{"id":93746,"date":"2019-07-01T20:20:47","date_gmt":"2019-07-01T18:20:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=93746"},"modified":"2019-07-01T17:13:30","modified_gmt":"2019-07-01T15:13:30","slug":"europa-ime-oligarket-ne-politiken-e-europes-lindore-e-juglindore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/europa-ime-oligarket-ne-politiken-e-europes-lindore-e-juglindore\/","title":{"rendered":"Europa ime: Oligark\u00ebt n\u00eb politik\u00ebn e Europ\u00ebs Lindore e Juglindore"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Lindjen e Juglindjen e Europ\u00ebs, oligark\u00ebt krijojn\u00eb pushtetin ose pushteti krijon oligark\u00eb. Fondet e BE e p\u00ebrforcojn\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen. Ka ardhur koha q\u00eb t&#8217;i jepet fund k\u00ebsaj praktike, thot\u00eb Boris Kalnoky.<\/p>\n<p>Prej jav\u00ebsh protestojn\u00eb qindra mij\u00ebra \u00e7ek\u00eb kund\u00ebr kryeministrit t\u00eb tyre, Andrej Babis. Ai \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb vendit. Por si u b\u00eb i pasur Babis? Q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e komunizmit, si an\u00ebtar partie ai ka qen\u00eb menaxher i firm\u00ebs shtet\u00ebrore \u00e7ekosllovake p\u00ebr tregtin\u00eb e jashtme, Petrimex. Me k\u00ebshill\u00ebn e tij, Petrimex krijoi nj\u00eb sip\u00ebrmarrje t\u00eb re, Agrofert, q\u00eb u ble pastaj nga investitor\u00eb zviceran\u00eb jo me nam t\u00eb mir\u00eb, miq t\u00eb vjet\u00ebr, si i ka quajtur Babis. Shum\u00eb shpejt, Babis u b\u00eb pronari i vet\u00ebm i firm\u00ebs. Ai bleu media dhe u fut n\u00eb politik\u00eb. Tani Babis e shoq\u00ebrojn\u00eb akuzat p\u00ebr mashtrim fiskal, dyshim p\u00ebr mashtrim me subvencionet dhe p\u00ebr mosp\u00ebrdorimin e drejt\u00eb t\u00eb \u00a0fondeve t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb ishte minist\u00ebr Financash dhe kryeminist\u00ebr &#8211; prokuroria \u00e7eke \u00ebsht\u00eb duke hetuar nga fillimi i qershorit.<\/p>\n<p>Andrej Babis mish\u00ebron m\u00ebnyr\u00ebn, se si b\u00ebhet politik\u00eb n\u00eb Europ\u00ebn Lindore dhe Juglindore. Paraja \u00ebsht\u00eb pushtet, kush ka para d\u00ebshiron pushtet dhe kush ka pushtet, e di q\u00eb p\u00ebr ta siguruar at\u00eb i duhet para. P\u00ebr shembull duke bler\u00eb media. Pas r\u00ebnies s\u00eb sistemit komunist, m\u00eb shpejt e m\u00eb mir\u00eb e kuptuan k\u00ebt\u00eb komunist\u00ebt q\u00eb ndryshuan pllak\u00ebn. Pasuria shtet\u00ebrore dhe partiake p\u00ebrmes rrug\u00ebve t\u00eb dyshimta u b\u00eb pron\u00eb private, t\u00eb pasurit e rinj ishin komunist\u00ebt e vjet\u00ebr, dhe ata e p\u00ebrdor\u00ebn k\u00ebt\u00eb para p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb pushtet me vite, si n\u00eb Rumani apo Bullgari.<\/p>\n<p><strong>Tendera besnik\u00ebve<\/strong><\/p>\n<p>Partit\u00eb e reja q\u00eb u ngjit\u00ebn n\u00eb pushtet pas tyre, dhe q\u00eb e p\u00ebrcaktonin veten si konservatore qytetare, (si partia Fidesz e kryeministrit Viktor Orban) e m\u00ebsuan shpejt, se si b\u00ebhen pun\u00ebt. Edhe ato pastaj krijuan oligark\u00ebt e tyre, duke u dh\u00ebn\u00eb tendera shtet\u00ebror\u00eb besnik\u00ebve t\u00eb tyre, duke u\u00a0dh\u00ebn\u00eb edhe shije me er\u00ebzat e subvencioneve t\u00eb BE.<\/p>\n<p>Ne n\u00eb Hungari kemi oligark\u00ebt tan\u00eb, n\u00eb gjuh\u00ebn e popullit nj\u00ebri prej tyre quhej &#8220;instalatori komb\u00ebtar i gazit&#8221;, L\u00f6rinz Meszaros. M\u00eb par\u00eb ai kishte nj\u00eb firm\u00eb q\u00eb riparonte vet\u00ebm tubacionet e gazit. Meszaros ishte nj\u00eb mik i vjet\u00ebr i Orbanit. Sot, ai \u00ebsht\u00eb si Babis, njeriu i dyt\u00eb m\u00eb i pasur n\u00eb Hungari. Por ka nj\u00eb dallim me Babis. \u00c7eku e ushtron pushtetin e tij, Meszaros nuk ka pushtet dhe e di vendin q\u00eb duhet t\u00eb mbaj\u00eb fal\u00eb Viktor Orbanit. Miku i tij i f\u00ebmij\u00ebris\u00eb, Lajos Simiscska u p\u00ebrpoq nj\u00ebher\u00eb: Ai ka qen\u00eb njeriu q\u00eb i ofronte para partis\u00eb, deri sa u p\u00ebrplas me Orbanin. Tani askush nuk d\u00ebgjon m\u00eb p\u00ebr Simiscskan. Gjithsesi: Tek ne n\u00eb Hungari nuk e p\u00ebrcaktojn\u00eb oligark\u00ebt politik\u00ebn, por politika p\u00ebrcakton oligark\u00ebt.