{"id":60211,"date":"2019-01-08T14:19:44","date_gmt":"2019-01-08T13:19:44","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=60211"},"modified":"2019-01-08T14:19:44","modified_gmt":"2019-01-08T13:19:44","slug":"forbes-si-po-i-shnderron-shqiperia-bunkeret-e-braktisur-ne-biznese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/forbes-si-po-i-shnderron-shqiperia-bunkeret-e-braktisur-ne-biznese\/","title":{"rendered":"\u201dForbes\u201d: Si po i shnd\u00ebrron Shqip\u00ebria bunker\u00ebt e braktisur n\u00eb biznese"},"content":{"rendered":"<p>Revista e njohur \u201dForbes\u201d i kushton nj\u00eb reportazh bunker\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe p\u00ebrpjekjeve t\u00eb ndryshme arkitekturore p\u00ebr t\u2019i kthyer ato n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb turizmit dhe t\u00eb komunitetit.<\/p>\n<p>\u201dZonat rurale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe luginat n\u00ebp\u00ebr male jan\u00eb t\u00eb mbushura me mij\u00ebra bunker\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl prej betoni. K\u00ebta bunker\u00eb u nd\u00ebrtuan nga viti 1960 deri n\u00eb 1980, gjat\u00eb sundimit komunist t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, Shqip\u00ebria ka pasur nj\u00eb histori t\u00eb trazuar t\u00eb pasluft\u00ebs duke u armiq\u00ebsuar me t\u00eb gjith\u00eb aleat\u00ebt e saj potencial\u00eb p\u00ebr tre dekada, n\u00eb fillim jugosllav\u00ebt, m\u00eb pas sovjetik\u00ebt dhe n\u00eb fund kinez\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb seri \u00e7arjesh diplomatike dhe ideologjike.<\/p>\n<p>Duke iu trembur nj\u00eb pushtimi nga Jugosllavia, Greqia, NATO-ja, madje edhe nga ish-aleati Bashkimi Sovjetik, Hoxha ishte i bindur se n\u00eb vend q\u00eb t\u2019i besonte taktikave t\u00eb partizan\u00ebve q\u00eb \u00e7liruan Shqip\u00ebrin\u00eb gjat\u00eb LIIB, ai duhej t\u00eb mbronte t\u00eb gjith\u00eb vendin nj\u00ebkoh\u00ebsisht. P\u00ebr pasoj\u00eb Hoxha aplikoi politik\u00ebn e \u201cbunkerizimit\u201d q\u00eb u aplikua me nd\u00ebrtimin e mij\u00ebrave bunker\u00ebve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>\n<p>Parimi ishte q\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtetej n\u00eb nj\u00eb ushtri profesioniste, \u00e7do shqiptar duhej t\u00eb merrte arm\u00ebt dhe t\u00eb strehohej n\u00eb bunkerin m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt n\u00eb rast pushtimi. Por sigurisht, pushtimi nuk erdhi kurr\u00eb dhe kostot e nd\u00ebrtimit t\u00eb bunker\u00ebve ishin nj\u00eb harxhim i burimeve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si n\u00eb aspektin e t\u00eb mirave materiale dhe t\u00eb or\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb planifikuar, nd\u00ebrtuar dhe trajnuar p\u00ebr p\u00ebrdorimin e bunker\u00ebve.<\/p>\n<p>Bunker\u00ebt u braktis\u00ebn pas r\u00ebnies s\u00eb shtetit komunist dhe shum\u00eb sot jan\u00eb vet\u00ebm relike. Por duke par\u00eb sasin\u00eb e tyre, shum\u00eb shqiptar\u00eb i kan\u00eb kthyer ato n\u00eb prona t\u00eb patundshme gjat\u00eb k\u00ebtyre dekadave. Keq Marku Djetroshan, nj\u00eb artist q\u00eb b\u00ebn tatuazhe e ka kthyer nj\u00eb bunker n\u00eb Shkod\u00ebr n\u00eb nj\u00eb sallon p\u00ebr tatuazhe.<\/p>\n<p>Shum\u00eb bunker\u00eb t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb qyteteve duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb piceri, bare madje edhe hostele. P\u00ebrdorimi i tyre ka t\u00ebrhequr interesin e shum\u00eb arkitekt\u00ebve shqiptar\u00eb dhe t\u00eb huaj. Saimir Kristo, profesor i arkitektur\u00ebs dhe z\u00ebvend\u00ebsdekan n\u00eb universitetin POLIS n\u00eb Tiran\u00eb ka qen\u00eb pjes\u00eb e ekipit n\u00eb projektin ambicioz \u201cBed &amp; Bunker\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb projekt k\u00ebrkimi mes universitetit POLIS dhe FH-Mainz n\u00eb Gjermani \u201cBed &amp; Bunker\u201d bashkoi profesor\u00eb dhe student\u00eb nga t\u00eb dyja institucionet q\u00eb punuan p\u00ebr t\u00eb ridizenjuar bunker\u00ebt ekzistuese n\u00eb hostele, me krevate dhe m\u00ebngjes p\u00ebr turist\u00ebt.<\/p>\n<p>\u201cShqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i bukur\u2026 bunker\u00ebt mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb akomoduar turist\u00ebt. Ata mund t\u00eb kryejn\u00eb funksione t\u00eb ndryshme si t\u00eb jen\u00eb muze t\u00eb vogla apo hap\u00ebsira ekspozimesh. Mund\u00ebsit\u00eb jan\u00eb t\u00eb pafundme\u201d, thot\u00eb Saimiri.