{"id":81504,"date":"2019-04-29T13:01:40","date_gmt":"2019-04-29T11:01:40","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=81504"},"modified":"2019-04-29T13:01:40","modified_gmt":"2019-04-29T11:01:40","slug":"christian-schwarz-schilling-per-konferencen-e-ballkanit-ne-berlin-kapeni-kete-shans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/christian-schwarz-schilling-per-konferencen-e-ballkanit-ne-berlin-kapeni-kete-shans\/","title":{"rendered":"Christian Schwarz-Schilling p\u00ebr konferenc\u00ebn e Ballkanit n\u00eb Berlin: Kapeni k\u00ebt\u00eb shans"},"content":{"rendered":"<p>Konferenca e Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00eb fillon t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb Berlin (29.04) ka potencialin e hapjes s\u00eb nj\u00eb kapitulli t\u00eb ri, thot\u00eb njoh\u00ebsi i Ballkanit dhe ish-politikani gjerman, Christian Schwarz-Schilling.<\/p>\n<p>Konferenc\u00eb p\u00ebr Ballkanin &#8211; e pastaj? Nganjaher\u00eb disa thumbues q\u00eb qes\u00ebndisin nuk e fshehin dot, se nuk kan\u00eb \u00e7&#8217;t\u00eb thon\u00eb. Q\u00eb frazat e tyre kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat formula nuk e b\u00ebn p\u00ebrmbajtjen e tyre m\u00eb interesante.<\/p>\n<p>Sepse ka ngjarje, nga t\u00eb cilat shohim befas t\u00eb shfaqet nj\u00eb potencial i ri veprues p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje\u00a0t\u00eb vjetra. E nj\u00eb ngjarje e till\u00eb mund t\u00eb na \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment\u00a0t\u00eb papritur kthese t\u00eb historis\u00eb e t\u00eb na tregoj\u00eb nj\u00eb kapitull t\u00eb ri t\u00eb s\u00eb ardhmes s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Konferenca e Ballkanit n\u00eb Berlin m\u00eb 29 Prill ka potencialin t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb ngjarje e till\u00eb.<\/p>\n<p>Asnj\u00ebher\u00eb nuk kan\u00eb d\u00ebrguar nj\u00eb ftes\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt m\u00eb par\u00eb tek krer\u00ebt e Ballkanit Per\u00ebndimor me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb flitet hapur dhe me p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb ardhmen ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dy kombet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm e m\u00eb pran\u00eb gjeografikisht Ballkanit, Gjermania dhe Franca. Po t&#8217;i hedhim syt\u00eb tek e shkuara jon\u00eb, shohim n\u00eb shekullin e 20-t\u00eb humnera dhe katastrofa, q\u00eb e kaluan mas\u00ebn e aft\u00ebsis\u00eb son\u00eb p\u00ebrfytyruese. Nj\u00eb dhimbje e pafund iu shkaktua popujve tan\u00eb dhe popujve t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Asnj\u00eb diktatur\u00eb nuk e mposht dot iden\u00eb e liris\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Nga mesi i shekullit t\u00eb 20-t\u00eb ne n\u00eb Europ\u00eb po p\u00ebrpiqemi me sukses t\u00eb ndryshuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kuptuar shkaqet politike p\u00ebr nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb till\u00eb \u00e7njer\u00ebzore dhe p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar p\u00ebr kontinentin nj\u00eb t\u00eb ardhme, ku \u00e7do qytetar ka t\u00eb drejta t\u00eb patjet\u00ebrsueshme kundrejt shtetit dhe komunitetit, e ku kombet jan\u00eb t\u00eb lira, t\u00eb pavarura, mbi baz\u00ebn e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ky kontinent p\u00ebrmes integrimit t\u00eb kombeve t\u00eb ve\u00e7anta \u00ebsht\u00eb rikonfiguruar, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb mbijetoj\u00eb ekonomikisht e kulturalisht n\u00eb koh\u00ebt e globalizimit kundrejt kontinenteve