{"id":430700,"date":"2026-09-05T13:45:35","date_gmt":"2026-09-05T11:45:35","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=430700"},"modified":"2026-09-05T13:45:45","modified_gmt":"2026-09-05T11:45:45","slug":"ne-shqiperi-arkitektet-e-dalluar-nga-revolucioni-i-flamingove-po-fshehin-koken-ne-rere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/ne-shqiperi-arkitektet-e-dalluar-nga-revolucioni-i-flamingove-po-fshehin-koken-ne-rere\/","title":{"rendered":"N\u00eb Shqip\u00ebri, arkitekt\u00ebt e dalluar nga \u201crevolucioni i flamingove\u201d po fshehin kok\u00ebn n\u00eb r\u00ebr\u00eb"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga\u00a0<strong>Isabelle Regnier,\u00a0Le Monde<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abArkitekt\u00eb yje, shkoni n\u00eb sht\u00ebpi!\u00bb \u2014 M\u00eb 3 qershor, mes flamingove roz\u00eb t\u00eb fryr\u00eb dhe pankartave ku shkruhej \u00abShqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb shitje\u00bb apo \u00abEdi Rama, dor\u00ebhiqu!\u00bb, ky slogan me nuanca situacioniste, i v\u00ebrejtur n\u00eb bulevardin qendror t\u00eb Tiran\u00ebs, shprehte ve\u00e7antin\u00eb e nj\u00eb situate politike q\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se tre muajsh i ka nxjerr\u00eb shqiptar\u00ebt \u00e7do dit\u00eb n\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk ndodh \u00e7do dit\u00eb q\u00eb arkitekt\u00ebt t\u00eb b\u00ebhen objekt sulmi n\u00eb nj\u00eb kryengritje popullore. Por n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb varf\u00ebrit e Evrop\u00ebs dhe nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb korruptuarit \u2014 indeksi i perceptimit t\u00eb korrupsionit i organizat\u00ebs joqeveritare Transparency International p\u00ebr vitin 2025 e rendit Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb vendin e 91-t\u00eb nga 182 vende \u2014 arkitekt\u00ebt m\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm luajn\u00eb nj\u00eb rol politik t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjat\u00eb nj\u00ebzet viteve t\u00eb fundit, ata jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb gar\u00eb p\u00ebr t\u00eb riform\u00ebsuar kryeqytetin: nj\u00ebri me nj\u00eb kull\u00eb t\u00eb skalitur si nj\u00eb fytyr\u00eb, tjetri me nj\u00eb piramid\u00eb shum\u00ebngjyr\u00ebshe, nj\u00eb tjet\u00ebr me nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb t\u00eb kujton nj\u00eb loj\u00eb gjigante Kapla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb ftuar drejtp\u00ebrdrejt nga kryeministri Edi Rama, i cili mb\u00ebshtetet te fama e tyre dhe te nd\u00ebrtesat e tyre ekstravagante p\u00ebr t\u00eb projektuar imazhin e nj\u00eb vendi t\u00eb angazhuar n\u00eb nj\u00eb modernitet t\u00ebrheq\u00ebs, ata nd\u00ebrhyjn\u00eb jasht\u00eb kuadrit rregullator t\u00eb Bashkimit Evropian, pa kufizime t\u00eb mir\u00ebfillta mjedisore apo sociale dhe pa u shqet\u00ebsuar p\u00ebr planet lokale t\u00eb urbanistik\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00abarch-army\u00bb, si\u00e7 e ka quajtur vet\u00eb porosit\u00ebsi, prej disa vitesh ka shtrir\u00eb aktivitetin edhe n\u00eb brigjet e Adriatikut dhe Jonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb muajin maj, zbulimi i disa gardheve q\u00eb rrethonin nj\u00eb hap\u00ebsire bregdetare, e cila deri at\u00ebher\u00eb ishte e aksesueshme nga t\u00eb gjith\u00eb, alarmoi banor\u00ebt e komun\u00ebs s\u00eb Zv\u00ebrnecit p\u00ebr at\u00eb q\u00eb po p\u00ebrgatitej n\u00eb zon\u00ebn e tyre: nj\u00eb projekt resorti luksoz q\u00eb shtrihet mes bregdetit dhe nj\u00eb ishulli fqinj, ishullit t\u00eb Sazanit, t\u00eb cilin nj\u00eb ligj i miratuar n\u00eb vitin 2024 e autorizon ta shnd\u00ebrroj\u00eb n\u00eb nj\u00eb destinacion turistik, ndon\u00ebse aty strehohet nj\u00eb rezervat i \u00e7muar biodiversiteti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Operacioni, me vler\u00eb 5 miliard\u00eb dollar\u00eb (4,3 miliard\u00eb euro), financohet nga Jared Kushner, dh\u00ebndri i Donald Trump, dhe kompania e tij Affinity Partners, e cila q\u00ebndron gjithashtu pas projektit imobiliar lidhur me Gaz\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Represioni brutal, n\u00eb fund t\u00eb majit, ndaj nj\u00eb proteste t\u00eb organizuar n\u00eb Zv\u00ebrnec i dha shk\u00ebndij\u00ebn fillestare val\u00ebs s\u00eb protestave, e cila m\u00eb pas u p\u00ebrhap n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, protestuesit e ngrit\u00ebn nivelin e k\u00ebrkesave t\u00eb tyre, duke k\u00ebrkuar nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb re sociale, reform\u00eb kushtetuese dhe zgjedhore, si dhe dor\u00ebheqjen e zotit Rama.