Shtatori ka nisur me nj\u00eb zhvillim t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm p\u00ebr protest\u00ebn e flamingove: disa prej z\u00ebrave m\u00eb aktiv\u00eb t\u00eb saj po zhduken nj\u00ebri pas tjetrit nga rrjetet sociale. Presioni q\u00eb pak dit\u00eb u pa n\u00eb bulevard nga forcat e policis\u00eb, tani kaloi n\u00eb rrjetet sociale, atje ku “flamingot” kishin deri tani nj\u00eb avantazh t\u00eb qart\u00eb ndaj aktiviteteve pa ngjyr\u00eb t\u00eb pushtetit.<\/p>\n\n\n\n
Rasti m\u00eb flagrant \u00ebsht\u00eb ai i Agron Shehajt, kryetarit t\u00eb Mund\u00ebsia dhe deputetit t\u00eb Kuvendit i cili humbi llogarin\u00eb me rreth 150 mij\u00eb ndjek\u00ebs n\u00eb Instagram, pik\u00ebrisht n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kur nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e aktivitetit t\u00eb tij n\u00eb rrjet ishte p\u00ebrqendruar te protesta. Shehaj kishte publikuar vazhdimisht pamje dhe materiale nga tubimet, n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta njehsuar mesazhin e tij politik me k\u00ebrkesat e protestuesve. Vet\u00ebm pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb llogarit\u00eb e rrjeteve sociale kishte pasqyruar edhe nd\u00ebrhyrjen e dhunshme t\u00eb policis\u00eb ndaj Dritan Goxhajt.<\/p>\n\n\n\n
Mbyllja e profilit t\u00eb Shehajt \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb dhe nuk mund t\u00eb ket\u00eb ardhur nga zyrat q\u00ebndrore t\u00eb Meta p\u00ebr nj\u00eb arsye shum\u00eb specifike. Llogaria e Shehajt ishte e verifikuar, me dokument identifikimi, ishte profil publik i nj\u00eb deputeti, e lidhur me Facebook-un dhe e mbrojtur me mekanizmat e siguris\u00eb s\u00eb platform\u00ebs. Ai ka b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb ankes\u00eb pran\u00eb zyrave qendrore t\u00eb Meta-s, por ende nuk ka nj\u00eb shpjegim se p\u00ebrse dhe mbi \u00e7far\u00eb baze i \u00ebsht\u00eb mbyllur llogaria.<\/p>\n\n\n\n
Po t\u00eb ishte vet\u00ebm Shehaj \u00e7\u00ebshtja nuk do t\u00eb kishte k\u00ebto p\u00ebrmasa. Gjasat jan\u00eb q\u00eb ka ndodhur nj\u00eb sulm i planifikuar n\u00eb rrjetet sociale p\u00ebr disa nga z\u00ebrat q\u00eb amplifikuan mesazhin e protest\u00ebs n\u00eb rrjetet sociale p\u00ebr muaj me radh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Gjat\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb, pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb protest\u00ebs denoncuan se jan\u00eb bllokuar edhe llogarit\u00eb e Jurgen Shpendit, Erikleo Cep\u00ebs, Genti Prognit dhe Ari Shadyt, t\u00eb gjith\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb publikimin e materialeve nga protesta.<\/p>\n\n\n\n
\u201cKat\u00ebr z\u00ebra m\u00eb pak n\u00eb Instagram, por mij\u00ebra arsye m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb folur\u201d, shkruhet n\u00eb nj\u00eb mesazh q\u00eb po qarkullon mes protestuesve.<\/p>\n\n\n\n
\u201cMund t\u00eb mbyllni llogari, por nuk mund t\u00eb mbyllni goj\u00ebn e nj\u00eb brezi q\u00eb ka vendosur t\u00eb mos hesht\u00eb. Nuk frik\u00ebsohemi, nuk t\u00ebrhiqemi dhe nuk ndalemi. Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqeni t\u00eb na heshtni, aq m\u00eb fort do t\u00eb d\u00ebgjohet z\u00ebri yn\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrve\u00e7 tyre jan\u00eb edhe disa faqe t\u00eb tjera n\u00eb rrjetet sociale q\u00eb tani jan\u00eb zhdukur. Fillimisht k\u00ebto kishin nisur aktivitetin si faqe memesh, por m\u00eb pas, duke par\u00eb q\u00eb interesi i qyetar\u00ebve ishte i lart\u00eb, disa prej tyre soll\u00ebn momente nga protesta q\u00eb nuk gjendeshin n\u00eb asnj\u00eb prej mediat kryesore n\u00eb vend. T\u00eb gjitha k\u00ebto, m\u00ebngjesin e k\u00ebsaj t\u00eb enjteje jan\u00eb zhdukur.<\/p>\n\n\n\n
Se \u00e7far\u00eb ka ndodhur konkretisht me k\u00ebto llogari duhet ende t\u00eb sqarohet nga Meta. Nuk ka, t\u00eb pakt\u00ebn deri tani, nj\u00eb prov\u00eb konkrete q\u00eb i lidh mbylljet me qeverin\u00eb, por kur brenda nj\u00eb kohe kaq t\u00eb shkurt\u00ebr goditen disa profile q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb em\u00ebrues t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, protest\u00ebn e flamingove, at\u00ebher\u00eb dyshimet p\u00ebr nj\u00eb val\u00eb raportimesh t\u00eb koordinuara b\u00ebhet legjitime.<\/p>\n\n\n\n
