Kryeministri i Shqip\u00ebris\u00eb, Edi Rama, di si t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb v\u00ebmendjen ndaj vendit t\u00eb tij. Ish-basketbollisti i komb\u00ebtares (1.98 m i gjat\u00eb) prezantoi n\u00eb shtator t\u00eb vitit t\u00eb kaluar Diell\u00ebn, nj\u00eb ministre virtuale p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr prokurimet publike.<\/p>\n\n\n\n
Kreu i Partis\u00eb Socialiste, n\u00eb pushtet prej m\u00eb shum\u00eb se 12 vitesh dhe tashm\u00eb n\u00eb mandatin e kat\u00ebrt, fitoi zgjedhjet e vitit 2025 duke premtuar an\u00ebtar\u00ebsimin e plot\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb BE deri n\u00eb vitin 2030. P\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb objektiv, lufta kund\u00ebr korrupsionit mbetet thelb\u00ebsore, nj\u00eb nga k\u00ebrkesat kryesore t\u00eb Brukselit ndaj vendit me 2.3 milion\u00eb banor\u00eb, i cili nisi zyrtarisht negociatat e an\u00ebtar\u00ebsimit kat\u00ebr vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Duke prezantuar nism\u00ebn, Rama sqaroi: \u201cNuk po i delegojm\u00eb [Diell\u00ebs] p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb qeverisur apo p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime p\u00ebrfundimtare. Po i japim p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb at\u00eb q\u00eb b\u00ebn m\u00eb mir\u00eb: t\u00eb p\u00ebrpunoj\u00eb t\u00eb dh\u00ebna me shpejt\u00ebsi dhe t\u00eb na jap\u00eb p\u00ebrgjigje shum\u00eb t\u00eb shpejta [\u2026] Tender\u00ebt publik\u00eb do t\u00eb jen\u00eb 100% pa korrupsion.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Opozita reagoi duke pyetur: \u201cK\u00eb do t\u00eb arrestoj\u00eb policia n\u00ebse kjo ministre gabon apo leht\u00ebson nj\u00eb mashtrim? Programuesin?\u201d Diella, emri i s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb thot\u00eb \u201cDiell\u201d n\u00eb shqip, iu p\u00ebrgjigj kritikave p\u00ebrmes ekranit n\u00eb parlament: \u201cNdryshe nga njer\u00ebzit, un\u00eb nuk kam t\u00eb af\u00ebrm p\u00ebr t\u00eb favorizuar, as miq p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb kontrata, dhe as emocione q\u00eb t\u00eb m\u00eb turbullojn\u00eb gjykimin mbi t\u00eb dh\u00ebnat publike. Besnik\u00ebria ime \u00ebsht\u00eb matematikore.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Rama, 61 vje\u00e7, argumentoi: \u201cTeknologjia nuk ka miq, nuk pranon kafe dhe nuk ka frik\u00eb nga hakmarrja.\u201d Ai mbrojti iden\u00eb se algoritmi do t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb \u201cnepotizmin strukturor\u201d<\/em> t\u00eb vendit. \u201cNe jemi nj\u00eb vend kush\u00ebrinjsh \u2014 nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb kesh nd\u00ebrveprime plot\u00ebsisht t\u00eb drejta dhe transparente n\u00eb nj\u00eb vend kush\u00ebrinjsh,\u201d<\/em> deklaroi ai n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr The New York Times n\u00eb janar.<\/p>\n\n\n\n Em\u00ebrimi i Diell\u00ebs u pasqyrua gjer\u00ebsisht nga mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Megjithat\u00eb, shum\u00eb shqiptar\u00eb shpreh\u00ebn mosbesim. Mes tyre ishte Jorida Tabaku, deputete e Partis\u00eb Demokratike dhe kryetare e Komisionit p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet Europiane. \u201cN\u00ebse sistemi q\u00eb p\u00ebrdor k\u00ebto mjete nuk ka integritet, inteligjenca artificiale rrezikon t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb \u2018kuti t\u00eb zez\u00eb\u2019 q\u00eb p\u00ebrqendron pushtetin n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb zbuloj\u00eb abuzimet,\u201d<\/em> deklaroi ajo.