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga rr\u00ebnj\u00ebt e s\u00eb keqes oligarkike jan\u00eb edhe fondet e e ashtuquajtura &#8220;fonde t\u00eb kohezionit t\u00eb BE (nj\u00eb fond i krijuar nga BE p\u00ebr zgjerimin e infrastruktur\u00ebs rrugore dhe mbrojtjen e mjedisit n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta ekonomikisht t\u00eb BE, sh\u00ebn. red.) Ideja baz\u00eb e Brukselit ishte q\u00eb p\u00ebrmes k\u00ebtyre fondeve t\u00eb afrohej niveli ekonomik i vendeve m\u00eb t\u00eb varfra t\u00eb BE me ato m\u00eb t\u00eb pasura, prandaj edhe fjala &#8220;kohezion&#8221;. Me k\u00ebt\u00eb konvergjenc\u00eb do t\u00eb duhej t\u00eb kishte edhe afrim vlerash: Demokraci, treg i lir\u00eb, ekonomi, shtet ligjor.<\/p>\n<p>N\u00eb vendet e Europ\u00ebs Qendrore e Lindore kjo \u00ebsht\u00eb par\u00eb m\u00eb me v\u00ebmendje dhe \u00ebsht\u00eb arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin, se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e k\u00ebtyre mjeteve q\u00eb shpesh jepen p\u00ebr projekte infrastrukturore, n\u00eb fund rrjedhin prap\u00eb tek koncernet e m\u00ebdha europianoper\u00ebndimore, q\u00eb kan\u00eb kapacitetet teknike e konkurruese p\u00ebr t\u00eb fituar k\u00ebto konkurrime publike. Pra pjes\u00ebrisht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb para q\u00eb vet\u00ebm n\u00eb fillim shkon drejt Lindjes, por dikur rikthehet n\u00eb Per\u00ebndim.<\/p>\n<p><strong>Konvergjenca e vlerave nuk funksionoi<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim epidemia e oligark\u00ebve europianoqendror\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb kuptim edhe nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t&#8217;i mbajtur k\u00ebto fonde n\u00eb vend. P\u00ebr shembull n\u00eb Hungari u mb\u00ebshtet\u00ebn hapur me q\u00ebllim biznesmen\u00eb politikisht besnik\u00eb q\u00eb t\u00eb forcoheshin si afarist\u00eb duke marr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo proporcionale porosi shtet\u00ebrore. Orbani flet p\u00ebr &#8220;neomerkantiliz\u00ebm&#8221; &#8211; kjo ka qen\u00eb nj\u00eb faz\u00eb ekonomike n\u00eb historin\u00eb europiane, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u ngrit\u00ebn industrit\u00eb vendase me masa proteksioniste. N\u00ebse do doje ta quaje k\u00ebshtu, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;korrupsioni patriotik&#8221;.<\/p>\n<p>Personalisht nuk e vler\u00ebsoj, dhe nuk besoj, se n\u00eb plan afatgjat\u00eb kjo i sh\u00ebrben nj\u00eb ekonomie konkurruese, n\u00ebse energjit\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohen n\u00eb marrjen e subvencioneve. BE vet\u00eb duket, se nd\u00ebrkoh\u00eb ka kuptuar, se e gjith\u00eb ideja e konvergjenc\u00ebs s\u00eb vlerave nuk funksionon &#8211; n\u00eb buxhetin e ri t\u00eb BE, vendet m\u00eb t\u00eb varfra nuk do t\u00eb subvencionohen n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb, por vet\u00ebm ato &#8220;korrekte politikisht&#8221;, pra kush pranon refugjat\u00eb.<\/p>\n<p>Le ta mbyllim rubinetin e fondeve t\u00eb BE. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet, q\u00eb e b\u00ebn Brukselin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, se sa duhet t\u00eb jet\u00eb \u00a0dhe i dob\u00ebson strukturat ekonomike dhe politike n\u00eb shum\u00eb vende an\u00ebtare. Ne n\u00eb Europ\u00ebn Lindore gati jemi bashkangjitur me Per\u00ebndimin edhe fal\u00eb k\u00ebtyre fondeve. Por ka ardhur koha q\u00eb ta presim k\u00ebt\u00eb kordon lidh\u00ebs. Koha p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb kultur\u00eb sip\u00ebrmarrjesh q\u00eb shp\u00ebrblen idet\u00eb inovative dhe guximin, e jo etjen p\u00ebr pushtet dhe besnik\u00ebrin\u00eb politike.\/DW\/<\/p>\n<p><em>Boris K\u00e1lnoky, lindur n\u00eb vitin 1961, raporton si korrespondent nga Hungaria p\u00ebr gazet\u00ebn gjermane &#8220;Die Welt&#8221; dhe media t\u00eb tjera gjermane.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Lindjen e Juglindjen e Europ\u00ebs, oligark\u00ebt krijojn\u00eb pushtetin ose pushteti krijon oligark\u00eb. Fondet e BE e p\u00ebrforcojn\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen. Ka ardhur koha q\u00eb t&#8217;i jepet fund k\u00ebsaj praktike, thot\u00eb Boris Kalnoky. Prej jav\u00ebsh protestojn\u00eb qindra mij\u00ebra \u00e7ek\u00eb kund\u00ebr kryeministrit t\u00eb tyre, Andrej Babis. Ai \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb vendit. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":93747,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-93746","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93746"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93746\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}