Dit\u00ebn e shtun\u00eb, Forumi Intelektual Shqiptar, i kryesuar nga historiania Elena Kocaqi, ka zhvilluar nj\u00eb takim, n\u00eb t\u00eb cilin u diskutuan problemet e kriz\u00ebs aktuale\u00a0 shqiptare dhe mbar\u00ebkomb\u00ebtare. Pas diskutimesh pro e kund\u00ebr, nga t\u00eb pranishmit u miratua ngritja e nj\u00eb organizmi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb quajtur Forumi Intelektual Komb\u00ebtar, i cili do t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb em\u00ebr t\u00eb firm\u00ebtar\u00ebve. Fondacioni i krijuar nga grupimi i pavarur intelektual, ka konstatuar se vendi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb thell\u00eb politike dhe duhet nj\u00eb nd\u00ebrhyrje urgjente. Pas diskutimesh n\u00eb tryez\u00eb, intelektual\u00ebt firm\u00ebtar\u00eb kan\u00eb dal\u00eb me nj\u00eb platform\u00eb p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs k\u00ebrkojn\u00eb mbajtjen e zgjedhjeve t\u00eb parakohshme brenda vjesht\u00ebs, ndryshim t\u00eb kodit Zgjedhor, sistemin p\u00ebr tu dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi emigrant\u00ebve t\u00eb\u00a0 votojn\u00eb nga vendet ku jetojn\u00eb dhe krijimin e nj\u00eb qeverie me ekspert\u00eb apolitik\u00eb.<\/p>\n
Platforma e plot\u00eb<\/p>\n
Fondacioni Albana gjykon se shteti shqiptar \u00ebsht\u00eb n\u00eb kriz\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb treguesit t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb vler\u00ebsimin se kjo kriz\u00eb e thell\u00eb dhe e gjithanshme do t\u00eb r\u00ebndohet m\u00eb tej. Krimi dhe politika jan\u00eb n\u00eb simbioz\u00eb dhe n\u00eb nd\u00ebrvar\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb e t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb. Njer\u00ebzit e kan\u00eb humbur besimin tek shteti dhe tek politika. Politika \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb institucioneve e po b\u00ebhet n\u00eb rrug\u00eb, t\u00eb ardhurat po bien, taksat po rriten, ekonomi reale nuk ka, braktisja e vendit \u00ebsht\u00eb masive. Vazhdimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb, ku jemi prej 30 vjet\u00ebsh, \u00ebsht\u00eb padyshim rruga e skllav\u00ebrimit, oligarkizimit, polarizimit, kriminalizimit dhe e p\u00ebrplasjes shoq\u00ebrore, ku shteti dhe kombi kontrollohen nga nj\u00eb klas\u00eb e pap\u00ebrgjegjshme politike. Asgj\u00eb e mir\u00eb nuk vjen nga vazhdim\u00ebsia, sepse kjo \u00ebsht\u00eb marr\u00ebzi e krim. Marr\u00ebzi sepse vazhdohet t\u00eb rr\u00ebshqitet n\u00eb humner\u00eb dhe krim, sepse ata q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr at\u00eb q\u00eb po b\u00ebjn\u00eb.<\/p>\n
Fondacioni Albana gjykon se rruga e duhur \u00ebsht\u00eb reformimi i sistemit administrativ, institucional dhe politik t\u00eb vendit, q\u00eb do t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb ekuilibre t\u00eb reja. Rruga drejt normalitetit \u00ebsht\u00eb rruga e vendosjes s\u00eb ekuilibrave shoq\u00ebrore, politike dhe etnike t\u00eb mb\u00ebshtetura n\u00eb parime t\u00eb qarta morale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, Fondacioni Albana ka nisur nj\u00eb debat mbar\u00ebshoq\u00ebror p\u00ebr nj\u00eb riorganizim t\u00eb shtetit dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Kushtetuta q\u00eb kemi nuk garanton nj\u00eb shtet normal, ekonomia nuk funksionon, politika \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb institucioneve shtet\u00ebrore. Njer\u00ebzit e kan\u00eb humbur besimin, ndaj na duhet nj\u00eb zgjidhje afatgjat\u00eb dhe q\u00eb projekton t\u00eb ardhmen q\u00eb na duhet. Ky debat duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb debat mbar\u00ebpopullor dhe t\u00eb prek\u00eb t\u00eb gjith\u00eb aspektet e riorganizmit politik, ekonomik, shoq\u00ebror dhe institucional t\u00eb shtetit shqiptar. N\u00ebse nuk vjen nga politika, nisma duhet t\u00eb vij\u00eb nga shoq\u00ebria, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb, apo nga ata pak vet\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb mbetur t\u00eb past\u00ebr dhe kan\u00eb em\u00ebr aq sa p\u00ebr t\u00eb nisur nj\u00eb debat publik.<\/p>\n
