{"id":93835,"date":"2019-07-01T22:40:57","date_gmt":"2019-07-01T20:40:57","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=93835"},"modified":"2019-07-01T19:09:39","modified_gmt":"2019-07-01T17:09:39","slug":"zbuloni-cilet-jane-9-liqenet-me-te-thella-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/zbuloni-cilet-jane-9-liqenet-me-te-thella-ne-bote\/","title":{"rendered":"Zbuloni cil\u00ebt jan\u00eb 9 liqenet m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb bot\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>9) Liqeni \u201cCrater\u201d (592 meter).<\/p>\n<p>Liqeni Crater i pozicionuar n\u00eb vargmalet Kaskade n\u00eb Oregon \u00ebsht\u00eb liqeni m\u00eb i thell\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Gjithashtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb liqen relativisht i ri q\u00eb \u00ebsht\u00eb formuar rreth 7,700 vite m\u00eb par\u00eb, kur nj\u00eb vullkan masiv i quajtur Mount Mazama ra n\u00eb kolaps dhe u pasua nga nj\u00eb shp\u00ebrthim. Zona ka qen\u00eb e populluar nga njer\u00ebzit gjat\u00eb asaj kohe dhe p\u00ebrgjith\u00ebsisht besohet se goj\u00ebdh\u00ebnat e indian\u00ebve t\u00eb krahin\u00ebs Klamath p\u00ebr sa i p\u00ebrket krijimit t\u00eb liqenit reflektojn\u00eb nj\u00eb shpjegim mitologjik, por dhe autentik t\u00eb shp\u00ebrthimit dhe kolapsit.<\/p>\n<p>Vizitor\u00ebt e liqenit befasohen nga ngjyra e pazakont\u00eb blu e thell\u00eb q\u00eb vjen p\u00ebr shkak t\u00eb thell\u00ebsis\u00eb dhe qart\u00ebsis\u00eb s\u00eb ujit, i cili mbart shum\u00eb pak sedimente sepse vjen m\u00eb s\u00eb shumti prej shirave.<\/p>\n<p>8) Liqeni i Madh Slave (614 meter).<\/p>\n<p>Liqeni i Madh Slave n\u00eb Territoret Veriper\u00ebndimore t\u00eb Kanadas\u00eb \u00ebsht\u00eb i em\u00ebruar sipas nj\u00eb grupi indianesh Athabascan-fol\u00ebs t\u00eb quajtur Slave. \u00cbsht\u00eb liqeni m\u00eb i thell\u00eb dhe i dyti m\u00eb i madh n\u00eb Kanada. Yellowknife, kryeqyteti i Territoreve Per\u00ebndimore, shtrihet n\u00eb brigjet veriore t\u00eb k\u00ebtij liqeni. Ashp\u00ebrsia e klim\u00ebs veriore b\u00ebn q\u00eb zona t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb pak e banuar (Yellowknife \u00ebsht\u00eb qyteti m\u00eb i madh n\u00eb Territoret Veriper\u00ebndimore t\u00eb Kanadas\u00eb dhe ka m\u00eb pak se 20,000 banor\u00eb). Por, p\u00ebr ata pak njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb mjaftuesh\u00ebm t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar atje, ka edhe p\u00ebrfitime. P\u00ebr af\u00ebrsisht gjysm\u00ebn e vitit, akulli n\u00eb liqen \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm i trash\u00eb sa t\u00eb mbaj\u00eb kamion\u00eb dhe makina; \u00e7do dit\u00eb n\u00eb dim\u00ebr disa qindra automjete marrin rrug\u00ebn e shkurt\u00ebr nga Yellowknife p\u00ebr n\u00eb komunitetin Dettah n\u00ebp\u00ebrmjet rrug\u00ebs s\u00eb akullt.<\/p>\n<p>7) Liqeni Ysyk (668 metra).<\/p>\n<p>I shtrir\u00eb 1,606 metra mbi nivelin e detit n\u00eb malet Tien Shan t\u00eb Kirgistanit, Liqeni Ysyk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga liqenet alpine m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs. Emri i k\u00ebtij liqeni q\u00eb vjen nga gjuha kirgistaneze \u201cYsyk-K\u00f6l\u201d do t\u00eb thot\u00eb \u201cLiqen i Nxeht\u00eb\u201d sepse nuk ngrin asnj\u00ebher\u00eb edhe pse temperaturat n\u00eb dim\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb arrijn\u00eb rregullisht \u201326\u00b0C. Shkenc\u00ebtar\u00ebt e shpjegojn\u00eb k\u00ebt\u00eb me krip\u00ebsin\u00eb e liqenit dhe me aktivitetin gjeotermal t\u00eb zon\u00ebs.