N\u00eb politik\u00ebn shqiptare, t\u00eb qenit numri dy\u2014ndarja si e p\u00ebrfitimeve ashtu edhe e p\u00ebrgjegj\u00ebsive me udh\u00ebheq\u00ebsin e madh\u2014\u00ebsht\u00eb nj\u00eb pozicion i rreziksh\u00ebm. M\u00eb i famshmi num\u00ebr dy n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, Mehmet Shehu, dyshohet se vrau veten n\u00eb vitin 1981, pas gati tridhjet\u00eb vitesh si kryeminist\u00ebr n\u00ebn diktatorin Enver Hoxha. N\u00eb nj\u00eb fotografi t\u00eb botuar pas vet\u00ebvrasjes s\u00eb supozuar, ai duket i shtrir\u00eb n\u00eb shtrat, veshur me pizhame t\u00eb bardh\u00eb, t\u00eb past\u00ebr. Nj\u00eb njoll\u00eb e vetme, e vog\u00ebl, e kuqe pran\u00eb zemr\u00ebs tregon precizionin e habitsh\u00ebm me t\u00eb cil\u00ebn ai kishte mundur t\u00eb q\u00ebllonte veten.<\/p>\n
Saimir Tahiri, ministri i par\u00eb i Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme n\u00ebn Kryeministrin Edi Rama, u d\u00ebnua n\u00eb vitin 2019 me pes\u00eb vjet burg, pasi Gjykata e Krimeve t\u00eb R\u00ebnda ndryshoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashpjegueshme akuz\u00ebn kund\u00ebr tij nga pjes\u00ebmarrje n\u00eb organizat\u00eb kriminale dhe trafik droge n\u00eb akuz\u00ebn m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shp\u00ebrdorimit t\u00eb detyr\u00ebs. Ai e mbajti goj\u00ebn t\u00eb ky\u00e7ur dhe u lirua para kohe nga burgu p\u00ebr arsye \u2018sh\u00ebndet\u00ebsore\u2019 familjare.<\/p>\n
S\u00eb fundmi, Kryetari i Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs, Erion Veliaj, t\u00eb cilin shum\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb e konsideronin trash\u00ebgimtarin e Ram\u00ebs, u arrestua p\u00ebr korrupsion dhe pastrim parash. Pasi fillimisht e mbrojti t\u00eb preferuarin e tij, tashm\u00eb Rama ka pranuar fundin e fatit t\u00eb Veliajt, nd\u00ebrsa postimet e shkujdesura t\u00eb Veliajt n\u00eb Facebook tregojn\u00eb se ai vet\u00eb ende nuk e ka kuptuar plot\u00ebsisht q\u00eb me shum\u00eb gjasa do q\u00ebndroj\u00eb gjat\u00eb n\u00eb burg dhe askush nuk do ta shp\u00ebtoj\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb fat i ngjash\u00ebm duket se po i vjen v\u00ebrdall\u00eb numrit dy t\u00eb tanish\u00ebm n\u00eb qeverin\u00eb Rama, Z\u00ebvend\u00ebskryeministres dhe Ministres s\u00eb Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb, Belinda Ballukut, pasi SPAK-u raportohet t\u00eb ket\u00eb nisur hetime p\u00ebr disa afera korrupsioni n\u00eb ministrin\u00eb e saj, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb lajmet p\u00ebr jet\u00ebn e saj ekstravagante jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshme. Rast\u00ebsisht, Balluku \u00ebsht\u00eb mbesa e ish-Z\u00ebvend\u00ebskryeministrit dhe Ministrit t\u00eb Mbrojtjes, Beqir Balluku, i cili fillimisht ndihmoi Enver Hoxh\u00ebn n\u00eb spastrimin e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs t\u00eb vitit 1956, p\u00ebr t\u2019u eliminuar pastaj vet\u00eb n\u00eb vitin 1975 gjat\u00eb nj\u00eb spastrimi tjet\u00ebr. Duket se brezi i tanish\u00ebm i zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb ka besim rregullat e regjimeve autoritare nuk do t\u00eb zbatohen p\u00ebr ta.<\/p>\n
Nj\u00eb m\u00ebsim\u2014q\u00eb me siguri e ka m\u00ebsuar ish-Z\u00ebvend\u00ebskryeministri dhe Ministri i Financave, Arben Ahmetaj, i cili sh\u00ebrbeu 9 vjet (2013-2022) n\u00ebn Kryeministrin Rama\u2014\u00ebsht\u00eb se ndoshta \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb mos q\u00ebndrosh n\u00eb vend, sepse ata q\u00eb kan\u00eb njohuri t\u00eb thella dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr dhun\u00ebn dhe korrupsionin n\u00eb majat e pushtetit n\u00eb fund i pret ose vdekja ose burgu. Prandaj kur n\u00eb korrik 2023 SPAK-u i k\u00ebrkoi Kuvendit heqjen e imunitetit p\u00ebr ta arrestuar dhe p\u00ebr t\u00eb kontrolluar pronat e tij, ai vendosi ta braktiste vendin. Dosja n\u00eb fjal\u00eb lidhej me inceneratorin e Tiran\u00ebs dhe p\u00ebrfshinte Veliajn, ish-Ministrin e Mjedisit Lefter Koka dhe dy biznesmen\u00eb, nj\u00ebri prej t\u00eb cil\u00ebve kishte pasur marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb m\u00ebparshme me Ahmetajn.<\/p>\n
SPAK-u ende nuk ka nj\u00eb akuz\u00eb zyrtare p\u00ebr Ahmetajn. Megjithat\u00eb, ai vazhdon t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb m\u00ebrgim n\u00eb Zvic\u00ebr, i pasigurt se kur dhe n\u00eb \u00e7far\u00eb kushtesh do t\u00eb mund t\u00eb kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri. Gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit, ai ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb intervistash p\u00ebr mediat shqiptare dhe italiane, duke akuzuar, nd\u00ebr t\u00eb tjera, Kryeministrin Edi Rama p\u00ebr korrupsion madhor, lidhje me organizata kriminale dhe hakmarrje personale ndaj tij. M\u00eb 16 mars 2025, ne biseduam me Ahmetajn p\u00ebrmes Zoom-it rreth p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb qeveri dhe pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr zhvillimet e tanishme politike.<\/p>\n
Vincent W. J. van Gerven Oei. <\/p>\n
