{"id":69343,"date":"2019-02-18T16:10:28","date_gmt":"2019-02-18T15:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=69343"},"modified":"2019-02-18T16:10:28","modified_gmt":"2019-02-18T15:10:28","slug":"macron-dhe-salvini-beteja-per-te-ardhmen-e-evropes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/macron-dhe-salvini-beteja-per-te-ardhmen-e-evropes\/","title":{"rendered":"Macron dhe Salvini, beteja p\u00ebr t\u00eb ardhmen e Evrop\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Nuk qe nevoja p\u00ebr dallg\u00eb epike mes dy kampeve; mjaftoi konfrontimi verbal i Matteo Salvinit, z\u00ebvend\u00ebsminist\u00ebr i Italis\u00eb, euroskeptik i thekur e flamurtar i s\u00eb djatht\u00ebs europiane, dhe Emmanuel Macronit, presidentit francez me axhend\u00ebn ambicioze t\u00eb forcimit t\u00eb BE-s\u00eb, dhe tensioni i brendsh\u00ebm q\u00eb vlon n\u00eb kontinentin e vjet\u00ebr u shp\u00ebrfaq m\u00eb i qart\u00eb se kurr\u00eb. Jo m\u00eb kot Salvini ia vuri syrin q\u00eb n\u00eb fillim Macronit. N\u00eb muajin maj jan\u00eb zgjedhjet europiane dhe ministri i brendsh\u00ebm italian e identifikoi armikun e vet t\u00eb madh, nd\u00ebrsa p\u00ebrmes nj\u00eb zyrtari t\u00eb lart\u00eb, shefi i Elizes\u00eb e dha p\u00ebrgjigjen e tij ndaj sfid\u00ebs s\u00eb b\u00ebr\u00eb. \u201cE kemi pranuar k\u00ebt\u00eb dorashk\u00eb t\u00eb hedhur drejt nesh dhe po organizohemi. Jemi n\u00eb logjik\u00ebn e sulmit.\u201d, shprehet n\u00eb zyrtar francez.<br \/>\nN\u00eb 7 shkurt, Franca t\u00ebrhoqi ambasadorin e saj n\u00eb Rom\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00ebn her\u00eb q\u00eb prej 1940-t\u00ebs, kur lideri fashist Benito Mussolini i shpalli luft\u00eb. Nj\u00eb luft\u00eb ishte edhe k\u00ebt\u00eb radh\u00eb arsyeja e l\u00ebvizjes, vet\u00ebm se e nj\u00eb tjet\u00ebr lloji: ministria e jashtme franceze u ankua p\u00ebr \u201clufta fjal\u00ebsh\u201d, \u201cp\u00ebr akuza t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura, sulme t\u00eb pabazuara dhe pretendime t\u00eb \u00e7uditshme t\u00eb qeveris\u00eb populiste italiane. F\u00ebrkimet mes Parisit dhe Rom\u00ebs vazhdojn\u00eb prej muajsh, dhe Salvini e Macroni jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb tyre: i pari tha n\u00eb janar se shpreson shum\u00eb q\u00eb populli francez t\u00eb arrij\u00eb ta heqim qafe\u201d presidentin e tij t\u00eb tmerrsh\u00ebm. \u201cNdihem me zem\u00ebr, shum\u00eb pran\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popullit francez, miliona burrave dhe grave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Franc\u00eb me n\u00eb krye nj\u00eb qeveri shum\u00eb t\u00eb keqe dhe nj\u00eb president shum\u00eb t\u00eb keq.\u201d, tha Salvini. Shefi i Elizes\u00eb nuk mbetet prapa as ai me komente; Macron e krahason rritjen e nacionalizmit me lebr\u00ebn. N\u00ebse nacionalist\u00ebt populist\u00eb m\u00eb shohin si armikun e tyre, epo, kan\u00eb shum\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, deklaron ai. \u201cI shikon t\u00eb rritet pak e nga pak e t\u00eb p\u00ebrhapen si lebra n\u00ebp\u00ebr Europ\u00eb, n\u00eb vende ku mendonim se do te ishte e pamundur t`i shihnim p\u00ebrs\u00ebri, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu dhe vendet fqinj. Thon\u00eb gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija, sepse k\u00ebshtu jan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb b\u00ebjn\u00eb. L\u00ebshojn\u00eb pa fre provokime, dhe askush nuk tmerrohet nga kjo.