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po arkitektura, \u00e7far\u00eb roli ka n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb debatit. S\u00eb pari, sepse simbolizon nd\u00ebrthurjen e pushtetit politik me spekulimin imobiliar dhe p\u00ebrvet\u00ebsimin e fitimeve nga nj\u00eb grusht t\u00eb privilegjuarish, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb s\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Dhe s\u00eb dyti, sepse ajo vet\u00eb merr pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo u pa qart\u00eb m\u00eb 3 qershor, dit\u00ebn e hapjes s\u00eb \u00abBread &amp; Heart\u00bb, nj\u00eb festival arkitekture i destinuar p\u00ebr t\u00eb promovuar politik\u00ebn e kryeministrit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga Jeanne Gang te Bjarke Ingels, nga Reinier de Graaf te Pierre de Meuron, p\u00ebrmes Francis K\u00e9r\u00e9, Ma Yansong, Petra Blaisse, Christian Kerez apo Charles Renfro, arkitekt\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb bot\u00ebs kishin ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrpara zyrave t\u00eb kryeministrit, ku zhvillohej aktiviteti, protestuesit u shp\u00ebrndan\u00eb atyre flet\u00ebpalosje q\u00eb riprodhonin nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb hapur t\u00eb publikuar online nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00abKupola e propagand\u00ebs\u00bb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E n\u00ebnshkruar nga qindra arkitekt\u00eb, artist\u00eb dhe ambientalist\u00eb shqiptar\u00eb, letra vinte n\u00eb dukje cinizmin e tem\u00ebs s\u00eb zgjedhur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb edicion, \u00abLandscape of abundance\u00bb (\u00abPeizazh i boll\u00ebkut\u00bb), n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur \u00abmij\u00ebra shqiptar\u00eb jan\u00eb n\u00eb rrug\u00eb\u00bb p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar \u00abshkat\u00ebrrimin e nj\u00eb prej peizazheve m\u00eb t\u00eb bukura dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb vendit\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo u b\u00ebnte thirrje t\u00eb ftuarve q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebheshin \u00abbashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb\u00bb n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00abnd\u00ebrmarrje p\u00ebr zbukurimin e \u201cpolitik\u00ebs s\u00eb buldozerit\u201d\u00bb, t\u00eb \u00abk\u00ebrkonin llogari\u00bb dhe t\u00eb \u00abbojkotonin\u00bb aktivitetin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asnj\u00ebri prej tyre nuk u p\u00ebrgjigj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deri n\u00eb shfaqjen e \u00abrevolucionit t\u00eb flamingove roz\u00eb\u00bb, an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebsaj \u00abarch-army\u00bb i thurnin vazhdimisht lavde Edi Ram\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakti q\u00eb projektet e tyre k\u00ebrkonin rrafshimin e lagjeve t\u00eb t\u00ebra, q\u00eb ishin t\u00eb destinuara p\u00ebr nj\u00eb popullsi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb pasur se mesatarja e vendit, apo se mund t\u00eb financoheshin me para t\u00eb drog\u00ebs, kishte pesh\u00eb t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebrball\u00eb terrenit t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb loj\u00ebs q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson ky Far West arkitektonik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fama e tyre mund t\u00eb instrumentalizohej, por ata pretendonin se q\u00ebndronin jasht\u00eb loj\u00ebs politike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tani kjo pozit\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbajtur, pasi shqiptar\u00ebt po e ngren\u00eb z\u00ebrin dhe nuk po gjejn\u00eb fjal\u00eb mjaftuesh\u00ebm t\u00eb ashpra p\u00ebr t\u00eb shprehur zhg\u00ebnjimin e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abRespekti yn\u00eb p\u00ebr k\u00ebta arkitekt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i kemi admiruar aq shum\u00eb, ka r\u00ebn\u00eb n\u00ebn zero\u00bb, shprehet nj\u00eb prej n\u00ebnshkrueseve t\u00eb letr\u00ebs, e kontaktuar p\u00ebrmes WhatsApp-it.