Midis viteve 2013 dhe 2016 ju ishit minist\u00ebr n\u00eb qeverin\u00eb e par\u00eb t\u00eb Kryeministrit Edi Rama. Kjo ishte periudh\u00ebs s\u00eb \u201ckanabizimit\u201d masiv t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Cili ishte q\u00ebllimi i kanabizimit dhe pse u lejua t\u00eb vazhdonte aq gjat\u00eb?<\/p>\n
N\u00eb vitin 2013 un\u00eb u em\u00ebrova Minist\u00ebr i Zhvillimit Ekonomik, Turizmit, Tregtis\u00eb dhe Sip\u00ebrmarrjes, nj\u00eb ministri \u201combrell\u00eb\u201d, me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb koordinuar politikat ekonomike. Debati im i par\u00eb me kryeministrin aktual p\u00ebr kanabizimin ndodhi rreth fundit t\u00eb vitit 2014, fillimit t\u00eb 2015-s. Q\u00ebndrimi im ishte shum\u00eb i fort\u00eb kund\u00ebr kanabizimit. Ky proces n\u00eb praktik\u00eb do t\u2019i pasuronte, fuqizonte dhe do t\u2019i b\u00ebnte m\u00eb t\u00eb dhunshme grupet kriminale, dhe do t\u00eb deformonte krejt\u00ebsisht ekonomin\u00eb shqiptare.<\/p>\n
Gjat\u00eb dy takimeve t\u00eb gjata jasht\u00eb Tirane t\u00eb qeveris\u00eb kam qen\u00eb shum\u00eb i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb qendrimin tim\u2014kam d\u00ebshmitar\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Kryeministri kishte nj\u00eb teori sipas s\u00eb cil\u00ebs kanabizimi do t\u00eb nxiste ekonomin\u00eb. Un\u00eb e pyeta: \u201cPo Kolumbia? Kolumbia do t\u00eb ishte vendi m\u00eb i jasht\u00ebzakonhs\u00ebm n\u00eb bot\u00eb n\u00ebse kjo do t\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb!\u201d Por kanabizimi ndodhi dhe pasojat tani i din\u00eb t\u00eb gjith\u00eb dhe po i vuan e gjith\u00eb shoq\u00ebria shqiptare.<\/p>\n
Kjo ishte p\u00ebrplasja ime e par\u00eb me t\u00eb. Kisha patur shum\u00eb respekt p\u00ebr t\u00eb. Mendoja se ai do ta ndryshonte Shqip\u00ebrin\u00eb. N\u00eb fillim e mendoja nj\u00eb reformator, por kjo p\u00ebrplasje m\u00eb la me nj\u00eb ndjenj\u00eb shum\u00eb t\u00eb hidhur p\u00ebr at\u00eb q\u00eb po ndodhte.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2016, ju u b\u00ebt\u00eb Minist\u00ebr i Financave. Jam i sigurt q\u00eb jeni n\u00eb dijeni t\u00eb shum\u00eb raporteve nd\u00ebrkomb\u00ebtare mbi rolin e parave t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb ekonomin\u00eb shqiptare gjat\u00eb asaj periudhe. Cilat kan\u00eb qen\u00eb efektet ekonomike t\u00eb k\u00ebtyre flukseve t\u00eb paligjshme financiare? Cili \u00ebsht\u00eb d\u00ebmi ndaj ekonomis\u00eb shqiptare?<\/p>\n
Ka kat\u00ebr pasoja kryesore. S\u00eb pari, paraja nga droga pasuroi e fuqizoi grupet e organizuara kriminale q\u00eb ekzistonin n\u00eb Shqip\u00ebri, si dhe mund\u00ebsoi krijimin e grupeve t\u00eb reja duke qen\u00eb se droga tashm\u00eb ishte mund\u00ebsi e madhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Si numri ashtu edhe fuqia e k\u00ebtyre grupeve kriminale u shum\u00ebfishuan.<\/p>\n
S\u00eb dyti, solli pasoja shkat\u00ebrruese n\u00eb bujq\u00ebsi. Shum\u00eb njer\u00ebz braktis\u00ebn bujq\u00ebsin\u00eb tradicionale dhe iu kthyen kultivimit t\u00eb kanabisit. Nuk mund ta faj\u00ebsosh nj\u00eb fermer p\u00ebr k\u00ebt\u00eb\u2014faji \u00ebsht\u00eb i qeveris\u00eb dhe grupeve kriminale.<\/p>\n
S\u00eb treti, solli pastrimin masiv t\u00eb parave, i cili u kanalizua kryesisht n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimit. Sot n\u00eb Tiran\u00eb ka 64 000 apartamente bosh dhe megjithat\u00eb po nd\u00ebrtohen kulla t\u00eb reja. Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb nd\u00ebrtimi t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb gjenerues ekonomik, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ka kaq shum\u00eb apartamente bosh? \u00c7far\u00eb lloj parash po i financojn\u00eb ato, kur p\u00ebrqindja e kredive bankare t\u00eb dh\u00ebna \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fraksion i vog\u00ebl i kostos s\u00eb nd\u00ebrtimit? A \u00ebsht\u00eb pastrim parash? E sigurt\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb ky nuk \u00ebsht\u00eb zhvillim; kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ekonomi n\u00eb t\u00eb zez\u00eb q\u00eb u sjell p\u00ebrfitime politikan\u00ebve dhe njer\u00ebzve t\u00eb lidhur me rrjetet e pastrimit t\u00eb parave.<\/p>\n
Dhe s\u00eb kat\u00ebrti, \u00ebsht\u00eb d\u00ebmi n\u00eb reputacionin nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Sepse ku p\u00ebrfundoi gjith\u00eb ky kanabis? N\u00eb Greqi, Itali, Gjermani\u2026 Sot, Shqip\u00ebria ka fituar reputacionin e nj\u00eb narkoshteti. Sa kokain\u00eb apo heroin\u00eb kapet realisht n\u00eb portin e Durr\u00ebsit? Aspak ose shum\u00eb pak. Nd\u00ebrkoh\u00eb, sasi t\u00eb m\u00ebdha droge q\u00eb burojn\u00eb nga Ship\u00ebria apo kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr Shqip\u00ebri kapen n\u00eb vendet fqinje. Dhe ky kalim nga kanabisi te drogat e forta \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb \u201cdhurat\u00eb\u201d nga kanabizimi i vendit.<\/p>\n
