebndrimin korrekt n\u00eb politik\u00ebn e jashtme, ai duhet t\u00eb kuptoj\u00eb se nuk ka fituar asnj\u00eb betej\u00eb politike, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb nj\u00eb terren shum\u00eb t\u00eb favorsh\u00ebm. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, baza e sh\u00ebndosh\u00eb e PD-s\u00eb, jasht\u00eb ekstremeve antagoniste, \u00ebsht\u00eb skeptike ndaj aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb drejtuar PD-n\u00eb.<\/p>\n<p>Besimi i masave nuk kthehet as me demagogji dhe as me strategji t\u00eb mb\u00ebshtetura tek kredo e pakicave. Integriteti i tij politik, nuk duhej t\u00eb kishte pranuar at\u00eb form\u00eb jo meritokrate t\u00eb ardhjes n\u00eb pushtet, qoft\u00eb edhe p\u00ebr t\u00eb ditur ai vet\u00eb, se nj\u00eb dit\u00eb e v\u00ebrteta do t\u2019i kthehej. Basha mund t\u00eb kishte qen\u00eb dhe ndofta mund t\u00eb jet\u00eb, nd\u00ebr lider\u00ebt m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm, por ai nuk e kaloi asnj\u00ebher\u00eb k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb, sepse ndofta \u201ctorta\u201d e pushtetit e servirur pa lodhje e me \u00ebmb\u00eblsi, i shijoi m\u00eb shum\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, n\u00ebse historia i jep nj\u00eb shans n\u00eb t\u00eb ardhmen, p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb vend moralin e humbur, ai mund ta b\u00ebj sot duke u t\u00ebrhequr p\u00ebrpara cilitdo konditat q\u00eb PD-ja zyrtare zgjedh t\u00eb em\u00ebroj\u00eb n\u00eb nj\u00eb konkurrim t\u00eb ligjsh\u00ebm dhe t\u00eb drejt\u00eb, pa ndikim as t\u00eb tij dhe as t\u00eb Berish\u00ebs. Arsyeja \u00ebsht\u00eb sa morale po aq edhe pragmatiste, e para sepse do t\u2019i hiqte nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb vetes, njoll\u00ebn e t\u00eb rekomanduarit, gj\u00eb e cila p\u00ebrfaq\u00ebson modelin nepotik dhe q\u00eb favorizon korrupsionin aq t\u00eb minuar n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>E dyta, sepse vijimi i tij n\u00eb lidershipin e PD-s\u00eb s\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb, nuk do t\u00eb ndryshoj\u00eb vota n\u00eb favor t\u00eb tij, gj\u00eb e cila as fitoren nuk e sjell\u00eb n\u00eb PD, dhe as t\u00ebrheq q\u00ebndrimin e elektoratit gri, i cili mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb edhe t\u00eb majt\u00ebt e pak\u00ebnaqur me pushtetin aktual. Zoti Basha nuk p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb alternativ\u00eb as ndaj modelit Berisha n\u00eb PD, q\u00eb e drejtoi n\u00eb vet\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe as t\u00eb modelit aktual qeveris\u00ebs.<\/p>\n<p>CILI \u00cbSHT\u00cb MODELI Q\u00cb PD-JA DO DUHET T\u00cb P\u00cbRFAQ\u00cbSOJE? (EDIPI N\u00cb KOLON\u00cb)<\/p>\n<p>Po n\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb tragjedis\u00eb greke, ku Edipi tanim\u00eb i v\u00ebn\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs q\u00eb i ishte mohuar q\u00eb foshnje, i turp\u00ebruar deri n\u00eb palc\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb gabim p\u00ebr t\u00eb cilin nuk pati faj kurr\u00eb, gjithsesi i vrar\u00eb thell\u00eb n\u00eb nd\u00ebrgjegje se shkoi n\u00eb shtrat me n\u00ebn\u00ebn e tij, largohet nga Athina p\u00ebr n\u00eb Kolon\u00eb dhe n\u00eb shenj\u00eb p\u00ebrkulje ndaj per\u00ebndive, nxori syt\u00eb e tij. Sot psikologjia moderne, merret fort me thelbin e k\u00ebsaj filozofie p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb plan krahasimor ligjin dhe moralin.