{"id":101893,"date":"2019-08-17T13:14:15","date_gmt":"2019-08-17T11:14:15","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=101893"},"modified":"2019-08-17T13:14:15","modified_gmt":"2019-08-17T11:14:15","slug":"evropa-po-plaket-se-shpejti-kerkesa-te-larta-per-fuqi-punetore-nga-ballkani-dhe-vendet-e-lindjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/evropa-po-plaket-se-shpejti-kerkesa-te-larta-per-fuqi-punetore-nga-ballkani-dhe-vendet-e-lindjes\/","title":{"rendered":"Evropa po plaket, s\u00eb shpejti k\u00ebrkesa t\u00eb larta p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore nga Ballkani dhe vendet e Lindjes"},"content":{"rendered":"<p>Shum\u00eb shpejt, Europa Per\u00ebndimore do t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore, p\u00ebr shkak se, n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb zhvilluara, sidomos n\u00eb Gjermani, popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl r\u00ebn\u00ebs, analizoi s\u00eb fundmi Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Vjen\u00ebs p\u00ebr Studime Ekonomike.<\/p>\n<p>Por gjithashtu, vendet e Lindjes dhe Ballkani Per\u00ebndimor dhe sidomos Shqip\u00ebria do t\u00eb p\u00ebrballen me tkurrje t\u00eb forc\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs edhe m\u00eb shum\u00eb se Europa Per\u00ebndimore p\u00ebr dy arsye, at\u00eb t\u00eb emigracionit t\u00eb lart\u00eb dhe r\u00ebnies s\u00eb numrit t\u00eb lindjeve. Instituti i Vjen\u00ebs i b\u00ebri thirrje Bashkimit Europian p\u00ebrmes k\u00ebtij studimi se zgjidhjet p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore n\u00eb Per\u00ebndim nuk duhet t\u00eb gjenden brenda Europ\u00ebs, duke marr\u00eb emigrant\u00eb nga vendet e Ballkanit dhe t\u00eb Lindjes, por jasht\u00eb kontinentit.<\/p>\n<div class=\"in-artile-read-more\">\n<h2><span style=\"font-family: Verdana, Geneva, sans-serif; font-size: 15px; color: #222222;\">Studimi gjeti se gjat\u00eb pes\u00eb viteve t\u00eb fundit, popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune nuk u rrit m\u00eb tej n\u00eb Holand\u00eb, Finland\u00eb, Republik\u00ebn \u00c7eke, Slloveni, Poloni, Portugali dhe Greqi. Nd\u00ebrsa popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune p\u00ebsoi r\u00ebnie m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb Letoni, Lituani, Bullgari dhe Rumani, me 1-1.5% n\u00eb vit.<\/span><\/h2>\n<\/div>\n<div id=\"rekl-13\">\n<div id=\"__sap-ad-15\" class=\"__sap-ads __sap-html tracked\" data-title=\"Credins desktop 08\"><ins><\/p>\n<div id=\"beacon_ad1043e3a5\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ads1.medium.al\/www\/delivery\/lg.php?bannerid=373&amp;campaignid=48&amp;zoneid=182&amp;loc=https%3A%2F%2Fwww.syri.net%2Fsociale%2F274434%2Fevropa-po-plaket-se-shpejti-kerkesa-te-larta-per-fuqi-punetore-nga-ballkani-dhe-vendet-e-lindjes%2F&amp;referer=https%3A%2F%2Fwww.syri.net%2Flajme%2F&amp;cb=ad1043e3a5\" alt=\"\" width=\"0\" height=\"0\" \/><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<p>N\u00eb kat\u00ebr vitet e fundit, rritja reale e PBB-s\u00eb n\u00eb BE ishte mesatarisht 2.2%, krahasuar me 0.9% n\u00eb kat\u00ebr vitet e m\u00ebparshme. K\u00ebrkesa p\u00ebr pun\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur, duke \u00e7uar n\u00eb rritjen e pun\u00ebsimit dhe uljen e papun\u00ebsis\u00eb. Shum\u00eb vende nga BE kan\u00eb leht\u00ebsuar kushtet e pun\u00ebsimit sezonal dhe kjo po nxit m\u00eb tej emigracionin nga Ballkani duke e d\u00ebmtuar at\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga shkurti i vitit 2019, shkalla e papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb Republik\u00ebn Cceke ishte vet\u00ebm 1.9%. N\u00eb disa vende t\u00eb tjera, ve\u00e7an\u00ebrisht Gjermania, Holanda dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar e kan\u00eb papun\u00ebsin\u00eb n\u00eb nivele m\u00eb pak se 5%. K\u00ebto jan\u00eb rekorde historike.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb forc\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs, vendet e lira t\u00eb pun\u00ebs po rriten me shpejt\u00ebsi, duke sugjeruar nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb vendeve t\u00eb lira t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb disa vende dhe sektor\u00eb. N\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb BE-s\u00eb, pjesa e vendeve t\u00eb lira t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb nuk mund t\u00eb plot\u00ebsohen u rrit duksh\u00ebm vitet e fundit. T\u00eb dh\u00ebnat e Eurostat tregojn\u00eb se 76.3% e firmave n\u00eb industrin\u00eb hungareze raportuan n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb 2019 se mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore ishte nj\u00eb penges\u00eb kryesore p\u00ebr prodhimin. Pes\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, vet\u00ebm 20% e nd\u00ebrmarrjeve e konsideronin problem munges\u00ebn e fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Nj\u00eb situat\u00eb e ngjashme raportohet edhe n\u00eb Gjermani, Poloni, Sllovaki etj.