N\u00ebse do t\u00eb b\u00ebja nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb gjendjes ekonomike, ju do t\u00eb tronditeshit. P\u00ebr shembull, shikoni rritjen ekonomike: ka vet\u00ebm dy motor\u00eb \u2013 turizmin dhe nd\u00ebrtimin. Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb kontributi i turizmit si n\u00eb vler\u00ebn n\u00eb lek\u00eb ashtu edhe n\u00eb vler\u00ebn reale n\u00eb ekonomi nuk jan\u00eb rritur n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha?<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, ekonomia po humbet baz\u00ebn e saj prodhuese. N\u00eb \u00e7do ekonomi normale n\u00eb bot\u00eb, prodhimi vendas i ushqimeve dhe pijeve furnizon sektorin e turizmit dhe k\u00ebshtu bashk\u00eb me turizmin rritet baza prodhuese e vendit. Por n\u00eb Shqip\u00ebri, turizmi furnizohet kryesisht nga importi. Mund t\u00eb shihni leht\u00ebsisht statistikat q\u00eb tregojn\u00eb se sektori prodhues \u00ebsht\u00eb duke dh\u00ebn\u00eb shpirt. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Shqip\u00ebria ka filluar t\u00eb humbas\u00eb edhe at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb ekonomis\u00eb prodhuese q\u00eb ka qen\u00eb e orientuar drejt eksportit. Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb turizmi po ndihmon vet\u00ebm nj\u00eb grup t\u00eb vog\u00ebl aktor\u00ebsh dhe nuk po shp\u00ebrndahet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popullsin\u00eb.<\/p>\n
E gjith\u00eb kjo fuqizon, sikurse ju that\u00eb, organizatat kriminale brenda Shqip\u00ebris\u00eb. Por nuk ndalet k\u00ebtu. K\u00ebto organizata nuk pastrojn\u00eb thjesht para n\u00eb nd\u00ebrtim. P\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb atyre u duhet akses politik. Ju keni folur p\u00ebr an\u00ebtar\u00eb t\u00eb krimit t\u00eb organizuar q\u00eb shihen n\u00eb zyrat e Kryeministrit, q\u00eb marrin tender\u00eb shtet\u00ebror\u00eb dhe q\u00eb veprimtaria e tyre e pastrimit t\u00eb parave n\u00eb nd\u00ebrtimi koordinohen prej tij\u2014\u00ebsht\u00eb ai q\u00eb zgjedh arkitekt\u00ebt q\u00eb b\u00ebjn\u00eb projektet, jep lejet e nd\u00ebrtimit, jep licencat e kazinove e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Dhe n\u00eb k\u00ebmbim, ai ka marr\u00eb shum\u00eb favore: fluturime \u00e7arter, q\u00ebndrime n\u00eb hotele detoksifikimi, bileta p\u00ebr ndeshje basketbolli n\u00eb Amerik\u00eb\u2014dhe k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm maja e ajsbergut. Ju keni th\u00ebn\u00eb se \u201cpas \u00e7do afere do t\u00eb gjeni emrin e tij\u201d dhe keni parashikuar se \u201ctrash\u00ebgimia e tij do t\u00eb jet\u00eb krimi i organizuar.\u201d<\/p>\n
Kryeministri i mohon t\u00eb gjitha k\u00ebto. Sa gjat\u00eb mendoni se do jet\u00eb ai n\u00eb gjendje ta ruaj\u00eb dhe kontrolloj\u00eb ai k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb vendit?<\/p>\n
Nj\u00eb ish-deputet i Partis\u00eb Socialiste tha di\u00e7ka q\u00eb nuk do ta harroj kurr\u00eb. N\u00eb Parlament ai tha Ram\u00ebs: \u201cN\u00ebse Sali Berisha e kishte krimin e organizuar si k\u00ebpuc\u00ebt, ti e mban si nj\u00eb medalion n\u00eb gjoks.\u201d Shqip\u00ebria gjithmon\u00eb ka pasur krim t\u00eb organizuar. Por k\u00ebrc\u00ebnimi ndaj politikan\u00ebve dhe qeveris\u00eb nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb si tani. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb un\u00eb them se kjet\u00eb trash\u00ebgimia q\u00eb Rama do i l\u00ebr\u00eb vendit.<\/p>\n
Sot, ka nj\u00eb an\u00eb t\u00eb err\u00ebt pas \u00e7do projekti, pas \u00e7do tenderi. Rrall\u00ebher\u00eb sheh nj\u00eb proces t\u00eb drejt\u00eb. Shihni ofertat fituese t\u00eb tender\u00ebve: jan\u00eb gjithmon\u00eb 98%, 99% e buxhetit maksimal t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga institucionet tenderuese. Si mund t\u00eb ndodh\u00eb kjo? N\u00eb \u00e7\u2019vend tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs ndodh kjo? Askund. Projekte infrastrukturore, rrug\u00eb, energji, uj\u00ebsjell\u00ebs\u2026 T\u00eb gjith\u00eb e din\u00eb k\u00ebt\u00eb, tashm\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e ditur p\u00ebr \u00e7do shqiptar t\u00eb thjesht\u00eb. Por shpirti i tyre i reagimit \u00ebsht\u00eb mpir\u00eb nga helmi i propagand\u00ebs.<\/p>\n
Ju pyet\u00ebt sa do t\u00eb mund t\u00eb mbaj\u00eb kjo fasad\u00eb. Do t\u2019ju p\u00ebrgjigjem me nj\u00eb pyetje tjet\u00ebr. N\u00eb Shqip\u00ebri, prania e sh\u00ebrbimeve t\u00eb huaja sekrete \u00ebsht\u00eb e lart\u00eb dhe ata din\u00eb gjith\u00e7ka.<\/p>\n
Por \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb Bashkimin Evropian q\u00eb ata n\u00eb fakt ata nuk thon\u00eb asgj\u00eb? N\u00ebse lexon raportet e Departamentit t\u00eb Shtetit apo t\u00eb Komisionit Evropian, ka nj\u00eb ndryshim midis asaj q\u00eb k\u00ebto institucione shkruajn\u00eb n\u00eb raportet e tyre dhe asaj q\u00eb ato thon\u00eb publikisht p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. N\u00ebse ata do t\u00eb shqiptonin n\u00eb publik qoft\u00eb edhe 10% t\u00eb asaj q\u00eb shkruajn\u00eb n\u00eb raportet e tyre, n\u00eb Shqip\u00ebri do t\u00eb kishim sot nj\u00eb perceptim dhe nj\u00eb gjendje politike krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme nga kjo q\u00eb kemi. Pse nuk thon\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb? Pse ato mbyll\u00ebn syt\u00eb p\u00ebr kanabizimin? Praktikisht, fasada tashm\u00eb ka r\u00ebn\u00eb.<\/p>\n
