{"id":107200,"date":"2019-09-16T20:50:47","date_gmt":"2019-09-16T18:50:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=107200"},"modified":"2019-09-16T16:13:22","modified_gmt":"2019-09-16T14:13:22","slug":"mbetje-plastike-ne-trupat-e-femijeve-te-dhenat-alarmante-te-studimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/mbetje-plastike-ne-trupat-e-femijeve-te-dhenat-alarmante-te-studimit\/","title":{"rendered":"\u201cMbetje plastike n\u00eb trupat e f\u00ebmij\u00ebve\u201d, t\u00eb dh\u00ebnat alarmante t\u00eb studimit"},"content":{"rendered":"<p>Enti Federal i Mjedisit ka gjetur thuajse te t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e kontrolluar mbetje plastike. Disa syresh jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr sh\u00ebndetin. Gjithsej jan\u00eb k\u00ebrkuar 15 l\u00ebnd\u00eb plastike te ndryshme te 2500 f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Studimi bazohet n\u00eb analiza t\u00eb b\u00ebra n\u00eb periudh\u00ebn 2003-2017. Rezultati i tyre \u00ebsht\u00eb alarmues: \u201cMbeturinat e 11 l\u00ebnd\u00ebve plastike jan\u00eb gjetur n\u00eb urin\u00ebn e 97 p\u00ebrqind f\u00ebmij\u00ebve. \u201cKjo, sigurisht, \u00ebsht\u00eb dramatike. L\u00ebnd\u00eb t\u00eb tilla nuk duhet t\u00eb gjenden n\u00eb trupat e f\u00ebmij\u00ebve\u201d, tha z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsja e Grupit Parlamentar t\u00eb T\u00eb Gjelb\u00ebrve n\u00eb Bundestag, Bettina Hoffmann. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, l\u00ebnd\u00eb t\u00eb tilla, q\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb hormonet, supozohet t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol nxit\u00ebs n\u00eb t\u00eb ashtuquajturat s\u00ebmundjet e civilizimit, si\u00e7 jan\u00eb obeziteti, \u00e7rregullimet e fertilitetit, kanceri dhe vonesat n\u00eb zhvillim.<\/p>\n<p>M\u00eb t\u00eb vegjlit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prekurit<\/p>\n<p>Studimi citohet n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb qeveris\u00eb gjermane ndaj nj\u00eb pyetjeje t\u00eb grupit parlamentar \u201cT\u00eb Gjelbrit\u201d p\u00ebr d\u00ebmtimin e popullsis\u00eb nga mbetjet kimike. Ai nxjerr n\u00eb pah se se sa m\u00eb i lart\u00eb t\u00eb jet\u00eb prodhimi i l\u00ebnd\u00ebve plastike, aq m\u00eb shum\u00eb gjenden ato n\u00eb trupat e f\u00ebmij\u00ebve, i tha bashkautorja e studimit, Marike Kolossa-Gehring, revist\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjavshme, DerSpiegel.<\/p>\n<p>Sipas saj, grupmosha m\u00eb e ndjeshme \u00ebsht\u00eb ajo e f\u00ebmij\u00ebve parashkollor\u00eb. \u201c\u00cbsht\u00eb e papranueshme q\u00eb \u00e7do i kat\u00ebrti f\u00ebmij\u00eb \u2013 midis moshave tre dhe pes\u00eb vje\u00e7are \u2013 t\u00eb ket\u00eb aq shum\u00eb mbeturina plastike n\u00eb trup, sa t\u00eb mos p\u00ebrjashtohet me siguri rreziku i d\u00ebmit nga k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb toksike,\u201d ankohet Hoffmann.<\/p>\n<p>M\u00eb shqet\u00ebsueset jan\u00eb sidomos nivelet e larta t\u00eb acidit perfluorooctanoic (PFOA). Ai p\u00ebrdoret, p\u00ebr shembull, p\u00ebr veshjet e aktiviteteve n\u00eb natyr\u00eb. Sipas Agjencis\u00eb Federale t\u00eb Mjedisit, kjo l\u00ebnd\u00eb d\u00ebmton fertilitetin dhe m\u00ebl\u00e7in\u00eb. Vitin e ardhsh\u00ebm, ky acid do t\u00eb jet\u00eb i ndaluar n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e BE-s\u00eb.