{"id":87842,"date":"2019-06-04T17:10:23","date_gmt":"2019-06-04T15:10:23","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=87842"},"modified":"2019-06-04T17:10:23","modified_gmt":"2019-06-04T15:10:23","slug":"nje-tank-me-shtypi-kembet-te-mbijetuarit-rrefejne-masakren-ne-sheshin-tiananmen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/nje-tank-me-shtypi-kembet-te-mbijetuarit-rrefejne-masakren-ne-sheshin-tiananmen\/","title":{"rendered":"&#8220;Nj\u00eb tank m\u00eb shtypi k\u00ebmb\u00ebt&#8221;, t\u00eb mbijetuarit rr\u00ebfejn\u00eb masakr\u00ebn n\u00eb sheshin Tiananmen"},"content":{"rendered":"<p><em>30 vjet m\u00eb par\u00eb, qeveria kineze d\u00ebrgoi ushtrin\u00eb dhe tanket p\u00ebr t\u00eb shtypur protestat e student\u00ebve n\u00eb sheshin Tiananmen t\u00eb Pekinit. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, qeveria \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur q\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb fshij\u00eb sistematikisht t\u00eb gjitha kujtimet e shtypjes s\u00eb dhunshme, por edhe t\u00eb frenoj\u00eb \u00e7far\u00ebdolloj thirrjesh p\u00ebr reforma politike. Korrespondentja e Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs Anna Kook bisedoi me aktivist\u00eb politik\u00eb dhe analist\u00eb p\u00ebr efektin q\u00eb kan\u00eb ende sot t\u00eb sht\u00ebnat e at\u00ebhershme.<\/em><\/p>\n<p>P\u00ebr tre dekada, \u201cburri mbi tank\u201d ka qen\u00eb simboli m\u00eb i njohur i ngjarjeve t\u00eb mbr\u00ebmjes s\u00eb 4 qershorit 1989, kur Partia Komuniste Kineze shtypi protestat e organizuara kryesisht nga student\u00ebt.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr qindra mij\u00ebra protestuesit ishte edhe atleti Fang Zheng, student n\u00eb Universitetin e Pekinit. Edhe ai, q\u00ebndroi p\u00ebrpara nj\u00eb tanku at\u00eb nat\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cNa rrethoi gazi helmues dhe i ra t\u00eb fik\u00ebt nj\u00ebrit prej shok\u00ebve t\u00eb klas\u00ebs. U p\u00ebrpoqa ta t\u00ebrheq n\u00eb an\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs. At\u00ebher\u00eb pash\u00eb p\u00ebrmes mjegull\u00ebs se po na afroheshin tanket me shpejt\u00ebsi. I pash\u00eb me vones\u00eb&#8230; Nj\u00eb tank m\u00eb shtypi k\u00ebmb\u00ebt. Sidoqoft\u00eb, un\u00eb isha me fat. Student\u00eb t\u00eb tjer\u00eb u shtyp\u00ebn krejt\u00ebsisht nga tanket\u201d,\u00a0<\/em>tregon zoti Zheng.<\/p>\n<p>Gjakderdhja kulmoi pas tensioneve prej muajsh t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Deri at\u00eb mbr\u00ebmje, miliona kinez\u00eb protestonin n\u00eb shum\u00eb qytete, por u shtyp\u00ebn me forc\u00eb brutale.<\/p>\n<p>Ishte nj\u00eb pik\u00eb kthese p\u00ebr Kin\u00ebn, por shum\u00eb kinez\u00eb nuk kan\u00eb sot dijeni p\u00ebr shkak t\u00eb \u00e7ensur\u00ebs s\u00eb qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Qu Yige, i lindur n\u00eb vitin 1990, thot\u00eb se ka par\u00eb fshehurazi bashk\u00eb me shok\u00ebt nj\u00eb dokumentar p\u00ebr incidentin n\u00eb Tiananmen. Pasi m\u00ebsoi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, ai thot\u00eb se nuk ndryshoi ndonj\u00eb gj\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cNuk b\u00ebm\u00eb ndonj\u00eb gj\u00eb m\u00eb pas. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, student\u00ebve nuk u p\u00eblqen t\u00eb flasin apo t\u00eb debatojn\u00eb haptazi p\u00ebr k\u00ebto lloje gj\u00ebrash. Nuk kan\u00eb ndjesin\u00eb se vendi u p\u00ebrket\u201d,\u00a0<\/em>thot\u00eb ish-studenti Qu Yige.<\/p>\n<p>Por, student\u00ebt kinez\u00eb nuk jan\u00eb krejt\u00ebsisht apolitik\u00eb, thot\u00eb nj\u00eb ekspert p\u00ebr regjimin totalitar kinez.<\/p>\n<p><em>\u201cKa nj\u00eb lloj pragmatizmi n\u00eb radh\u00ebt e tyre se nuk mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gj\u00eb p\u00ebr ndryshimin. Pra, v\u00ebrtet mund t\u00eb mos dalin n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb protestuar, por mendoj se jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb ekizston nj\u00eb rrug\u00eb m\u00eb e hapur e shoq\u00ebris\u00eb\u201d,<\/em>\u00a0thot\u00eb Michael Davis, i Institutit Kissinger p\u00ebr Kin\u00ebn dhe SHBA-n\u00eb.