T\u00eb gjith\u00eb shtyllat e nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike jan\u00eb t\u00eb helmuara. M\u00eb thuaj nj\u00eb media t\u00eb madhe q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00ebn ndikimin e qeveris\u00eb. Ka portale t\u00eb vogla lajmesh q\u00eb jan\u00eb jasht\u00eb ndikimit t\u00eb qeveris\u00eb, por ato veprojn\u00eb n\u00ebn frik\u00eb. Ka nj\u00eb sistem drejt\u00ebsie t\u00eb p\u00ebrmbysur q\u00eb kontrollohet politikisht dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb i fiksuar pas statistikave. Ka nj\u00eb parlament q\u00eb n\u00eb fakt merr urdhra nga Kryeministri. Krimi i organizuar po lul\u00ebzon dhe ka marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb ngusht\u00eb me qeverin\u00eb. Dhe n\u00eb fund, ka nj\u00eb opozit\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar. Pra, p\u00ebr \u00e7far\u00eb fasade po flasim k\u00ebtu? V\u00ebrtet mendon se evropian\u00ebt nuk i shohin k\u00ebto?<\/p>\n
Ata i shohin, por ndoshta nuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb interesuar.<\/p>\n
\u00c7\u2019t\u00eb them! N\u00ebse ata nuk jan\u00eb t\u00eb interesuar p\u00ebr demokracin\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, kjo do ishte vdekje shpirt\u00ebrore p\u00ebr mua.<\/p>\n
E prek\u00ebm m\u00eb par\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si parat\u00eb e krimit p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb projekte nd\u00ebrtimi p\u00ebrmes tender\u00ebve t\u00eb qeveris\u00eb. Disa her\u00eb ke th\u00ebn\u00eb n\u00eb intervista: se \u201ctender\u00ebt jan\u00eb thembra e Akilit e korrupsionit.\u201d Nd\u00ebr shum\u00eb pushtetar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, ke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr hetim t\u00eb tender\u00ebve t\u00eb dh\u00ebna nga Belinda Balluku (p\u00ebr tunelin e Llogaras\u00eb, Rrug\u00ebn e Arbrit, autostrad\u00ebn Thuman\u00eb\u2013Kashar, etj) dhe Erion Veliaj (p\u00ebr shkollat publike, etj.). Tani jemi n\u00eb kushtet kur n\u00eb fakt Kryetari i Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs, Erion Veliaj, \u00ebsht\u00eb n\u00ebn arrest, n\u00eb burg duke pritur gjykimin p\u00ebr disa nga k\u00ebta tender\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ti ke folur. Dhe jo vet\u00ebm kaq, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dosje, si\u00e7 besoj e di, p\u00ebrmenden edhe disa pronar\u00eb kompanish nd\u00ebrtimi q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb favore dhe dh\u00ebn\u00eb favore n\u00eb k\u00ebmbim. Si i sheh k\u00ebto zhvillime?<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb e gjitha nj\u00eb teat\u00ebr i Ram\u00ebs. Para s\u00eb gjithash, dua t\u00eb them se p\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb mesjetare q\u00eb e kan\u00eb \u00e7uar Erionin n\u00eb burg. Ata mund ta hetonin n\u00eb gjendje t\u00eb lir\u00eb, por jo duke q\u00ebndruar kryetar bashkie. Nuk mund t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb detyr\u00eb nd\u00ebrsa je duke u hetuar dhe akuzuar. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, nuk pajtohem me q\u00ebndrimin e Erionit p\u00ebr t\u00eb sulmuar prokuror\u00ebt dhe familjet e tyre.<\/p>\n
S\u00eb dyti, n\u00ebse shikon arsyen pse Erioni \u00ebsht\u00eb n\u00eb burg, ajo nuk ka lidhje me \u00e7\u00ebshtjen e v\u00ebrtet\u00eb, as me inceneratorin dhe as me afer\u00ebn 5D. Pse? Sepse k\u00ebto do ta \u00e7onin hetimin te Kryeministri, dhe ata nuk mund t\u00eb prekin shefin e tyre. Pra, edhe nj\u00eb her\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teat\u00ebr i madh i Ram\u00ebs. Ai donte t\u00eb tundte flamurin e Reform\u00ebs n\u00eb Drejt\u00ebsi, dhe pa Erionin brenda, ky flamur do t\u00eb binte.<\/p>\n
Fatkeq\u00ebsisht, Partia Socialiste ka ndaluar s\u00eb shkruari programe. Praktikisht, ajo q\u00eb po them \u00ebsht\u00eb se \u00e7\u00ebshtja e Erionit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teat\u00ebr i Ram\u00ebs p\u00ebr t\u00eb futur m\u00eb shum\u00eb frik\u00eb brenda partis\u00eb. Sepse partia duhet t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00ebn frik\u00eb dhe trysni, nd\u00ebrsa ai tund flamurin e Reform\u00ebs n\u00eb Drejt\u00ebsi p\u00ebr burokrat\u00ebt evropian\u00eb. \u00cbsht\u00eb e gjitha nj\u00eb teat\u00ebr, edhe rasti i Erionit, i orkestruar strategjikisht me shum\u00eb kujdes nga Rama.<\/p>\n
I ke quajtur Shtetet e Bashkuara \u201cgarancin\u00eb e vetme\u201d p\u00ebr suksesin e Reform\u00ebs n\u00eb Drejt\u00ebsi dhe pavar\u00ebsin\u00eb e gjyq\u00ebsorit. Por tani ato po t\u00ebrhiqen nga angazhimet e tyre n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, p\u00ebrfshir\u00eb projekte si Reforma n\u00eb Drejt\u00ebsi. Nd\u00ebrsa ndohin k\u00ebto ndryshime n\u00eb qeverin\u00eb amerikane, cili do t\u00eb jet\u00eb ndikimi i tyre n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n
I konsideroj Shtetet e Bashkuara si atdheun tim t\u00eb dyt\u00eb. Kam studiuar atje si student m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb her\u00eb, kam ndjekur kurse n\u00eb Universitetin Georgeto\u00ebn, Universitetin Harvard dhe shum\u00eb institucione t\u00eb tjera. Nd\u00ebrsa piqesha si student, syt\u00eb, zemra dhe vesh\u00ebt e mi ishin tek Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n