\u201d, u shpreh Macron. N\u00eb luft\u00ebn e fjal\u00ebve, u p\u00ebrfshi dhe z\u00ebvend\u00ebskryeministri tjet\u00ebr I Italis\u00eb, Luigi di Maio, ai q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhej shkas p\u00ebr t\u00ebrheqjen e ambasadorit. \u201cLebra e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb hipokrizia e atij q\u00eb i kthen emigrant\u00ebt n\u00eb qytetin kufitar t\u00eb Ventimiglias e pastaj na predikon t\u00eb drejt\u00ebn e shenjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar shp\u00ebrndarje t\u00eb drejt\u00eb, pat th\u00ebn\u00eb ai at\u00ebher\u00eb. Provokimi I fundit I tij, udh\u00ebtimi drejt Parisit p\u00ebr tu takuar me lider\u00eb t\u00eb protestuesve jelek\u00ebverdh\u00eb, e mbushi kup\u00ebn. Ministria e jashtme francezeve e pa k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrpjekj\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar vota n\u00eb zgjedhjet europiane t\u00eb muajit maj. T\u00eb kesh mosmarr\u00ebveshje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb, dhe t\u00eb manipulosh marr\u00ebdh\u00ebniet p\u00ebr synime elektorale, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb krejt tjet\u00ebr, ishte reagimi I saj. As Macron, dhe As Salvini nuk garojn\u00eb vet\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vend n\u00eb parlamentin europian; c\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb se t\u00eb dy ata mish\u00ebrojn\u00eb forca t\u00eb vendosura t\u00eb p\u00ebrvijojn\u00eb t\u00eb ardhmen e Europ\u00ebs, vet\u00ebm se me ide e vizione kryek\u00ebput t\u00eb kund\u00ebrta. Macroni \u00ebsht\u00eb shfaqur si mbrojt\u00ebsi m\u00eb i madh i Brukselit n\u00eb Europ\u00eb, nd\u00ebrsa politikani italian i sheh gj\u00ebrat ndryshe. \u201cSalvini ka nj\u00eb strategji t\u00eb dyanshme: t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb votues t\u00eb moderuar e t\u00eb pavendosur nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb luan nj\u00eb rol kryesor p\u00ebr veten e tij n\u00eb sken\u00ebn europiane pas zgjedhjeve n\u00eb parlamentin europian n\u00eb maj\u201d, shkruan Reuters. Popullariteti i Salvinit n\u00eb mesin e votuesve italian\u00eb pati nj\u00eb rritje te beft\u00eb kur i b\u00ebri rezistenc\u00eb Brukselit p\u00ebr buxhetin. Pal\u00ebt e arrit\u00ebn nj\u00eb arm\u00ebpushim p\u00ebrpara Krishtlindjeve megjithat\u00eb, Salvini e sh\u00ebnoi nj\u00eb lloj fitoreje: retorikat shp\u00ebrthyes\u00eb t\u00eb tij kund\u00ebr bllokut dhe gjuha e ashp\u00ebr dhe veprimet e ashpra kund\u00ebr emigracionit e kan\u00eb kthyer n\u00eb t\u00eb preferuarin e euroskeptik\u00ebve anembane BE-s\u00eb e p\u00ebrse jo, sic thot\u00eb \u201cFinancial Times\u201d, ndoshta edhe figur\u00ebn qendrore t\u00eb nj\u00eb koalicioni t\u00eb ri nacionalist. Macroni nga ana tjet\u00ebr p\u00ebrpiqet t\u00eb shfaqet si muri mbrojt\u00ebs i vlerave europiane dhe si \u201ckocka e fort\u00eb\u201d me t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb p\u00ebrballet hovi nacionalist qe ka p\u00ebrfshir\u00eb kontinentin. Liberal\u00ebt pro-europian\u00eb mor\u00ebn frym\u00eb t\u00eb leht\u00ebsuar