e fuqive t\u00eb tjera. Kjo p\u00ebrpjekje ka \u00e7uar n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb nj\u00eb bashkim vullnetar t\u00eb demokracive parlamentare, unikale n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit dhe me suksese t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Shp\u00ebrb\u00ebrja e perandoris\u00eb sovjetike ishte pasoja e asaj q\u00eb me koh\u00eb asnj\u00eb perandori, asnj\u00eb sistem ideologjik, asnj\u00eb diktatur\u00eb megjith\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebn, fallsifikimin e historis\u00eb, \u00e7imentimin e pushtetit dhe skllav\u00ebrimin e njeriut nuk mund ta mposht dot iden\u00eb e liris\u00eb. K\u00ebshtu u p\u00ebrhap ideja e liris\u00eb n\u00eb Bashkimin Sovjetik, drejt Gjermanis\u00eb lindore, Europ\u00ebs Lindore deri n\u00eb Azin\u00eb Qendrore dhe Lindore. Ajo b\u00ebri q\u00eb Gjermania t\u00eb bashkohej pa dhun\u00eb. Liria jon\u00eb dhe siguria u garantua nga NATO, aleanca e fuqishme euroatlantike.<\/p>\n<p><strong>Rruga fatale e ish-Jugosllavis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Vet\u00ebm ish-Jugosllavia mori nj\u00eb rrug\u00eb tjet\u00ebr, nj\u00eb rrug\u00eb fatale. Kreu i Jugosllavis\u00eb s\u00eb at\u00ebhershme, Slobodan Milo\u0161evi\u0107, q\u00eb donte t\u00eb sundonte me diktatur\u00eb n\u00eb Beograd edhe pas d\u00ebshtimit t\u00eb ides\u00eb komuniste, p\u00ebrdori nj\u00eb ideologji t\u00eb re: Sundimin e popullit serb mbi t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb Ballkan. Nga t\u00eb dyja rajonet erdh\u00ebn qindra mij\u00ebra refugjat\u00eb n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb bot\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb u b\u00eb e pashmangshme lufta p\u00ebr stabilitetin e per\u00ebndimit dhe lindjes.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm rr\u00ebzimi i tiran\u00ebve dhe ndihm\u00ebsve t\u00eb tyre mundi t\u00eb hapte rrug\u00ebn p\u00ebr shtete t\u00eb reja e t\u00eb pavarura n\u00eb Ballkan. Tani popujt e Ballkanit Per\u00ebndimor presin shansin e tyre t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb Europ\u00eb. K\u00ebt\u00eb rrug\u00eb Europa e hapi me konferenc\u00ebn e BE n\u00eb Selanik n\u00eb vitin 2003.<\/p>\n<p><strong>Luft\u00ebra ideologjike n\u00eb Ballkan<\/strong><\/p>\n<p>Por sot gjendja \u00ebsht\u00eb serioze, sepse n\u00eb k\u00ebto vende ende zhvillohen luft\u00ebra ideologjike. Milorad Dodik, nj\u00eb nga president\u00ebt e sot\u00ebm t\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00ebs, q\u00eb mban fort nj\u00eb entitet, Republik\u00ebn Srpska, k\u00ebrc\u00ebnon prej vitesh q\u00eb t\u00eb shk\u00ebputet nga Bosnje-Hercegovina dhe t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb shtet m\u00eb vete.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje ai punon ngusht\u00eb s\u00eb bashku me partin\u00eb nacionaliste t\u00eb kroat\u00ebve, HDZ duke e mb\u00ebshtetur fort kreun e k\u00ebsaj partie, Dragan \u010covi\u0107<em>,\u00a0<\/em>n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb etnitet t\u00eb tret\u00eb n\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00eb, me synim p\u00ebr\u00e7arjen e m\u00ebtejshme t\u00eb federat\u00ebs. Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb q\u00eb rajonet e federat\u00ebs q\u00eb banohen me shumic\u00eb nga kroat\u00eb, n\u00eb plan afatgjat\u00eb t&#8217;i kalohen Kroacis\u00eb. Edhe nacionalist\u00ebt n\u00eb Kroaci luftojn\u00eb n\u00eb Parlamentin Europian dhe Kroaci p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim.<\/p>\n<p><strong>Per\u00ebndimi duhet t\u00eb veproj\u00eb \u2013 jo kufij t\u00eb rinj<\/strong><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb po ndodh aty nuk duhet t\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsohet nga per\u00ebndimi si \u201eretorik\u00eb&#8221;, por ai duhet t\u00eb veproj\u00eb. Aty ku nuk respektohen sinjalet e politikan\u00ebve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb europian\u00eb dhe institucioneve n\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00eb, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Dejtonit, duhet q\u00eb bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb.<\/p>\n<p>As negociatat q\u00eb zhvillohen prej koh\u00ebsh mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb nuk duhet asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb vendosje t\u00eb reja kufijsh n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kritereve etnike. Do t\u00eb priten edhe nj\u00ebher\u00eb mij\u00ebra refugjat\u00eb si n\u00eb vitin 1999? Pas gjith\u00eb asaj q\u00eb ka ndodhur, propozime t\u00eb tilla duhet t\u00eb lihen m\u00ebnjan\u00eb si ide t\u00eb vjet\u00ebruara t\u00eb \u201epastrimit etnik&#8221;. Ambicie t\u00eb grupeve t\u00eb caktuara p\u00ebr ndarje t\u00eb tjera n\u00eb rajonin e Ballkanit sipas \u201ekritereve etnike&#8221;, duhet q\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtohen n\u00eb t\u00eb ardhmen nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon nuk duhet t\u00eb p\u00ebrs\u00ebriten kurr\u00eb m\u00eb luft\u00ebrat e viteve 90-t\u00eb.<\/p>\n<p>Problemet e prekura m\u00eb lart prekin edhe t\u00eb ardhmen e vendeve t\u00eb tjera fqinje t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, Shqip\u00ebrin\u00eb, Maqedonin\u00eb dhe Malin e Zi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb duhet par\u00eb rajoni si i t\u00ebr\u00eb dhe jo t\u00eb mendohet e veprohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb izolacioniste. Shteti ligjor n\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor ashtu si edhe tek ne duhet t\u00eb ket\u00eb prioritet kryesor \u2013forcimin e baz\u00ebs demokratike dhe zhvillimin e m\u00ebtejsh\u00ebm n\u00eb drejtim t\u00eb ndarjes s\u00eb pushteteve dhe mb\u00ebshtetjen e shtetit ligjor.<\/p>\n<p>E n\u00eb fund dua t&#8217;i drejtoj nj\u00eb apel urgjent Kancelares Merkel dhe Presidentit Macron: Futeni n\u00eb udh\u00ebn e duhur me vendosm\u00ebri dhe forc\u00eb veprimi k\u00ebt\u00eb hap t\u00eb guximsh\u00ebm &#8211; Konferenc\u00ebn p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor! Kapeni me k\u00ebt\u00eb konferenc\u00eb shansin tuajin dhe tonin p\u00ebr Europ\u00ebn! K\u00ebshtu ju jepni p\u00ebr ne n\u00eb Europ\u00eb edhe p\u00ebr njer\u00ebzit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor nj\u00eb kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb sigurt\u00eb dhe n\u00eb paqe!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konferenca e Ballkanit Per\u00ebndimor q\u00eb fillon t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb Berlin (29.04) ka potencialin e hapjes s\u00eb nj\u00eb kapitulli t\u00eb ri, thot\u00eb njoh\u00ebsi i Ballkanit dhe ish-politikani gjerman, Christian Schwarz-Schilling. Konferenc\u00eb p\u00ebr Ballkanin &#8211; e pastaj? Nganjaher\u00eb disa thumbues q\u00eb qes\u00ebndisin nuk e fshehin dot, se nuk kan\u00eb \u00e7&#8217;t\u00eb thon\u00eb. Q\u00eb frazat e tyre kan\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":81506,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-81504","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-rajoni"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81504\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}