Nuk mund t\u00eb analizoj se \u00e7far\u00eb po ndodh sot n\u00eb Shtetet e Bashkuara, sepse ky nuk \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi yn\u00eb k\u00ebtu, por mendoj se reagimi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj perceptimi se ata po heqin dor\u00eb nga Reforma n\u00eb Drejt\u00ebsi, q\u00eb ndoshta lidhet me reflektimet dhe hetimet e tyre mbi USAID-in dhe asistenc\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare amerikane. Por un\u00eb nuk besoj se ata do t\u00eb heqin dor\u00eb nga Shqip\u00ebria. T\u00eb mos heqin dor\u00eb nga Shqip\u00ebria do t\u00eb thot\u00eb se demokracia \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, jo vet\u00ebm si nj\u00eb an\u00ebtar strategjik i NATO-s n\u00eb kufijt\u00eb e aleanc\u00ebs. Nuk mund t\u00eb jesh aleat i fort\u00eb pa qen\u00eb demokraci. Dhe nuk mund t\u00eb ket\u00eb demokraci pa drejt\u00ebsi t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n
Dhe un\u00eb besoj se nj\u00eb dit\u00eb, her\u00ebt a von\u00eb, ata do t\u2019i rikthehen thelbit t\u00eb asaj q\u00eb ka ndodhur me Reform\u00ebn n\u00eb Drejt\u00ebsi dhe ajo do t\u00eb rikalibrohet. V\u00ebrtet besoj se do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje tjet\u00ebr serioze dhe t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr t\u00eb riafirmuar brenda sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e tij, repsketimin e partimit t\u00eb prezumimin e pafaj\u00ebsis\u00eb, t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb gjykim t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb koncepte q\u00eb, n\u00eb fund t\u00eb fundit, jan\u00eb pjes\u00eb e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. Ne i kemi k\u00ebto n\u00eb let\u00ebr n\u00eb legjislacionin shqiptar. Por kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e kultur\u00ebs politike. Si do t\u2019i zbatonte n\u00eb praktik\u00eb nj\u00eb vend i huaj k\u00ebto koncepte n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb diskutim politiko-kulturor. Tani, gjith\u00e7ka q\u00eb ka ndodhur me sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb, me median, me krimin e organizuar, me institucionet, qart\u00ebsisht ka qen\u00eb nj\u00eb projekt personal i kryeministrit aktual.<\/p>\n
Nuk e di si partner\u00ebt tan\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb e gjykojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e sotme si partner demokratik n\u00eb zhvillim! A jan\u00eb ata t\u00eb interesuar n\u00eb status quo-n\u00eb e sotme? A nuk u intereson atyre si qeveriset vendi? Politikan\u00ebt shqiptar\u00eb nj\u00eb dit\u00eb do duhet t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb realisht kan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
P\u00ebrgjegj\u00ebsi paraj kujt?<\/p>\n
Para popullit dhe para nj\u00eb drejt\u00ebsie m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, t\u00eb pavarur.<\/p>\n
Si mundet q\u00eb ata kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb nj\u00eb ekspedit\u00eb gjuetie mbi jet\u00ebn time? Pse nuk shkojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt tek inceneratori i Tiran\u00ebs? Pse po p\u00ebrjashtojn\u00eb nga hetimi njer\u00ebz q\u00eb nuk duhet t\u00eb p\u00ebrjashtohen? Pse nuk i qepen tunelit t\u00eb Llogaras\u00eb? Pse nuk i qepen AKSHI-t? \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb totale! Pse nuk i qepen autostrad\u00ebs Thuman\u00eb\u2013Kashar? Pse nuk i qepen EchoPark-ut?<\/p>\n
Po \u00e7\u00ebshtjes Beketi? Shqip\u00ebria humbi 130 milion\u00eb euro n\u00eb k\u00ebt\u00eb c\u00ebshtje. Pse SPAK-u nuk i d\u00ebrgon nj\u00eb let\u00ebr gjykat\u00ebs s\u00eb arbitrazhit q\u00eb gjykoi \u00e7\u00ebshtje Bekti dhe t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb dosjen? N\u00eb at\u00eb dosje do t\u00eb gjeni q\u00eb Beketi ka fituar vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb mesazheve k\u00ebrc\u00ebnuese t\u00eb Kryeministrit p\u00ebr mbylljen e televizionit t\u00eb tij.<\/p>\n
Pse nuk i qepen \u00e7\u00ebshtjes McGonigal? Pse nuk i qepen anijeve p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb afer\u00eb e past\u00ebr korrupsioni? Pse nuk analizojn\u00eb dhe ndjekin kostot e rrug\u00ebve, t\u00eb cilat jan\u00eb disa her\u00eb m\u00eb t\u00eb larta se n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb shtrenjta evropiane? Ata nd\u00ebrmarrin ekspedita gjuetie p\u00ebr t\u00eb shmangur thelbin e shum\u00eb aferave korruptive. Ata marrin urdhra\u2026<\/p>\n
Ndoshta po e b\u00ebjn\u00eb\u2014ne nuk i dim\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb SPAK-u \u00ebsht\u00eb duke hetuar aktualisht, apo jo?<\/p>\n
Po at\u00ebher\u00eb, pse i zvarrisin \u00e7\u00ebshtjet p\u00ebr vite me rradh\u00eb dhe pastaj i p\u00ebrshpejtojn\u00eb brenda pak muajsh? Prandaj un\u00eb i referohem drejt\u00ebsis\u00eb si selektive, e udh\u00ebzuar dhe e urdh\u00ebruar nga politika. Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb, shum\u00eb e trishtueshme.<\/p>\n
Por, p\u00ebrs\u00ebri, un\u00eb besoj se Shtetet e Bashkuara do ta rikalibrojn\u00eb Reform\u00ebn n\u00eb Drejt\u00ebsi dhe, mbi t\u00eb gjitha, do ta largojn\u00eb politik\u00ebn dhe kontrollin politik nga funksionimi i sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb fund p\u00ebrdorimit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb si instrument politik, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur deri tani\u2014q\u00eb \u00ebsht\u00eb momenti m\u00eb i keq nga t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n