<br \/>\nFamiljet m\u00eb t\u00eb varfra jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prekura<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb studim, Agjencia Federale e Mjedisit ka pyetur edhe p\u00ebr ambientin n\u00eb t\u00eb cilin jetojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt, se a jetojn\u00eb buz\u00eb nj\u00eb rruge me shum\u00eb trafik, a pihet duhani n\u00eb sht\u00ebpi, cilat prodhime p\u00ebrdoren m\u00eb shpesh n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, p\u00ebr shembull, a p\u00ebrdoren detergjent\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr n\u00eb pastrim ose zbut\u00ebs pas larjes s\u00eb rrobave, \u00e7far\u00eb l\u00ebnd\u00ebsh p\u00ebrdoren n\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr mbulesa, perde apo qilima. Rezultati: te f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb rriten n\u00eb familje t\u00eb varfra jan\u00eb gjetur m\u00eb shum\u00eb mbetje plastike se te f\u00ebmij\u00ebt me nj\u00eb status t\u00eb lart\u00eb shoq\u00ebror.<\/p>\n<p>Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i t\u00eb Gjelb\u00ebrve, k\u00ebtu nevojitet nd\u00ebrhyrja e politik\u00ebs. Nuk mjafton p\u00ebrpjekja e konsumator\u00ebve t\u00eb shmangin p\u00ebrdorimin e panevojsh\u00ebm t\u00eb plastik\u00ebs. \u201cAskush nga ne nuk mund t\u00eb mbrohet vet\u00eb nga ky rrezik\u201d, thot\u00eb Hoffmann. \u201cNe nuk e dim\u00eb se ku jan\u00eb k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb. Prandaj politika duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr t\u2019i ndaloj\u00eb k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb n\u00eb treg.<\/p>\n<p>Edhe pas shume kohe ende ne trup<\/p>\n<p>Se sa e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb q\u00eb l\u00ebnd\u00eb t\u00eb tilla t\u00eb d\u00ebmshme t\u00eb hiqen nga qarkullimi, k\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmon edhe nj\u00eb tjet\u00ebr rezultat i studimit afatgjat t\u00eb Entit Federal t\u00eb Mjedisit. N\u00eb trupat e f\u00ebmij\u00ebve jan\u00eb gjetur edhe mbeturina plumbi ose t\u00eb nj\u00eb pesticidi t\u00eb ndaluar prej shum\u00eb koh\u00ebsh, DDT, megjith\u00ebse n\u00eb periudh\u00ebn e studimit, 2003-2017, ndotja me k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb ka qen\u00eb shum\u00eb e ul\u00ebt. Por shum\u00eb shpesh, derisa k\u00ebto substanca t\u00eb zhduken p\u00ebrfundimisht, duhet t\u00eb kalojn\u00eb vite t\u00eb t\u00ebra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enti Federal i Mjedisit ka gjetur thuajse te t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e kontrolluar mbetje plastike. Disa syresh jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr sh\u00ebndetin. Gjithsej jan\u00eb k\u00ebrkuar 15 l\u00ebnd\u00eb plastike te ndryshme te 2500 f\u00ebmij\u00eb. Studimi bazohet n\u00eb analiza t\u00eb b\u00ebra n\u00eb periudh\u00ebn 2003-2017. Rezultati i tyre \u00ebsht\u00eb alarmues: \u201cMbeturinat e 11 l\u00ebnd\u00ebve plastike jan\u00eb gjetur n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":107201,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-107200","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107200\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/107201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}