kur ai zbrapsi k\u00ebrc\u00ebnimin e lideres s\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb Marine le Pen , e cila iu afrua rreziksh\u00ebm presidenc\u00ebs franceze, dhe energjit\u00eb e idet\u00eb e reja q\u00eb sjell p\u00ebr Europ\u00ebn e bashkuar, e kthyen n\u00eb kampionin e saj. E pra, ajo e tyrja n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, duket nj\u00eb superp\u00ebrplasje. Por kush do t\u00eb fitoj\u00eb? Dhe n\u00eb fund, a do t`ia vleja barra qiran\u00eb? \u201cDisa pro-europian\u00eb druhen se konflikti mes k\u00ebtyre dy lider\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ide e keqe, dhe se Macroni nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb form\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar. \u00cbsht\u00eb shum\u00eb jopopullor n\u00eb sht\u00ebpi, dhe axhenda e tij e reformave ka ndeshur n\u00eb rezistenc\u00eb t\u00eb fort\u00eb.\u201d, shkruan \u201cFinancial Times\u201d. N\u00eb fakt, goditja q\u00eb mori presidenti francez nga protestat e jelek\u00ebverdh\u00ebve, ia dob\u00ebsoi shum\u00eb pozitat. Shp\u00ebrthimi i indinjat\u00ebs popullore ndaj politikave t\u00eb tij i tregoi se nuk \u00ebsht\u00eb aq i fuqish\u00ebm sa c`mendonte, nd\u00ebrsa argumentet kund\u00ebr ting\u00ebllojn\u00eb mjaft bind\u00ebse p\u00ebr masat: \u201cElitat tona flasin p\u00ebr fundin e bot\u00ebs nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ne flasim p\u00ebr fundin e muajit\u201c, pat th\u00ebn\u00eb nj\u00eb demonstrues jelek\u00ebverdh\u00eb duke p\u00ebrmbledhur n\u00eb nj\u00eb fjali t\u00eb vetme thelbin e nj\u00eb p\u00ebkanaq\u00ebsie q\u00eb nuk duket aspak e pabaz\u00eb. Salvini nd\u00ebrkoh\u00eb, shfaqet si njeriu q\u00eb mendoi p\u00ebr popullin, p\u00ebr mir\u00ebqenien e tij dhe k\u00ebt\u00eb u kujdes ta tregonte edhe m\u00eb k\u00ebmb\u00ebnguljen p\u00ebr t\u00eb paraqitur buxhetin ambicioz t\u00eb shtimit t\u00eb shpenzimeve, edhe pse ishte e qart\u00eb q\u00eb n\u00eb fillim se ai do t\u00eb refuzohej nga Brukseli. Por ku do t\u00eb coj\u00eb ky polarizim i debatit p\u00ebr BE-ne? \u201c\u00cbsht\u00eb gabim t\u00eb hidhet nj\u00eb europianist kund\u00ebr nj\u00eb populisti . \u00cbsht\u00eb praktikisht nj\u00eb gabim taktik. Ne duhet ta p\u00ebrcajm\u00eb t\u00eb asht\u00ebquajtin \u201ckamp populist\u201c, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme. Ai si kamp ka dhe edhe vet\u00eb plot ndasi, por ne i ndihmojm\u00eb me krijimin e k\u00ebsaj situate. Ata jan\u00eb t\u00eb bashkuar vet\u00ebm n\u00ebse kan\u00eb armiq\u201d, deklaron Enrico Letta, ish kryeminist\u00ebr i Italis\u00eb. Asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb, zgjedhjet p\u00ebr prlamentin europian nuk kan\u00eb marr\u00eb vemendjen q\u00eb po g\u00ebzojn\u00eb tani. Arsyeja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: votimet e 23 majit mund t\u00eb ken\u00eb pasoja q\u00eb do t\u00eb zgjasnin p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra. \u201cForcat nacionaliste apo ekstremi i djatht\u00eb jan\u00eb n\u00eb marshim praktikisht n\u00eb cdo vend t\u00eb BE-s\u00eb , duke sfiduar partit\u00eb e establishmetit, t\u00eb cilat vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrqafojn\u00eb, edhe pse n\u00eb disa raste me gjys\u00ebm zemre, pik\u00ebpamjet mainstream pro-Bashkimit Europian.