<\/p>\n<p>Studimi lajm\u00ebron se mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore do t\u00eb b\u00ebhet sistemike, madje edhe p\u00ebr aft\u00ebsi t\u00eb ul\u00ebta pune, por sfidat mund t\u00eb jen\u00eb akute n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb caktuar. Sondazhet e ndryshme tregojn\u00eb se p\u00ebr disa profesione dhe industri specifike, forca e pun\u00ebs po shuhet, pasi edhe edukimi nuk po p\u00ebrshtatet shpejt me k\u00ebrkesat e tregut.<br \/>\nK\u00ebto zhvillime po \u00e7ojn\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb kostove t\u00eb pun\u00ebs, sidomos n\u00eb Europ\u00ebn Lindore.<\/p>\n<p>Sipas Eurostat, kostot totale t\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr ore pune u rit\u00ebn me 13.1% nga viti n\u00eb vit n\u00eb Rumani dhe 11.8% n\u00eb Letoni.<br \/>\nNga ana tjet\u00ebr, Europa Per\u00ebndimore sidomos Gjermanis\u00eb, jan\u00eb n\u00eb faz\u00ebn kur k\u00ebrkesa p\u00ebr pun\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se pun\u00ebk\u00ebrkuesit, n\u00eb k\u00ebto vende dhe kapaciteti i prodhimit nis e kufizohet.<\/p>\n<p>Sipas skenarit m\u00eb optimist t\u00eb prodhuar nga Eurostat, popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune vijon n\u00eb r\u00ebnie nga nivelet aktuale t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb dekadat e ardhshme. Popullsia n\u00eb mosh\u00eb do t\u00eb zvog\u00eblohet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 20% deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2045. M\u00eb t\u00eb prekura jan\u00eb vendet e Lindjes. Sipas skenarit baz\u00eb, deri n\u00eb vitin 2045, Lituania do t\u00eb ket\u00eb humbur 43% t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune. Midis vendeve t\u00eb Europ\u00ebs Jugore, Greqia do t\u00eb nd\u00ebshkohej m\u00eb keq, duke humbur 31%. N\u00eb Europ\u00ebn Per\u00ebndimore, n\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb Gjermania, e cila do t\u00eb humbas\u00eb 9% t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune deri m\u00eb 2045.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, vendet e BE jan\u00eb duke leht\u00ebsuar kriteret p\u00ebr pun\u00ebsimin sezonal nga vendet e Europ\u00ebs Lindore sidomos Ballkanit. Shqip\u00ebria ka r\u00ebn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti pre e k\u00ebtij fenomeni, p\u00ebr shkak se \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb varfra n\u00eb Europ\u00eb dhe me potenciale t\u00eb larta emigracioni. Anketa e Gallup International ka gjetur se 60% e shqiptar\u00ebve d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb ikin nga vendi.<\/p>\n<p>Instituti i Vjen\u00ebs shprehet se ulja e popullsis\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune n\u00eb BE paraqet nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr rritjen e q\u00ebndrueshme t\u00eb PBB-s\u00eb afatmesme n\u00eb shumic\u00ebn e shteteve an\u00ebtare. Mungesat n\u00eb tregun e pun\u00ebs kan\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb perspektivat e rritjes afatgjat\u00eb dhe t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb produktivitetin. K\u00ebto tendenca mund t\u00eb ken\u00eb nd\u00ebrlikime t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb sistemin e mbrojtjes sociale dhe pensioneve. Ato mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb modelet e migracionit, brenda Europ\u00ebs dhe nga jasht\u00eb kontinentit.<\/p>\n<p>N\u00ebse niveli i rritjes s\u00eb p\u00ebrgjithshme ekonomike do t\u00eb ngec\u00eb kjo do t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrlikime p\u00ebr nivelin e borxheve shtet\u00ebror\u00eb. Instituti i Vjen\u00ebs rekomandon q\u00eb t\u00eb pranohen emigrant\u00eb jasht\u00eb Europ\u00ebs. Emigrimi brenda Europ\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb zgjidhje, teksa p\u00ebrfitojn\u00eb disa vende, t\u00eb tjer\u00ebt humbasin.\/MONITOR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shum\u00eb shpejt, Europa Per\u00ebndimore do t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore, p\u00ebr shkak se, n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb zhvilluara, sidomos n\u00eb Gjermani, popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl r\u00ebn\u00ebs, analizoi s\u00eb fundmi Instituti Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Vjen\u00ebs p\u00ebr Studime Ekonomike. Por gjithashtu, vendet e Lindjes dhe Ballkani Per\u00ebndimor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":101894,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-101893","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101893\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}