Beteja p\u00ebr rrjetet sociale nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tem\u00eb e re n\u00eb diskursin e Edi Ram\u00ebs. Prej jav\u00ebsh kryeministri flet i shqet\u00ebsuar p\u00ebr \u201calgoritmin\u201d, pik\u00ebrisht n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb kur protesta e flamingove ka marr\u00eb n\u00eb Instagram, TikTok dhe platformat e tjera nj\u00eb ekspozim q\u00eb mediat tradicionale nuk ia kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn mas\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Gjat\u00eb muajit qershor, kur protesta ishte n\u00eb kulmin e saj, Rama shprehej se realiteti tashm\u00eb p\u00ebrcaktohej nga algorimi dhe se n\u00eb thelb t\u00eb tij ishte g\u00ebnjeshtra.<\/p>\n\n\n\n
\u201cNuk jemi m\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie sociale, politike, demokratike, por jemi n\u00eb nj\u00eb laborator ku n\u00eb koh\u00eb reale algoritmi, virusi i realitetit, simbolika dhe g\u00ebnjeshtra prodhojn\u00eb nj\u00eb realitet paralel, q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e v\u00ebrteta\u201c, shprehej ai.<\/p>\n\n\n\n
Edhe dit\u00ebt e fundit Rama i \u00ebsht\u00eb kthyer algoritmit si pjes\u00eb t\u00eb problemit. Kryeministri publikoi nj\u00eb video t\u00eb Yuval Noah Hararit me komentin \u201cshkurt dhe qart\u00eb p\u00ebr algoritmin\u201d, ku shpjegohej sesi platformat favorizojn\u00eb p\u00ebrmbajtjen q\u00eb prodhon reagim, ve\u00e7an\u00ebrisht frik\u00eb, zem\u00ebrim dhe urrejtje. Edhe n\u00eb prononcime t\u00eb tjera Rama ka k\u00ebmb\u00ebngulur se algoritmi nuk shp\u00ebrblen domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn apo nuanc\u00ebn, por at\u00eb q\u00eb prodhon m\u00eb shum\u00eb angazhim.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb fakt, problemi politik p\u00ebr Ram\u00ebn \u00ebsht\u00eb m\u00eb i thjesht\u00eb se ekuacionet komplekse mbi algoritmet e rrjeteve sociale. Protesta arriti t\u00eb krijoj\u00eb n\u00eb Instagram, n\u00eb Tik Tok dhe n\u00eb Facebook nj\u00eb kanal komunikimi q\u00eb nuk varet nga televizioni, pronari i medias apo hierarkia e nj\u00eb redaksie. <\/p>\n\n\n\n
Videot e protest\u00ebs mor\u00ebn qindra mij\u00ebra shikime dhe reagime dhe, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb caktuar p\u00ebrmbys\u00ebn raportin e forcave n\u00eb nj\u00eb terren ku makineria e komunikimit t\u00eb qeveris\u00eb kishte qen\u00eb prej vitesh jasht\u00ebzakonisht dominuese.<\/p>\n\n\n\n
Ky realitet i ri, ku mediat tradicionale dol\u00ebn jasht\u00eb loje, nd\u00ebrsa ekranet e celular\u00ebve u dominuan nga djem dhe vajza t\u00eb rinj q\u00eb k\u00ebrkonin nj\u00eb p\u00ebrmbysje t\u00eb madhe politike, e b\u00ebn \u00e7\u00ebshtjen e llogarive t\u00eb mbyllura n\u00eb rrjetet sociale shum\u00eb m\u00eb serioze se nj\u00eb konflikt mes disa p\u00ebrdoruesve dhe Instagramit.<\/p>\n\n\n\n
Kontrolli mbi median n\u00eb Shqip\u00ebri tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb fakt. Metodat perfeksionohen vit pas viti: marr\u00ebdh\u00ebnia me pronar\u00ebt, reklamat, koncesionet, lejet, interesat ekonomike dhe aksesi te pushteti. <\/p>\n\n\n\n
Rrjetet sociale e nxorr\u00ebn bllof k\u00ebt\u00eb formul\u00eb t\u00eb kontrollit t\u00eb informacionit. Nj\u00eb telefon dhe nj\u00eb llogari me disa mij\u00ebra ndjek\u00ebs mund ta shp\u00ebrfaq\u00ebin dhun\u00ebn policore shum\u00eb m\u00eb larg sesa nj\u00eb kronik\u00eb e censuruar n\u00eb televizion. N\u00eb mes, nuk ka nj\u00eb pronar televizioni p\u00ebr t\u2019i telefonuar dhe as drejtor lajmesh p\u00ebr t’u bindur. Komunikimi \u00ebsht\u00eb direkt mes qytetarit dhe platform\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Prandaj, n\u00ebse pas mbylljeve t\u00eb fundit q\u00ebndron nj\u00eb vendim p\u00ebr t’i zhdukur z\u00ebrat q\u00eb mb\u00ebshtesin protest\u00ebn, at\u00ebher\u00eb kemi kaluar nga modeli i njohur i kapjes s\u00eb medias n\u00eb nj\u00eb form\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb censur\u00ebs. Jo aq t\u00eb sofistikuar, por m\u00eb banale: kur nuk kontrollon dot at\u00eb q\u00eb thot\u00eb kund\u00ebrshtari, p\u00ebrpiqesh t\u2019i mbyll\u00ebsh goj\u00ebn me dhun\u00eb.\/Lapsi.al<\/p>\n\n\n\n