<\/p>\n<p>Ysyk-K\u00f6l ka qen\u00eb nj\u00eb vend i aktiviteteve njer\u00ebzore. Af\u00ebr tij kan\u00eb qen\u00eb gjetur artifakte ari dhe bronzi q\u00eb iu p\u00ebrkisnin Skifeve, t\u00eb cil\u00ebt ishin kolon\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm n\u00eb Kazakistan. Liqeni ka sh\u00ebrbyer gjithashtu edhe si nj\u00eb pik\u00eb ndalese e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb \u201cRrug\u00ebn e M\u00ebndafsht\u00eb\u201d dhe kan\u00eb qen\u00eb zbuluar vendbanime mesjetare n\u00eb zonat e cek\u00ebta t\u00eb liqenit n\u00eb koh\u00ebrat kur niveli i ujit ishte i ul\u00ebt.<\/p>\n<p>6) Liqeni Nyasa (706 metra).<\/p>\n<p>Liqeni Nyasa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb liqen i gjat\u00eb dhe i holl\u00eb q\u00eb shtrihet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 560 kilometra p\u00ebrgjat\u00eb kufijve midis Mozambikut, Tanzanis\u00eb dhe Malavit (aty ku njihet edhe si Liqeni Malavi). P\u00ebr shkak t\u00eb gjat\u00ebsis\u00eb, thell\u00ebsis\u00eb dhe shtres\u00ebzimit t\u00eb temperatur\u00ebs krijon nj\u00eb num\u00ebr mjedisesh radikalisht t\u00eb ndryshme. Liqeni Nyasa ka nj\u00eb nivel jasht\u00ebzakonisht t\u00eb lart\u00eb t\u00eb biodiversitetit. Deri n\u00eb 1,000 specie t\u00eb ndryshme peshqish jan\u00eb gjetur n\u00eb liqen. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ky liqen \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e rreth 15% e t\u00eb gjith\u00eb specieve t\u00eb peshqve n\u00eb uj\u00ebrat e \u00ebmbla n\u00eb Tok\u00eb. Shumica m\u00eb e madhe e k\u00ebtyre specieve i p\u00ebrkasin familjes \u201ccichlid\u201d.<\/p>\n<p>5) Liqeni O\u2019Higgins\/San Martin (836 metra).<\/p>\n<p>I pozicionuar n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb shum\u00eb pak t\u00eb populluar n\u00eb Andet Patagoniane, ky liqen i quajtur O\u2019Higgins n\u00eb Kili dhe San Martin n\u00eb Argjentin\u00eb \u00ebsht\u00eb ndoshta m\u00eb pak i njohuri n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb. Ai ndodhet n\u00eb kufirin Argjentin\u00eb-Kili dhe \u201cushqehet\u201d nga akullnajat e Kilit. Ky liqen e merr karakteristik\u00ebn e nj\u00eb p\u00ebrzierje ngjyre qum\u00ebshti me blu dhe t\u00eb jeshilt\u00eb nga p\u00ebrqendrimi i lart\u00eb i shk\u00ebmbinjve me fluorit q\u00eb shp\u00ebrndahet n\u00eb uj\u00eb nga akullnajat.<\/p>\n<p>4) Liqeni Vostok (900 metra).<\/p>\n<p>Liqeni Vostok n\u00eb Antarktid\u00eb \u00ebsht\u00eb unik n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb, kjo sepse ai \u00ebsht\u00eb i groposur af\u00ebrsisht 4 kilometra posht\u00eb akullit. \u00cbsht\u00eb liqeni m\u00eb i madh i njohur n\u00ebnakullnajor. Q\u00eb nga viti 1970 shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb dyshuar prezenc\u00ebn e nj\u00eb mase t\u00eb madhe uji t\u00eb \u00ebmb\u00ebl t\u00eb kapur posht\u00eb akullit n\u00eb at\u00eb zon\u00eb. Po nuk dihej deri n\u00eb vitin 1996 kur hulumtuesit britanik\u00eb dhe rus\u00eb mund\u00ebn t\u00eb siguronin matje t\u00eb sakta duke p\u00ebrdorur nj\u00eb radar q\u00eb penetron akullin. Deri koh\u00ebve t\u00eb fundit, aktiviteti biologjik n\u00eb liqen ka qen\u00eb mister, perderisa nuk kishte asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb koleksionuar kampione ose t\u00eb vendoseshin sensor\u00eb posht\u00eb akullit. Megjithat\u00eb, nj\u00eb zbulim i madh ndodhi n\u00eb vitin 2012 kur nj\u00eb ekip hulumtuesish me sukses shpuan akullin deri te sip\u00ebrfaqja e liqenit. Shkenc\u00ebtar\u00ebt q\u00eb studiuan kampion\u00ebt kan\u00eb raportuar se kishin gjetur jet\u00eb bakteriale.<\/p>\n<p>3) Deti Kaspik (1,025 metra).