<\/p>\n<p>Jo m\u00eb ligjin si nj\u00eb e drejt\u00eb, ku zbatimi i saj mbush burgjet plot, por ligjin si moral, q\u00eb n\u00ebnkupton respekt n\u00eb parimet q\u00eb duhet t\u00eb qeverisin individin e m\u00eb gjer\u00eb. Basha, n\u00ebse duhet t\u2019i b\u00ebj nj\u00eb nd\u00ebshkim moralit t\u00eb tij politik, k\u00ebt\u00eb duhet ta b\u00ebj duke u kthyer n\u00eb nj\u00eb kontribuues t\u00eb thjesht\u00eb, me forc\u00ebn ndofta edhe m\u00eb sfiduese, se i duhet t\u00eb laj\u00eb nj\u00eb paragjykim p\u00ebr fronin e ofruar. Forma m\u00eb e ndershme e moralit t\u00eb tij politik, duhet t\u00eb investohet n\u00eb riformimin e PD-s\u00eb, dhe mbi t\u00eb gjitha kthimin n\u00eb aren\u00ebn politike si nj\u00eb forc\u00eb opozitare q\u00eb ndjell besim, gj\u00eb e cila e ka stigmatizuar prej m\u00eb se dhjet\u00eb vjet\u00ebsh e nuk po sheh drit\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse orakulli politik i Berish\u00ebs, ka r\u00ebn\u00eb q\u00eb dit\u00ebn q\u00eb shpalli veten naiv n\u00eb \u201ctradhtin\u00eb\u201d e Bash\u00ebs, orakulli i k\u00ebtij t\u00eb fundit ka nj\u00eb shpres\u00eb t\u00eb ngrihet, n\u00ebse ai vet\u00eb kupton se m\u00ebnyra se si u ngjit n\u00eb fron dhe mb\u00ebshtet\u00ebsit q\u00eb iu servir\u00ebn nga Berisha, jan\u00eb dy modele q\u00eb zgjedh\u00ebsit shqiptar\u00eb, jo turmat, kan\u00eb vendosur t\u2019i abandonojn\u00eb masivisht. Zgjedhjet e fundit jan\u00eb d\u00ebshmi kok\u00ebforte e k\u00ebtij vokacioni, kush nuk i pranon mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb xhiro deri n\u00eb h\u00ebn\u00eb e t\u00eb kthehet, t\u00eb zgjoj\u00eb dhjet\u00ebra rebel\u00eb \u201cFacebook\u201d-u e t\u00eb bind veten para pasqyr\u00ebs se shejtani i hoqi fatin e merituar PD-s\u00eb. Modeli fitues i PD-s\u00eb ka shum\u00eb prerogativa p\u00ebrpara, por n\u00eb thelb ajo sot, duhet pashmang\u00ebsisht t\u00eb ndahet nga modeli BerishaBasha, ku t\u00eb dy jan\u00eb bashk\u00ebrisht fajtor\u00eb, material\u00eb dhe moral\u00eb p\u00ebr mosngritjen e saj. Edhe pse kahu politik udh\u00ebheq\u00ebs, nuk ka dh\u00ebn\u00eb ndonj\u00eb model m\u00eb ndryshe nga politika kontrolluese vertikale, nga baza deri te maja, ajo \u00e7far\u00eb Shqip\u00ebria pret nga nj\u00eb opozit\u00eb e sh\u00ebndosh\u00eb, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht rr\u00ebzimi me themel i k\u00ebtij modeli.<\/p>\n<p>PD-ja edhe pse e n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbur nga morali i saj i humbur, duhet t\u00eb investoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb energjin\u00eb e saj p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb baz\u00eb me drejtues t\u00eb aft\u00eb, t\u00eb pakorruptuar dhe me moral t\u00eb drejt\u00eb politik. Figura t\u00eb reja q\u00eb i kan\u00eb t\u00eb gjitha potencialet, aft\u00ebsit\u00eb e mbi t\u00eb gjitha me integritet t\u00eb lart\u00eb politik, PD-ja i ka, por ata nuk ngrihen dot nga ekstremist\u00ebt \u201cvulist\u00eb\u201d e \u201cfoltorist\u00eb\u201d, sepse te tempujt e tyre shohin rrug\u00ebn e pastruar dhe fushore t\u00eb karrier\u00ebs politike, t\u00eb udh\u00ebhequr nga lajtmotivi \u201cmbushim xhepat sot, por kush pyet p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb nes\u00ebr\u201d.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GELANDA SHKURTAJ Historia e njer\u00ebzimit mbushur me narrativ\u00eb diku konspirative e diku tjet\u00ebr luft\u00ebrash makabre, njeh disa nga gjyqet m\u00eb paradoksale t\u00eb ndodhura ndonj\u00ebher\u00eb. Nj\u00eb nga ato \u00ebsht\u00eb procesi q\u00eb vet\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit i b\u00ebn\u00eb babait t\u00eb Filozofis\u00eb, Sokratit, me akuzat p\u00ebr mosdjeshm\u00ebri ndaj zotave dhe p\u00ebr korrupsion ndaj t\u00eb rinjve. E para e fakteve kishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":324966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-324965","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=324965"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":324967,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324965\/revisions\/324967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/324966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=324965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=324965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=324965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}