Ky debat duhet t\u00eb jet\u00eb edhe nj\u00eb debat mbar\u00ebkomb\u00ebtar, sepse problemet e Shqip\u00ebris\u00eb pasqyrohen edhe n\u00eb Kosov\u00eb, Maqedoni, Lugin\u00eb e Mal te Zi. Rruga e p\u00ebrplasjes shoq\u00ebrore ndikon negativisht n\u00eb pozicionin politik te Kosov\u00ebs p\u00ebrball\u00eb Serbis\u00eb, n\u00eb raportet nd\u00ebretnike n\u00eb Maqedoni, Lugin\u00eb, Mal t\u00eb Zi dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e \u00c7am\u00ebris\u00eb.\u00a0 Detyrimet kushtetuese e komb\u00ebtare t\u00eb klas\u00ebs politike n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb edhe ndaj gjith\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb trojet etnike dhe n\u00eb Diaspor\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb debat, Fondacioni Albana, pasi ka analizuar gjendjen dhe zgjidhjet q\u00eb intelektual\u00ebt e pavarur kan\u00eb ofruar deklaron dekalogun e saj p\u00ebr zgjidhjen :<\/p>\n
Shteti shqiptar, si shteti am\u00eb, t\u00eb garantoj\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb Bashkimit Komb\u00ebtar:
\na- shtet\u00ebsin\u00eb shqiptare menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr \u00e7do shqiptar etnik
\nb- se do t\u00eb heq\u00eb \u00e7do tarif\u00eb doganore ndaj Kosov\u00ebs dhe \u00e7do penges\u00eb ligjore e burokratike p\u00ebr qarkullimin e lir\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve
\nc- unifikimin e sistemit arsimor me Kosov\u00ebn e trojet e tjera shqiptare dhe rishikimin e rolit t\u00eb historis\u00eb dhe gjuh\u00ebs shqipe si l\u00ebnd\u00eb ky\u00e7e identitare
\n\u00e7- kontrolli i rrept\u00eb ndaj financimeve t\u00eb huaja t\u00eb paligjshme, q\u00eb nxisin mes shqiptar\u00ebve p\u00ebr\u00e7arjen fetare, krahinore e kulturore
\nd- vot\u00ebn e emigrant\u00ebve, duke sh\u00ebrbyer si model p\u00ebr Kosov\u00ebn, Maqedonin\u00eb e Malin e Zi, ku roli i emigrant\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet politike nd\u00ebretnike
\ndh- vendosjen e \u00e7\u00ebshtjes \u00e7ame n\u00eb rendin e dit\u00ebs n\u00eb bisedimet p\u00ebr kufirin detar me Greqin\u00eb
\n2. Nj\u00eb Asamble Kushtetuese q\u00eb t\u00eb rishkruaj\u00eb Kushtetut\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb duke i rikthyer kombit shqiptar sovranitetin dhe vendimmarrjen.
\n3. Ndryshimi i sistemit elektoral dhe kodit zgjedhor
\n4. Krijimi i nj\u00eb qeverie t\u00eb formuar nga ekspert\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb pa parti, me p\u00eblqimin e Parlamentit Shqiptar
\n5. Mbajtja e zgjedhjeve reale vendore brenda periudh\u00ebs zgjedhore t\u00eb vjesht\u00ebs
\n6. Nj\u00eb Parlament me dy dhoma dhe me nj\u00eb K\u00ebshill t\u00eb Shtetit q\u00eb do t\u00eb siguronte stabilitet dhe vazhdim\u00ebsi
\n7. Autonomin\u00eb e duhur p\u00ebr sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb
\n8. Vendosja e nj\u00eb numri objektivash realiste p\u00ebr stabilizimin ekonomik dhe zhvillim
\n9. P\u00ebrmir\u00ebsimi n\u00eb frym\u00eb reformatore i sistemeve arsimore, sh\u00ebndet\u00ebsore dhe sociale.
\n10. Krijimi i nj\u00eb sistemi kontrolli dhe balancimi institucional<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dit\u00ebn e shtun\u00eb, Forumi Intelektual Shqiptar, i kryesuar nga historiania Elena Kocaqi, ka zhvilluar nj\u00eb takim, n\u00eb t\u00eb cilin u diskutuan problemet e kriz\u00ebs aktuale\u00a0 shqiptare dhe mbar\u00ebkomb\u00ebtare. Pas diskutimesh pro e kund\u00ebr, nga t\u00eb pranishmit u miratua ngritja e nj\u00eb organizmi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb quajtur Forumi Intelektual Komb\u00ebtar, i cili do t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":97834,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-97833","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97833\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}