<\/p>\n\n\n\n Vet\u00ebm dy muaj pas em\u00ebrimit t\u00eb Diell\u00ebs, Prokuroria e Posa\u00e7me kund\u00ebr Korrupsionit dhe Krimit t\u00eb Organizuar (SPAK) k\u00ebrkoi pezullimin e z\u00ebvend\u00ebskryeministres Belinda Balluku, duke e akuzuar p\u00ebr \u201cshkelje t\u00eb barazis\u00eb n\u00eb tender\u00eb publik\u00eb\u201d. \u00c7\u00ebshtja p\u00ebrfundoi n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese, e cila m\u00eb 6 shkurt e shkarkoi nga detyra. Rama kritikoi vendimin dhe refuzoi t\u2019i hap\u00eb rrug\u00eb heqjes s\u00eb imunitetit parlamentar t\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n Skepticizmi ndaj inteligjenc\u00ebs artificiale u thellua kur SPAK vendosi n\u00eb arrest sht\u00ebpie drejtuesit e Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb Informacionit (AKSHI), p\u00ebrfshir\u00eb drejtoresh\u00ebn Mirlinda Kar\u00e7anaj dhe z\u00ebvend\u00ebsen e saj Hava Delibashi, si dhe akuzoi disa persona t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr korrupsion. Akuzat p\u00ebrfshijn\u00eb manipulim tender\u00ebsh dhe ushtrim presioni ndaj nj\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebsi t\u00eb teknologjis\u00eb p\u00ebr t\u2019u t\u00ebrhequr nga nj\u00eb gar\u00eb publike.<\/p>\n\n\n\n M\u00eb 24 janar, disa parti opozitare thirr\u00ebn protesta, ku pati edhe incidente p\u00ebrpara zyr\u00ebs s\u00eb kryeministrit. Demonstratat vijuan m\u00eb 10 dhe 11 shkurt me k\u00ebrkesa p\u00ebr dor\u00ebheqjen e Ram\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb, aktorja Anila Bisha, mbi imazhin dhe z\u00ebrin e s\u00eb cil\u00ebs u nd\u00ebrtua avatar-i Diella, paditi qeverin\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb paautorizuar t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb saj.<\/p>\n\n\n\n Gazment Bardhi, kreu i grupit parlamentar t\u00eb Partis\u00eb Demokratike, e quajti ministren virtuale \u201cpropagand\u00eb t\u00eb past\u00ebr\u201d, duke theksuar se personat q\u00eb e krijuan jan\u00eb n\u00ebn hetim p\u00ebr korrupsion. \u201cN\u00eb nj\u00eb qeveri t\u00eb korruptuar, asnj\u00eb algorit\u00ebm nuk e zgjidh problemin,\u201d<\/em> deklaroi ai.<\/p>\n\n\n\n Ekspert\u00eb t\u00eb pavarur theksojn\u00eb se ndikimi i inteligjenc\u00ebs artificiale n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit mbetet i paqart\u00eb. Andi Hoxhaj, profesor i s\u00eb drejt\u00ebs n\u00eb King\u2019s College London, v\u00ebren se \u00ebsht\u00eb ende her\u00ebt p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar efektivitetin e Diell\u00ebs. Nd\u00ebrsa Rovena Sulstarova nga Instituti p\u00ebr Demokraci dhe Nd\u00ebrmjet\u00ebsim shprehet se IA mund t\u00eb rris\u00eb transparenc\u00ebn, por nuk p\u00ebrb\u00ebn zgjidhje m\u00eb vete.<\/p>\n\n\n\n Shkrimtari dhe intelektuali Fatos Lubonja, i cili kaloi 17 vite burg gjat\u00eb diktatur\u00ebs komuniste, shpreh skepticiz\u00ebm t\u00eb thell\u00eb ndaj qeveris\u00eb. Ai argumenton se pushteti i Ram\u00ebs mb\u00ebshtetet n\u00eb kat\u00ebr shtylla: oligark\u00ebt, mediat e lidhura me ta, krimin e organizuar dhe mb\u00ebshtetjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Sipas tij, marr\u00ebdh\u00ebnia e Shqip\u00ebris\u00eb me qendrat e fuqis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare ka funksionuar historikisht mbi baz\u00ebn e legjitimitetit t\u00eb jasht\u00ebm dhe tolerimit t\u00eb problemeve t\u00eb brendshme.<\/p>\n\n\n\n \u201cNj\u00ebra jan\u00eb oligark\u00ebt, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit e pasur q\u00eb e rrethojn\u00eb. Nj\u00ebra \u00ebsht\u00eb media q\u00eb ata zot\u00ebrojn\u00eb ose financojn\u00eb. E treta \u00ebsht\u00eb krimi i organizuar. Dhe e kat\u00ebrta \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetja nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ve\u00e7an\u00ebrisht nga Evropa Per\u00ebndimore dhe SHBA-ja\u201d,<\/em> shprehet ai.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb fund t\u00eb fundit, pastrimi i niveleve t\u00eb larta do t\u00eb varet nga vullneti njer\u00ebzor. Lubonja p\u00ebrfundon: \u201cNuk besoj se SPAK-u i vet\u00ebm mund ta ndryshoj\u00eb vendin. Nuk mund ta reformosh vet\u00ebm sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb kur politika, ekonomia dhe krimi i organizuar po l\u00ebvizin t\u00eb gjitha n\u00eb drejtim t\u00eb kund\u00ebrt. Dhe Rama nuk po vepron me mir\u00ebbesim.<\/p>\n\n\n\n