{"id":51408,"date":"2018-11-15T11:11:00","date_gmt":"2018-11-15T10:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=51408"},"modified":"2018-11-15T11:11:00","modified_gmt":"2018-11-15T10:11:00","slug":"pse-i-duam-kaq-shume-telenovelat-turke-arsyet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/pse-i-duam-kaq-shume-telenovelat-turke-arsyet\/","title":{"rendered":"Pse i duam kaq shum\u00eb telenovelat turke? Arsyet&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Futja e fjal\u00ebve turke n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, ka nisur qysh n\u00eb shekullin XV dhe ka vijuar p\u00ebr m\u00eb se pes\u00eb shekuj t\u00eb pushtimit osman n\u00eb Shqip\u00ebri. Fjal\u00ebt e huaja, q\u00eb hyn\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb gjat\u00eb kohe, kan\u00eb prekur m\u00eb tep\u00ebr jet\u00ebn qytetare, veshjet, kuzhin\u00ebn, administrat\u00ebn, kurse ndikimi n\u00eb fushat e tjera si bujq\u00ebsia, blegtoria, bim\u00ebsia, etj, ka qen\u00eb m\u00eb i pak\u00ebt.<\/p>\n<p>M\u00eb t\u00eb hershmet kan\u00eb qen\u00eb huazimet q\u00eb u p\u00ebrkasin veshjeve dhe luft\u00ebs si : bori, daulle, dyfek, fitil, \u00e7ar\u00e7af, s\u00ebnduk, po edhe t\u00eb fushave t\u00eb tjera, si: penxhere, hambar, sahat, pazar, manushaqe, hendek, bilbil, inat, perde, tepsi, raki, etj.<br \/>\nShum\u00eb fjal\u00eb t\u00eb burimit turk jan\u00eb asimiluar plot\u00ebsisht nga shqipja dhe jan\u00eb b\u00ebr\u00eb me koh\u00eb pjes\u00eb e pam\u00ebnjanueshme e saj, si : baba, top, xhep, tepsi, kafe, xhevze.<\/p>\n<p>Nga turqishtja bashk\u00eb me fjal\u00ebt kan\u00eb hyr\u00eb dhe disa prapashtesa si: -xhi, \u00e7i, -llar\u00eb, -ler\u00eb, -ll\u00ebk, t\u00eb cilat m\u00eb von\u00eb n\u00eb shqipen u jan\u00eb shtuar edhe temave t\u00eb tjera, si : furr\u00ebxhi, sharr\u00ebxhi, sahat\u00e7i, marr\u00ebzill\u00ebk, zjarr\u00ebll\u00ebk, bejler\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb fjal\u00eb t\u00eb burimit turk, duke qen\u00eb se u p\u00ebrkasin sferave t\u00eb l\u00ebvizshme, si\u00e7 jan\u00eb ato t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve administrative, t\u00eb luft\u00ebs, t\u00eb veshjeve, t\u00eb fes\u00eb, t\u00eb kuzhin\u00ebs, kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb paq\u00ebndrueshme.<br \/>\nKjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb dalin nga p\u00ebrdorimi shum\u00eb fjal\u00eb turke, q\u00eb jan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar e po z\u00ebvend\u00ebsohen me fjal\u00eb shqipe si : penxhere, dajre, aksham, sabah, aman, etj.<\/p>\n<p>Kan\u00eb dal\u00eb nga p\u00ebrdorimi si arkaizma e historizma edhe shum\u00eb fjal\u00eb turke, q\u00eb lidheshin me shoq\u00ebrin\u00eb dhe organizimin feudal, si: kajmekam, vali, xhelep, nahije, vilajet.<br \/>\nGjithashtu, edhe n\u00eb sfer\u00eb fetare myslimane, si: kuran, avdes, medrese, imam, syfyr, namaz, synet.<\/p>\n<p>Nj\u00eb num\u00ebr i madh fjal\u00ebsh me burim nga turqishtja sot kan\u00eb marr\u00eb ngjyrim emocional stilistik, p\u00ebr hir t\u00eb t\u00eb cilit ato vijojn\u00eb t\u00eb ruhen e t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb ligj\u00ebrimin e folur e n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb artistike, si p\u00ebrshembull: dembel, ded\u00e8, surrat, matrapaz, pazarll\u00ebk, dynj\u00e0, baball\u00ebk, babaxhan.<br \/>\nPjesa d\u00ebrrmuese e fjal\u00ebve me burim nga turqishtja nuk jan\u00eb tema prodhuese p\u00ebr formimin e fjal\u00ebve t\u00eb reja, gj\u00eb q\u00eb tregon p\u00ebr paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e tyre.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Futja e fjal\u00ebve turke n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, ka nisur qysh n\u00eb shekullin XV dhe ka vijuar p\u00ebr m\u00eb se pes\u00eb shekuj t\u00eb pushtimit osman n\u00eb Shqip\u00ebri. Fjal\u00ebt e huaja, q\u00eb hyn\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb gjat\u00eb kohe, kan\u00eb prekur m\u00eb tep\u00ebr jet\u00ebn qytetare, veshjet, kuzhin\u00ebn, administrat\u00ebn, kurse ndikimi n\u00eb fushat e tjera si bujq\u00ebsia, blegtoria, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":51412,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[234,194],"tags":[],"class_list":{"0":"post-51408","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete","8":"category-lifestyle"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51408"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51408\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}