E ke quajtur \u201cpolitike\u201d ndjekjen t\u00ebnde penale p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e incenerator\u00ebve. E ke p\u00ebrshkruar at\u00eb si \u201cterror politik\u201d, ke folur p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnime ndaj teje dhe familjes t\u00ebnde dhe je shprehur se ke frik\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn t\u00ebnde. Kush jan\u00eb ata q\u00eb po t\u00eb p\u00ebrndjekin dhe pse?<\/p>\n
Le t\u2019i ndajm\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj jet\u00ebs sime dhe p\u00ebrndjekjen politike time dhe t\u00eb familjes sime. N\u00eb intervistat e mia, i kam k\u00ebrkuar SPAK-ut t\u00eb m\u00eb tregoj\u00eb nj\u00eb firm\u00eb timen n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb procedur\u00ebn p\u00ebr inceneratorin e Tiran\u00ebs. Nuk isha un\u00eb autoriteti kontraktor. U kam k\u00ebrkuar t\u00eb m\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfitim nga parat\u00eb publike q\u00eb familja ime ka marr\u00eb me firm\u00ebn time ose me \u00e7far\u00ebdo firme.<\/p>\n
Kryeministri ka th\u00ebn\u00eb publikisht: \u201cN\u00ebse do kisha b\u00ebr\u00eb rolin e gjykat\u00ebsit, gj\u00ebrat do kishin qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb keq\u201d p\u00ebr mua. Ai donte nj\u00eb kok\u00eb turku p\u00ebr t\u00eb larguar v\u00ebmendjen nga vetja dhe nga ata q\u00eb e kan\u00eb kryer k\u00ebt\u00eb afer\u00eb, njer\u00ebz n\u00eb rrethin e af\u00ebrt t\u00eb Kryeministrit. Ku \u00ebsht\u00eb inceneratori i Tiran\u00ebs? Ku jan\u00eb parat\u00eb? Ndiqni parat\u00eb. Ka shum\u00eb transaksione aty dhe ka shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb.<\/p>\n
Pra, n\u00eb thelb, p\u00ebrndjekja ime politike dhe p\u00ebrndjekja e familjes sime \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e Kryeministrit. Dhe, fatkeq\u00ebsisht, SPAK-u ka qen\u00eb m\u00eb shum\u00eb i zellsh\u00ebm p\u00ebr t\u2019iu bindur Kryeministrit dhe p\u00ebr t\u00eb prodhuar \u201cstatistika.\u201d<\/p>\n
Por ata kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb zellsh\u00ebm gjithashtu p\u00ebr shkak t\u00eb trysnis\u00eb amerikane, apo jo? Dua t\u00eb them, ne e mbajm\u00eb mend ambasadorin amerikan q\u00eb k\u00ebrkonte me ngulm \u201cpeshqit e m\u00ebdhenj.\u201d Ti flet p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si Shtetet e Bashkuara mund t\u00eb ndihmojn\u00eb, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb rikalibruar Reform\u00ebn n\u00eb Drejt\u00ebsi. Por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, amerikan\u00ebt kan\u00eb ushtruar trysni t\u00eb fort\u00eb mbi SPAK-un p\u00ebr t\u2019i prodhuar k\u00ebto \u201cstatistika,\u201d p\u00ebr t\u00eb prodhuar rezultate. \u00cbsht\u00eb m\u00eb e nd\u00ebrlikuar apo jo?<\/p>\n
Po, \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrlikuar, por nuk jam dakord me ty. Shtetet e Bashkuara nuk shkojn\u00eb te SPAK dhe i thon\u00eb t\u00eb devijoj\u00eb, t\u00eb p\u00ebrqendrohet tek njer\u00ebzit e nivelit t\u00eb dyt\u00eb. Ata nuk thon\u00eb: mos ndiqni parat\u00eb, mos ndiqni procedur\u00ebn, shp\u00ebrfillni t\u00eb drejtat e njeriut, shp\u00ebrfillni parimin e prezumimit t\u00eb pafaj\u00ebsis\u00eb. Shtetet e Bashkuara kan\u00eb tentuar t\u00eb ngjizin nj\u00eb sistem drejt\u00ebsie t\u00eb pavarur dhe profesional, i cili respekton t\u00eb drejtat e njeriut, ligjin, prezumimin e pafaj\u00ebsis\u00eb dhe dinjitetin e njer\u00ebzve. Por kjo nuk ka ndodhur.<\/p>\n
A \u00ebsht\u00eb ky d\u00ebshtim i imi n\u00eb komunikimin tim me partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb? Ua kam v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje atyre se \u00ebsht\u00eb her\u00ebt p\u00ebr ta quajtur rastin tim nj\u00eb d\u00ebshtim, por ky proces \u00ebsht\u00eb ende larg t\u00eb qenit nj\u00eb proces i sh\u00ebndosh\u00eb. Pra, praktikisht, p\u00ebrs\u00ebri, vazhdoj n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rrug\u00eb. Kam besim te Shtetet e Bashkuara. Mund t\u00eb ting\u00eblloj naiv, por n\u00eb jet\u00ebn time ky \u201cnaivitet\u201d ka qen\u00eb parimi im.<\/p>\n
Do t\u00eb doja t\u2019i kthehesha pak m\u00eb von\u00eb k\u00ebtij naiviteti, por \u00e7far\u00eb mund t\u00eb m\u00eb thuash p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimet ndaj jet\u00ebs t\u00ebnde?<\/p>\n
Kam marr\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime personalisht. S\u00eb pari, nj\u00eb telefonat\u00eb direkte nga burgu, shum\u00eb e qart\u00eb: \u201cDo t\u00eb t\u00eb vrasim. T\u00eb shohim nga kamerat kur parkon makin\u00ebn, kur merr f\u00ebmij\u00ebn\u201d, etj. Ata kishin akses tek kamerat e pallatit n\u00eb Tiran\u00eb ku kisha marr\u00eb nj\u00eb apartament me qira.<\/p>\n