<\/p>\n<p>Deti Kaspik q\u00eb shtrihet midis maleve Kaukaz dhe Stepave t\u00eb Azis\u00eb Q\u00ebndrore \u00ebsht\u00eb trupi ujor m\u00eb i madh n\u00eb Tok\u00eb, plot\u00ebsisht i kufizuar si dhe liqeni i kripur m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb. Shtrihet af\u00ebrsisht 1,200 kilometra nga veriu n\u00eb jug dhe ka nj\u00eb gjer\u00ebsi prej 320 kilometrash. Nj\u00eb e treta e pjes\u00ebs veriore t\u00eb Kaspikut \u00ebsht\u00eb mahnitsh\u00ebm e cek\u00ebt me nj\u00eb thell\u00ebsi mesatare prej 6 metrash nd\u00ebrsa nj\u00eb e treta m\u00eb jugore e Kaspikut ka nj\u00eb thell\u00ebsi mesatare prej rreth 300 metrash. Peshkimi komercial dhe turizmi n\u00eb brigjet e Kaspikut luan nj\u00eb rol vital n\u00eb ekonomin\u00eb e shteteve p\u00ebrreth. Sasi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb naft\u00ebs dhe gazit natyror jan\u00eb ekstraktuar nga shtrati i detit Kaspik n\u00ebp\u00ebrmjet platformave t\u00eb vendosura n\u00eb det t\u00eb hapur.<\/p>\n<p>2) Liqeni Tanganika (1,436 meter)<\/p>\n<p>Liqeni Tanganika \u00ebsht\u00eb liqeni u dyt\u00eb m\u00eb i madh me uj\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl n\u00eb bot\u00eb dhe i dyti m\u00eb i thelli i \u00e7far\u00eb do lloji. Ai ndodhet n\u00eb kufirin midis Zambias, Burundit, Tanzanis\u00eb dhe Republik\u00ebs Demokratike t\u00eb Kongos. Po ashtu si liqeni Nyasa edhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb liqen relativisht i gjat\u00eb dhe i ngusht\u00eb e me biodiversitet t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Q\u00eb nga Epoka e Gurit komunitete njer\u00ebzish jan\u00eb ushqyer n\u00eb brigjet e k\u00ebtij liqeni duke peshkuar. Por, praktikat moderne t\u00eb peshkimit komercial, t\u00eb prezantuar n\u00eb vitin 1950, kan\u00eb ndikuar n\u00eb problemin e mbipeshkimit n\u00eb dekadat e fundit.<\/p>\n<p>1) Liqeni Baikal (1,620 meter).<\/p>\n<p>Liqeni Baikal n\u00eb Siberi ka ve\u00e7orin\u00eb e t\u00eb qenurit edhe liqeni m\u00eb i thell\u00eb n\u00eb bot\u00eb edhe liqeni m\u00eb i madh me uj\u00ebra t\u00eb \u00ebmbla q\u00eb mban m\u00eb shum\u00eb se 20% t\u00eb ujrave t\u00eb \u00ebmbla t\u00eb pangrira n\u00eb sip\u00ebrfaqen e Tok\u00ebs. Ai \u00ebsht\u00eb gjithashtu edhe liqeni me ujra t\u00eb \u00ebmbla m\u00eb i vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb me nj\u00eb mosh\u00eb t\u00eb p\u00ebrllogaritur nga 20 milion n\u00eb 25 milion vje\u00e7.<\/p>\n<p>Ashtu si edhe liqenet e tjer\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb, Baikali \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh kafsh\u00ebsh dhe specie bim\u00ebsh q\u00eb nuk mund t\u00eb gjenden diku tjet\u00ebr. Nj\u00eb nga speciet m\u00eb t\u00eb mrekullueshme \u00ebsht\u00eb foka e Baikalit (e quajtur gjithashtu nepra), e vetmja specie fokash n\u00eb bot\u00eb q\u00eb jeton posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb nj\u00eb habitat me uj\u00ebra t\u00eb \u00ebmbla. M\u00ebnyra sesi paraardh\u00ebsit e k\u00ebtyre fokave kan\u00eb arritur n\u00eb liqenin Baikal mbetet nj\u00eb mister, perderisa liqeni shtrihet qindra milje n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb tok\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9) Liqeni \u201cCrater\u201d (592 meter). Liqeni Crater i pozicionuar n\u00eb vargmalet Kaskade n\u00eb Oregon \u00ebsht\u00eb liqeni m\u00eb i thell\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Gjithashtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb liqen relativisht i ri q\u00eb \u00ebsht\u00eb formuar rreth 7,700 vite m\u00eb par\u00eb, kur nj\u00eb vullkan masiv i quajtur Mount Mazama ra n\u00eb kolaps dhe u pasua nga nj\u00eb shp\u00ebrthim. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":93836,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,234],"tags":[],"class_list":{"0":"post-93835","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93835\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}