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abArkitektura, n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk konsiderohet m\u00eb ndryshe ve\u00e7se si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr komunitetet\u00bb, shton nj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb dyja grat\u00eb, megjithat\u00eb, shprehen t\u00eb k\u00ebnaqura me efektet e mobilizimit:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00abKupola e propagand\u00ebs po \u00e7ahet. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, mediat e m\u00ebdha nd\u00ebrkomb\u00ebtare po e sh\u00ebnjestrojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt Ram\u00ebn. Storytelling-u i tij ka filluar t\u00eb kthehet kund\u00ebr tij.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I pyetur m\u00eb 4 qershor nga CNN, kryeministri i hodhi posht\u00eb shqet\u00ebsimet e shprehura nga protestuesit p\u00ebr ndikimin e projektit t\u00eb Kushnerit mbi peizazhin dhe biodiversitetin, dhe i cil\u00ebsoi si fake news akuzat p\u00ebr munges\u00eb transparence lidhur me dh\u00ebnien e lejes s\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr ta mbyllur debatin, ai p\u00ebrdori sofizmin q\u00eb ua kund\u00ebrv\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike kritik\u00ebve t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb tij: p\u00ebrmendi emrat e pes\u00eb arkitekt\u00ebve t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb angazhuar n\u00eb projekt, duke l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet se kjo list\u00eb vlente sa t\u00eb gjitha \u00e7ertifikatat e p\u00ebrsosm\u00ebris\u00eb s\u00eb bashku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas informacioneve t\u00eb Le Monde, dy prej tyre, Jean Nouvel dhe Bjarke Ingels, kishin punuar vet\u00ebm p\u00ebr Zv\u00ebrnecin dhe jo p\u00ebr ishullin e Sazanit, nd\u00ebrsa n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishin larguar tashm\u00eb nga projekti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tre t\u00eb tjer\u00ebt \u2014 Kengo Kuma, K-Studio dhe Emre Arolat \u2014 nuk iu p\u00ebrgjigj\u00ebn k\u00ebrkesave tona p\u00ebr koment.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Isabelle Regnier,\u00a0Le Monde \u00abArkitekt\u00eb yje, shkoni n\u00eb sht\u00ebpi!\u00bb \u2014 M\u00eb 3 qershor, mes flamingove roz\u00eb t\u00eb fryr\u00eb dhe pankartave ku shkruhej \u00abShqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb shitje\u00bb apo \u00abEdi Rama, dor\u00ebhiqu!\u00bb, ky slogan me nuanca situacioniste, i v\u00ebrejtur n\u00eb bulevardin qendror t\u00eb Tiran\u00ebs, shprehte ve\u00e7antin\u00eb e nj\u00eb situate politike q\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se tre muajsh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":430701,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,5380,231,1454,235],"tags":[],"class_list":["post-430700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualitet","category-kryesore","category-lajme","category-politike","category-vendi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=430700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":430702,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/430700\/revisions\/430702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/430701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=430700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=430700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=430700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}