K\u00ebrc\u00ebnimi i dyt\u00eb ishte nj\u00eb telefonat\u00eb tjet\u00ebr nga nj\u00eb num\u00ebr britanik q\u00eb nuk e njihja. Dhe i treti ishte nj\u00eb person me motor. Ishte si n\u00eb nj\u00eb film mafioz. Po ecja n\u00eb rrug\u00eb dhe ky person m\u00eb afrohet: \u201cP\u00ebrsh\u00ebndetje, Arben.\u201d Un\u00eb i p\u00ebrgjigjem: \u201cP\u00ebrsh\u00ebndetje, si je?\u201d Dhe ai m\u00eb thot\u00eb: \u201cPra, po ec\u00ebn?\u201d \u201cEpo, kam ecur gjith\u00eb jet\u00ebn time.\u201d Dhe pastaj ai thot\u00eb: \u201cPo, por aty do ta gjesh vdekjen.\u201d<\/p>\n
Pastaj ndodhi nj\u00eb incident te Parku i Liqenit t\u00eb Tiran\u00ebs, ku u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb foto t\u00eb foshnj\u00ebs sime t\u00eb sapolindur. Gruaja ime e tanishme kishte pun\u00ebsuar nj\u00eb dado filipinase dhe n\u00eb nj\u00eb moment ajo po qante. Doli se ishte k\u00ebrc\u00ebnuar p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb foto e video t\u00eb miat dhe t\u00eb asaj q\u00eb ndodhte n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb time dhe p\u00ebr t\u2019ua dor\u00ebzuar k\u00ebto njer\u00ebzve n\u00eb nj\u00eb kompani t\u00eb quajtur Emerald Spa. At\u00ebhere u tmerrova v\u00ebrtet.<\/p>\n
Kur filloi e gjitha kjo?<\/p>\n
Menj\u00ebher\u00eb pasi u shkarkova nga Kryeministri. Ishte shtator apo tetor 2022 kur filloi p\u00ebrndjekja. Pastaj largova familjen. Nuk u ktheva m\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri sepse kisha frik\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn time. Kisha frik\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e familjes sime.<\/p>\n
N\u00ebse do t\u00eb p\u00ebrfundoja n\u00eb burg, jam i sigurt q\u00eb nuk do dilja i gjall\u00eb nga andej. Duke ditur q\u00eb jam pak emocional, ata do t\u00eb kishin krijuar ndonj\u00eb incident n\u00eb burg dhe do t\u00eb thoshin: \u201cEh, q\u00eb ta dini, ngaq\u00eb u grind, prandaj u vra.\u201d<\/p>\n
P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, tani p\u00ebr tani po jeton n\u00eb m\u00ebrgim. N\u00eb \u00e7far\u00eb kushtesh do t\u00eb konsideroje t\u00eb ktheheshe?<\/p>\n
Mendoj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7do dit\u00eb. Kur ta kuptoj q\u00eb Kryeministri ka humbur kontrollin e tij mbi drejt\u00ebsin\u00eb, at\u00ebhere do t\u00eb kthehesha\u2014edhe n\u00eb burg, n\u00ebse do t\u00eb doni.<\/p>\n
\u00c7far\u00eb do t\u00eb ishte nj\u00eb shenj\u00eb se ai po e humbet kontrollin mbi sistemin?<\/p>\n
Do ta shohim. Un\u00eb kam sum\u00eb besim n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Ka patur shum\u00eb ulje t\u00eb buta, por ka aptur edhe shum\u00eb p\u00ebrpl\u00ebsje n\u00eb tok\u00eb n\u00eb historin\u00eb e sistemeve politike.<\/p>\n
Mund t\u00eb hamend\u00ebsohet se rrethana n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai do t\u00eb humbiste kontrollin mbi sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb kur t\u00eb mos jet\u00eb m\u00eb kryeminist\u00ebr.<\/p>\n
Mund t\u00eb jet\u00eb kusht, por nuk besoj se \u00ebsht\u00eb. Beteja ime nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me faktin n\u00ebse ai \u00ebsht\u00eb apo nuk \u00ebsht\u00eb aty ku \u00ebsht\u00eb. Beteja ime ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn mbi \u00e7\u00ebshtjen time dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn mbi Shqip\u00ebrin\u00eb. Sot nuk ka asnj\u00eb mekaniz\u00ebm kontrolli dhe balncimi n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb. Pra, nuk ka asnj\u00eb garanci q\u00eb kur nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs z\u00ebvend\u00ebsohet me nj\u00eb tjet\u00ebr, t\u00eb nes\u00ebrmen do t\u00eb ket\u00eb kontroll dhe ekuilib\u00ebr.<\/p>\n
Nuk ka krim m\u00eb t\u00eb madh sesa t\u00eb pengosh vendin t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe t\u00eb pavarur. \u00cbsht\u00eb krimi m\u00eb i madh, sepse ai helmon demokracin\u00eb dhe i hap der\u00ebn dhun\u00ebs. Shpresoj q\u00eb kjo t\u00eb mos ndodh\u00eb m\u00eb kurr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
E sheh k\u00ebt\u00eb n\u00eb horizont? Dua t\u00eb them, ti e ke p\u00ebrjetuar vitin 1997.<\/p>\n
E kam p\u00ebrjetuar vitin 1997 dhe shpresoj t\u00eb mos e shoh m\u00eb kurr\u00eb. Ishte nj\u00eb katastrof\u00eb. Jo, un\u00eb lutem \u00e7do dit\u00eb q\u00eb kjo t\u00eb mos ndodh\u00eb m\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Shpresoj q\u00eb vet\u00ebdija e popullit shqiptar t\u00eb ringjallet dhe q\u00eb ata t\u00eb mos i marrin pun\u00ebt n\u00eb duart e tyre me dhun\u00eb, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb demokratike t\u00eb mundshme.<\/p>\n
Dua t\u2019i kthehem naivitetit q\u00eb p\u00ebrmende m\u00eb par\u00eb. E ke th\u00ebn\u00eb disa her\u00eb n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn q\u00eb ke qen\u00eb naiv, nj\u00eb \u201cidiot i shkolluar,\u201d q\u00eb nuk e pe q\u00eb n\u00eb fillim se projekti politik i Ram\u00ebs ishte rikthimi i strukturave qeveris\u00ebse autokratike. N\u00eb nj\u00eb nga intervistat e tua ke th\u00ebn\u00eb: \u201cKam nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi morale p\u00ebr naivitetin tim, p\u00ebr besnik\u00ebrin\u00eb dhe besimin tim, por kam folur me shifra dhe fakte.\u201d Ky pohim m\u00eb b\u00ebri shum\u00eb p\u00ebrshtypje, duke patur parasysh rolin t\u00ebnd t\u00eb gjat\u00eb brenda qeveris\u00eb shqiptare. A mund t\u00eb thuash di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb?