<\/p>\n<p>Komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe aktivist\u00ebt politik\u00eb t\u00eb larguar n\u00eb azil jasht\u00eb vendit kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur q\u00eb Kina t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb ndjes\u00eb p\u00ebr masakr\u00ebn e vitit 1989. I kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje vendeve si Shtetet e Bashkuara, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin tregtin\u00eb si mjet presioni ndaj shkeljeve t\u00eb vazhdueshme t\u00eb Kin\u00ebs t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p><em>\u201cShtetet e Bashkuara kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje dhe do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb thirrje p\u00ebr nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb personave t\u00eb vrar\u00eb, t\u00eb arrestuar dhe t\u00eb zhdukur&#8230; Nuk duhet t\u00eb harrojm\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb masak\u00ebr e v\u00ebrtet\u00eb\u201d,<\/em>\u00a0thot\u00eb Morgan Ortagus, e Departamentit amerikan t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<p>N\u00eb vigjilje t\u00eb 4 qershorit, autoritetet kineze kan\u00eb arrestuar me dhjet\u00ebra persona dhe kan\u00eb mbyllur llogarit\u00eb n\u00eb mediat sociale q\u00eb flasin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb masak\u00ebr. Zoti Davis thot\u00eb se mania e Xi Jingping-ut p\u00ebr t\u00eb \u00e7ensuruar \u00e7do gj\u00eb rreth Tiananmenit reflekton pasigurin\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb udh\u00ebheqjes kineze.<\/p>\n<p><em>\u201cMendoj se e din\u00eb q\u00eb nd\u00ebrsa nj\u00eb shoq\u00ebri b\u00ebhet m\u00eb e pasur, ka stimulin p\u00ebr ta ndryshuar form\u00ebn e qeverisjes, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb demokratike, m\u00eb t\u00eb hapur. K\u00ebshtu q\u00eb po p\u00ebrpiqen ta parandalojn\u00eb. N\u00ebn udh\u00ebheqjen e Xi Jinping-ut ka prova t\u00eb qarta se ai mendon q\u00eb nj\u00eb relaksim i pushtetit t\u00eb Partis\u00eb Komuniste do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte k\u00ebrc\u00ebnim\u201d,<\/em>thot\u00eb zoti Davis.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Kina p\u00ebrpiqet t\u00eb shtyp\u00eb \u00e7far\u00ebdolloj kujtese t\u00eb protestave n\u00eb Tiananmen, n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, si k\u00ebtu n\u00eb Uashington, mbahen tubime dhe ceremoni p\u00ebrkujtimore duke treguar se nuk ato nuk jan\u00eb harruar.<\/p>\n<p><em>\u201cMisioni mbetet i pap\u00ebrfunduar. Duhet ta vazhdojm\u00eb. Vijm\u00eb k\u00ebtu p\u00ebr t\u2019u riangazhuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb\u201d,<\/em>\u00a0thot\u00eb Jian Li Yang, ish-student protestues n\u00eb Tiananmen.<\/p>\n<p><em>\u201cMegjith\u00ebse kan\u00eb kaluar 30 vjet, shpresoj q\u00eb njer\u00ebzit ta kujtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb tragjedi. Qeveria kineze ka gjith\u00e7ka p\u00ebr ta \u00e7ensuruar k\u00ebt\u00eb incident. Un\u00eb ndjej p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb t\u2019ua kujtoj njer\u00ebzve ngjarjet e asaj dite\u201d,\u00a0<\/em>thot\u00eb zoti Zheng.<\/p>\n<p>Edhe kur flasin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, zyrtar\u00ebt kinez\u00eb refuzojn\u00eb \u00e7far\u00ebdolloj kritike. Gjat\u00eb nj\u00eb forumi k\u00ebt\u00eb jav\u00eb n\u00eb Singapor, Ministri kinez i Mbrojtjes Wei Fenghe p\u00ebrs\u00ebriti linj\u00ebn zyrtare, duke th\u00ebn\u00eb se shtypja ishte politika e duhur n\u00eb at\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb qet\u00ebsuar trazirat politike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 vjet m\u00eb par\u00eb, qeveria kineze d\u00ebrgoi ushtrin\u00eb dhe tanket p\u00ebr t\u00eb shtypur protestat e student\u00ebve n\u00eb sheshin Tiananmen t\u00eb Pekinit. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, qeveria \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur q\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb fshij\u00eb sistematikisht t\u00eb gjitha kujtimet e shtypjes s\u00eb dhunshme, por edhe t\u00eb frenoj\u00eb \u00e7far\u00ebdolloj thirrjesh p\u00ebr reforma politike. Korrespondentja e Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs Anna Kook [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":87843,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-87842","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87842\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}