\u201d, shkruan \u201cFinancial Times\u201d. Sondazhet jan\u00eb frik\u00ebsuese p\u00ebr mb\u00ebshtet\u00ebsit e establishmentit : anketimet e realizuara nga Pollofpolls.eu, tregojn\u00eb se Lega Nord e Salvinit do t\u00eb rritet nga 6% e votave dhe pes\u00eb vende n\u00eb parlamentin actual europiane n\u00eb 33% te votave dhe 29 vende n\u00eb parlamentin e ri. Ekstremi i djatht\u00eb i Franc\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mbar\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar 21%, duke e spostuar n\u00eb vend t\u00eb dyt\u00eb partin\u00eb censtriste \u201cLa R\u00e9publique en Marche\u201c t\u00eb Macronit e duke i dh\u00ebn\u00eb Le Penit shansin e rikthimit me forc\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike pas zhg\u00ebnjimit t\u00eb presidencialeve 2017. Nga ana tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb Fidesz-i i Viktor Orbanit q\u00eb e ka thuajs\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb konfimirmin e dominimit n\u00eb Hungari. Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb me euroskepticizmin e theksuar nuk \u00ebsht\u00eb cudi t`i dyfishoj\u00eb 7 vendet e saj; n\u00eb Poloni partia ultrakonservatore \u201cLigj dhe Drejt\u00ebsi\u201c pritet t\u00eb siguroj\u00eb 41% t\u00eb votive dhe 24 vende nga 32% dhe 19 vende q\u00eb ka sot. Por a do t\u00eb munden nacionalist\u00ebt dhe populist\u00ebt t\u00eb marrin n\u00ebn kontroll parlamentin europian? \u201cKjo v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb ndodh\u00eb, por ata s\u00ebrish mund t\u00eb mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb trazuar pun\u00ebt e p\u00ebr ta vendosur veten n\u00eb pozicionin e infuencimit, duke ndikuar deri edhe tek postet ky\u00e7e ne Bashkimin Europian\u201d, lexohet n\u00eb studimin e JDI. P\u00ebr nj\u00eb \u00e7erek shekulli, grupe t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb majt\u00eb e t\u00eb djatht\u00eb kan\u00eb punuar s\u00eb bashku p\u00ebr t\u00eb kontrolluar legjislatur\u00ebn dhe politik\u00ebb\u00ebrjen e bllokut jasht\u00eb kufijve, duk\u00eb fark\u00ebtuar kompromise mbi politikat e p\u00ebrbashk\u00ebta e duke ndar\u00eb postet kryesore. Por k\u00ebt\u00eb her\u00eb, gjerat mund t\u00eb ndryshojn\u00eb.<br \/>\n\u201cEdhe n\u00ebse nj\u00eb shumic\u00eb armiq\u00ebsore ndaj integrimit europian, apo e aft\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb programin actual mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb pak bind\u00ebse nga sa mendohet, ajo s\u00ebrish do ta v\u00ebshtiresoj\u00eb ngritjen e mazhorancave n\u00eb t\u00eb ardhmen dhe marr\u00ebdh\u00ebniet mes institucioneve mund t\u00eb ndryshojn\u00eb\u201d, lexohet n\u00eb studimin e JDI. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb diskutohet p\u00ebr fundin e koalicionit t\u00eb madh : dy blloqet qendrore q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb qendr\u00ebn e djatht\u00eb dhe qendr\u00ebn e majt\u00eb europiane, q\u00eb kan\u00eb sot 54% t\u00eb vendeve n\u00eb Asamblen\u00eb 751 vendeshe. \u201cRreziku i paralizimit \u00ebsht\u00eb i madh. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur Bashkimi Europian p\u00ebrballet me sfida t\u00eb shtuara, mund t\u00eb b\u00ebhet i pamundur kalimi i legjislacionit n\u00eb parlament. Do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar p\u00ebrmes metod\u00ebs s\u00eb komunitetit n\u00eb raport me ligjv\u00ebnien ne BE dhe e gjith\u00eb kjo, do t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb m\u00ebdha\u201d, tha Heather Grabbe, drejtoresh\u00eb e Open Society European Policy Institute. Zgjedhjet europiane nuk p\u00ebrcaktojn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrb\u00ebrj\u00ebn e parlamentit; rezultati i tyre mund t\u00eb ndihmoj\u00eb edhe n\u00eb ndarjen e posteve t\u00eb bllokut e n\u00eb 2019-t\u00ebn, n\u00eb loj\u00eb jan\u00eb edhe presidencat e komisionit europian dhe keshillit europian. \u201cZgjedhjet europiane, q\u00eb n\u00eb realitet jan\u00eb nj\u00eb seri zgjedhjesh komb\u00ebtare- testojn\u00eb temperatur\u00ebn e politikave t\u00eb brendshme. Shum\u00eb I p\u00ebrdorin k\u00ebto zgjedhje per t`I nxjerr\u00eb qeveris\u00eb `kartonin e verdh\u00eb ose t\u00eb kuq`. Fitoret e partive anti-BE-s\u00eb do t\u00eb krijonin padyshim nj\u00eb trysni edhe n\u00eb nivel komb\u00ebtar, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se 27 qeverit\u00eb e p\u00ebrcara t\u00eb bllokut, do t\u00eb jen\u00eb edhe m\u00eb pak t\u00eb pritur t\u00eb bien dakord mbi \u00e7\u00ebshtje delikate si reforma e eurozon\u00ebs apo emigracioni\u201d, deklaron Janis Emmanouilidis, drejtor n\u00eb European Policy Centre.<\/p>\n<p>Kur u zgjodh president, Macron e mori vot\u00ebn q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbente si mburoj\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb populisteje t\u00eb madhe, Marin\u00eb le Penit, dhe ushqen shpres\u00ebn e madhe se e nj\u00ebjta gj\u00eb do ta ndihmoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb I suksessh\u00ebm edhe n\u00eb Europ\u00eb. Sa p\u00ebr populist\u00ebt n\u00eb Rom\u00eb, atyre u nevojitet nj\u00eb armik, nj\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr perfekte t\u00eb cil\u00ebn e gjeten. Por nj\u00eb jave pas t\u00ebrheqjes s\u00eb ambasadorit, ministri i Jasht\u00ebm francez Jean Ives le Drian la te kuptohet se ai do te rikthehet ne postin e tij, nj\u00eb sinjal ky se dy vendet tradicionalisht aleate po p\u00ebrpiqen t\u2019i zbusin tensionet mes tyre. Edhe ne qofte ashtu, askush nuk e thot\u00eb dot me siguri se t\u00eb tilla episode nuk do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebriten, por ajo qe mund te pohohet me bindje \u00ebsht\u00eb se kjo mosmarr\u00ebveshje k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb ardhmen e vet\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nuk qe nevoja p\u00ebr dallg\u00eb epike mes dy kampeve; mjaftoi konfrontimi verbal i Matteo Salvinit, z\u00ebvend\u00ebsminist\u00ebr i Italis\u00eb, euroskeptik i thekur e flamurtar i s\u00eb djatht\u00ebs europiane, dhe Emmanuel Macronit, presidentit francez me axhend\u00ebn ambicioze t\u00eb forcimit t\u00eb BE-s\u00eb, dhe tensioni i brendsh\u00ebm q\u00eb vlon n\u00eb kontinentin e vjet\u00ebr u shp\u00ebrfaq m\u00eb i qart\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-69343","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-aktualitet","7":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69343"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69343\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}