<\/p>\n<p>\u201cPotenciali ekonomik i bunker\u00ebve t\u00eb pap\u00ebrdorur p\u00ebr mendimin tim \u00ebsht\u00eb i pafund. Jo vet\u00ebm p\u00ebr q\u00ebllimin q\u00eb t\u00eb kthejn\u00eb bunker\u00ebt n\u00eb hap\u00ebsira funksionale t\u00eb p\u00ebrdorura nga individ\u00ebt, por p\u00ebr shkak t\u00eb numrit t\u00eb tyre t\u00eb lart\u00eb, ato p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb vlera t\u00eb tjera p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb aspektin nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u201d, thekson ai.<\/p>\n<p>Arkitekti shqiptaro-kanadez Elian Stefa \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb projekti t\u00eb ngjash\u00ebm si \u201cBed &amp; Bunker\u201d, q\u00eb titullohet \u201cConcrete Mushrooms\u201d (K\u00ebrpudha Betoni), q\u00eb prezanton propozime konceptuale dhe guid\u00eb p\u00ebr konvertimin e bunker\u00ebve t\u00eb braktisur.<\/p>\n<p>Rritja e projekteve p\u00ebr ribunkerizimin i drejtohet krejt\u00ebsisht turizmit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori suksesi n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitet e fundit. Duke njohur nj\u00eb rritje eksponenciale n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebsaj dekade dhe me vazhdimin e nj\u00eb rritje t\u00eb konsiderueshme edhe sot, \u201dnatyra pjellore\u201d e bunker\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se ekzistojn\u00eb infrastruktura leht\u00ebsisht t\u00eb p\u00ebrshtatshme n\u00eb t\u00eb gjitha destinacionet t\u00ebrheq\u00ebse natyrore t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, vazhdim\u00ebsia e skemave t\u00eb tilla n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim. Mes p\u00ebrplasjeve q\u00eb nga fundi i sundimit komunist dhe kriza e vitit 1997 q\u00eb erdhi p\u00ebr shkak t\u00eb skem\u00ebs shkat\u00ebrrimtare dhe t\u00eb pa kontrolluar t\u00eb piramidave, shum\u00eb bunker\u00eb shqiptar\u00eb jan\u00eb shkat\u00ebrruar.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, profesor Kristo \u00ebsht\u00eb optimist p\u00ebr t\u00eb ardhmen e ruajtjes dhe zhvillimit t\u00eb bunker\u00ebve, shkruan atsh.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq q\u00eb disa prej tyre jan\u00eb shkat\u00ebrruar kryesisht p\u00ebr t\u2019u shitur p\u00ebr skrap nga individ\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Duhet t\u00eb merren masa p\u00ebr t\u2019i mbrojtur, individualizuar dhe p\u00ebr t\u00eb filluar plane p\u00ebr t\u2019i rip\u00ebrdorur ato. Bunker\u00ebt jan\u00eb struktura kontroverse p\u00ebr shkak t\u00eb asaj q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonin n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Megjithat\u00eb, kemi arritur t\u2019i kthejm\u00eb ish-simbole t\u00eb luft\u00ebs dhe mbylljes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb simbole t\u00eb paqes dhe mikpritjes\u201d, thekson ai.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej prillit 2016, \u201cBunk\u2019Art\u201d, nj\u00eb ish-bunker i ngritur nga Hoxha dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb muze bashk\u00ebkohor arti dhe historie ku priten ekspozime dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pikat m\u00eb interesante n\u00eb Tiran\u00eb\u201d, p\u00ebrfundon \u201dForbes\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Revista e njohur \u201dForbes\u201d i kushton nj\u00eb reportazh bunker\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe p\u00ebrpjekjeve t\u00eb ndryshme arkitekturore p\u00ebr t\u2019i kthyer ato n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb turizmit dhe t\u00eb komunitetit. \u201dZonat rurale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe luginat n\u00ebp\u00ebr male jan\u00eb t\u00eb mbushura me mij\u00ebra bunker\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl prej betoni. K\u00ebta bunker\u00eb u nd\u00ebrtuan nga viti 1960 deri n\u00eb 1980, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":60213,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,337,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-60211","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kulture","9":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60211"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60211\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}