\nN\u00eb jet\u00ebn time, kam disa gj\u00ebra p\u00ebr t\u00eb cilat jam krenar, e them k\u00ebt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb modeste. Dhe mund t\u00eb p\u00ebrmend vitin 1991. Pastaj mbylljen e skemave piramidale me Ministrin e at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Financave Arben Malaj dhe Kryeministrin Fatos Nano.<\/p>\n
M\u00eb pas, jam krenar p\u00ebr betejat q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Partis\u00eb Socialiste n\u00eb zgjedhje dhe gjithashtu p\u00ebr zhvillimin e vendit. Jam krenar q\u00eb kam ulur deficitin buxhetor n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb krize ekonomike n\u00eb 1,6%, nj\u00eb rekord historik. Jam krenar q\u00eb kam ulur borxhin e publik dhe q\u00eb kam rishkruar ligjin e buxhetit p\u00ebr t\u00eb vendosur disiplin\u00eb t\u00eb rrept\u00eb financiare n\u00eb pushtetin vendor dhe n\u00eb qeveri. Jam krenar p\u00ebr p\u00ebrpjekjet e mia t\u00eb pafundme dhe net\u00ebt pa gjum\u00eb p\u00ebr t\u00eb organizuar procesin e rind\u00ebrtimit pas t\u00ebrmetit t\u00eb vitit 2019 ose p\u00ebr gjetjen e vaksinave gjat\u00eb pandemis\u00eb. Por un\u00eb gjithashtu marr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb time morale, sepse kisha shum\u00eb besim tek ai person dhe kam qen\u00eb shum\u00eb naiv.<\/p>\n
Sigurisht, shum\u00eb her\u00eb kam biseduar me koleg\u00ebt e mi q\u00eb jan\u00eb aktualisht n\u00eb qeveri dhe me ish-ministra p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si shum\u00eb gj\u00ebra jan\u00eb deformuar. Partia Socialiste e ka humbur tashm\u00eb shpirtin e saj socialist dhe parlamenti nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb parlament n\u00eb kuptimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs, sepse \u00ebsht\u00eb n\u00ebn diktatin e nj\u00eb personi t\u00eb vet\u00ebm. Nuk e kam par\u00eb kurr\u00eb median n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje. Nuk e kam par\u00eb kurr\u00eb krimin e organizuar kaq af\u00ebr politikan\u00ebve dhe n\u00eb fakt duke ndikuar drejtp\u00ebrdrejt\u00eb vendimmarrjen qeveritare. Dhe pastaj korrupsioni n\u00eb infrastruktur\u00eb, n\u00eb uj\u00eb, n\u00eb energji, n\u00eb teknologjin\u00eb e informacionit apo edhe n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor \u00ebsht\u00eb i tmerrsh\u00ebm.<\/p>\n
Pra, po, kam p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb time morale. P\u00ebr shum\u00eb vite, e kam besuar k\u00ebt\u00eb njeri. Ai ishte shum\u00eb i dashur p\u00ebr mua. Mendoja se do ta ndryshonte Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n
Ai e ka ndryshuar Shqip\u00ebrin\u00eb<\/p>\n
P\u00ebr m\u00eb keq, po.<\/p>\n
Ju e keni diskutuar gjendjen politike, ekonomike dhe, n\u00ebse d\u00ebshironi, edhe kriminale me koleg\u00ebt n\u00eb qeveri, disa nga t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb ende atje. \u00c7far\u00eb i motivon ata t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb ku jan\u00eb?<\/p>\n
Lejom\u00eb ta shpreh k\u00ebshtu: Nj\u00ebra prej tyre, fatkeq\u00ebsisht, \u00ebsht\u00eb, si\u00e7 e quaj un\u00eb, \u201cmjeshtrja e gjith\u00eb korrupsionit\u201d.<\/p>\n
Belinda Balluku?<\/p>\n
Po. Ajo \u00ebsht\u00eb instrumenti kryesor i korrupsionit. \u00cbsht\u00eb e pabesueshme, e paimagjinueshme. T\u00eb tjer\u00ebt tashm\u00eb jan\u00eb jasht\u00eb qeveris\u00eb. Disa prej tyre kan\u00eb frik\u00eb se mund t\u00eb hiqen edhe nga lista e deputet\u00ebve. T\u00eb tjer\u00eb nuk jan\u00eb m\u00eb deputet\u00eb. Nj\u00ebri prej tyre tani \u00ebsht\u00eb drejtuesi politik i nj\u00eb qarku. Ai ka vendosur t\u00eb hesht\u00eb. Ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kompromis me veten e tij, dhe un\u00eb nuk e gjykoj.<\/p>\n
Frika \u00ebsht\u00eb penguesi kryesor. Dhe frik\u00eb p\u00ebr \u00e7far\u00eb? Kryeministri p\u00ebrpiqet t\u2019i ver\u00eb n\u00eb pozit\u00eb t\u00eb pasigurt\u00eb p\u00ebr karrier\u00ebn e tyre apo p\u00ebr sigurin\u00eb e tyre n\u00eb t\u00eb ardhmen, jo n\u00eb kuptimin e siguris\u00eb s\u00eb jet\u00ebs, por nga SPAK-u\u2014kamxhiku n\u00eb duart e Kryeministrit.<\/p>\n
Si e shihni t\u00eb ardhmen e Shqip\u00ebris\u00eb?
\n\u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb thuash. Un\u00eb ende nuk shoh procese politike normale atje, nuk shoh debatin e zjarrt\u00eb kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar, kund\u00ebr var\u00ebsis\u00eb politike t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, kund\u00ebr korrupsionit, p\u00ebr nj\u00eb parlament funksional, p\u00ebr media t\u00eb pavarura. Ende nuk ekziston ky debat.<\/p>\n
Kam nj\u00eb teori se e gjitha \u00ebsht\u00eb e orkestruar me q\u00ebllim q\u00eb debati t\u00eb drejtohet n\u00eb drejtime t\u00eb tjera, n\u00eb \u00e7\u00ebshtje fallco. Nuk mund t\u00eb parashikoj.<\/p>\n
Jam larg nga terreni tani, por nj\u00eb gj\u00eb mund t\u2019ju them se sot, Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend demokratik. Dhe nuk \u00ebsht\u00eb as nj\u00eb demokraci hibride. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb autokraci e past\u00ebr personale, p\u00ebrverse n\u00eb \u00e7do drejtim.\/Lapsi.al<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00eb politik\u00ebn shqiptare, t\u00eb qenit numri dy\u2014ndarja si e p\u00ebrfitimeve ashtu edhe e p\u00ebrgjegj\u00ebsive me udh\u00ebheq\u00ebsin e madh\u2014\u00ebsht\u00eb nj\u00eb pozicion i rreziksh\u00ebm. M\u00eb i famshmi num\u00ebr dy n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, Mehmet Shehu, dyshohet se vrau veten n\u00eb vitin 1981, pas gati tridhjet\u00eb vitesh si kryeminist\u00ebr n\u00ebn diktatorin Enver Hoxha. N\u00eb nj\u00eb fotografi t\u00eb botuar […]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":327813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,364,5380,231,1454,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-413156","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-koment-opinion","9":"category-kryesore","10":"category-lajme","11":"category-politike","12":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=413156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":413157,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413156\/revisions\/413157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/327813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=413156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=413156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=413156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}