M\u00eb shum\u00eb se 3 shekuj m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb familje nga Z\u00ebmblaku i Kor\u00e7\u00ebs, shp\u00ebrngulet p\u00ebr n\u00eb Kavala t\u00eb Greqis\u00eb. Jan\u00eb vitet 1700 dhe kryefamiljari \u00ebsht\u00eb tregtar. M\u00eb 4 mars 1769 familja shqiptare b\u00ebhet me djal\u00eb, historia e njeh si Mohamed Ali, sundimtari i Egjiptit. Dinastia e tij e drejtoi Egjiptin prej 1805-\u00ebs deri m\u00eb 1952. 3 shekuj m\u00eb pas, nj\u00eb tjet\u00ebr Mohamed mb\u00ebrrin n\u00eb Z\u00ebmblak. \u00cbsht\u00eb shkrimtari Mohamed Salmawy nga Egjipti, q\u00eb ka mb\u00ebrritur n\u00eb fshat p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar gjurm\u00ebt e babait t\u00eb Egjiptit modern. Ka gjetur k\u00ebtu t\u00eb vetmen gj\u00eb q\u00eb nuk mund t\u00eb gjente n\u00eb Kajro, shpirtin shqiptar t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb kahersh\u00ebm.<\/p>\n
Salmawy n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr \u201cGazeta Shqiptare\u201d tregon projektin p\u00ebr nj\u00eb film p\u00ebr Mohamed Alin\u00eb me ndihm\u00ebn e shoqat\u00ebs s\u00eb Miq\u00ebsis\u00eb Arabo-Balkanike (Arab Balkans Friendship Association), q\u00eb drejtohet nga Salah Abou El Magd dhe regji t\u00eb Ilir Harxhit. Skenari do t\u00eb jet\u00eb i Salmawy, i cili ndan me ne edhe detaje interesante dhe frym\u00ebzuese nga jeta e tij si shkrimtar, si kujtimet nga sheshi \u201cTahihr\u201d ku mes m\u00eb shum\u00eb se 20 milion qytetar\u00ebve kund\u00ebrshtoi regjimet autokrate dhe bashk\u00eb me koleg\u00eb intelektual\u00eb mbrojt\u00ebn Sht\u00ebpin\u00eb e Oper\u00ebs.<\/p>\n
Sipas Malmawy, bashkimi i intelektual\u00ebve me qytetar\u00ebt q\u00eb gjet\u00ebn fuqin\u00eb e tyre, ka shp\u00ebtuar Egjiptin nga ajo q\u00eb mund t\u00eb quhet dimri arab.<\/p>\n
\u2013 Hera e par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. A pat\u00ebt mund\u00ebsi t\u00eb vizitoni vendin, apo keni qen\u00eb vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebr takime?<\/strong><\/p>\n Ndjej sikur kam qen\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin, sepse kam qen\u00eb n\u00eb Gjirokast\u00ebr dhe kam ndaluar n\u00eb shum\u00eb vende. Kam qen\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb dhe n\u00eb Pogradec dhe kam shkuar deri n\u00eb Z\u00ebmblak, nj\u00eb fshat t\u00eb vog\u00ebl, shum\u00eb larg, pothuaj af\u00ebr kufirit grek. Z\u00ebmblaku \u00ebsht\u00eb fshati prej ku iku nj\u00eb familje shqiptare p\u00ebr t\u2019u zhvendosur n\u00eb Kavala, ku soll\u00ebn n\u00eb jet\u00eb shqiptarin q\u00eb m\u00eb von\u00eb mundi t\u00eb gjente ngjashm\u00ebri mes shqiptar\u00ebve dhe egjiptian\u00ebve. Ai udh\u00ebtoi drejt Egjiptit, ra n\u00eb dashuri me t\u00eb. Egjipti po ashtu e respektoi dhe e p\u00eblqeu at\u00eb aq shum\u00eb, sa i shkroi Sulltanit n\u00eb Stamboll duke i th\u00ebn\u00eb se donin q\u00eb Mohamed Ali, Shqiptari t\u00eb ishte sundimtar i Egjiptit. Ai u b\u00eb sundimtar i vendit, e modernizoi dhe e transformoi n\u00eb arsim, ushtri, agrikultur\u00eb, ekonomi, politik\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb Egjiptin nj\u00eb vend me pesh\u00eb n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb koh\u00ebs. Dinastia e tij q\u00ebndroi me ne (n\u00eb Egjipt) p\u00ebr 200 vjet, deri n\u00eb koh\u00ebn e revolucionit m\u00eb 1952.<\/p>\n -P\u00ebrmes rr\u00ebfimit tuaj p\u00ebr vizitat, ju treguat edhe arsyet e ardhjes n\u00eb Shqip\u00ebri, k\u00ebrkimi i gjurm\u00ebve t\u00eb Mohamed Ali. Pse k\u00ebrkon nj\u00eb shkrimtar si ju, t\u00eb gjej\u00eb gjurm\u00ebt e nj\u00eb sundimtari?<\/strong> -Dhe t\u00eb dyja vendet, si Egjipti, si Shqip\u00ebria, ia dol\u00ebn t\u2019i mbijetojn\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, duke ruajtur identitetin e tyre, apo jo?<\/strong>
\nJam n\u00eb Shqip\u00ebri, sepse po gjej rrug\u00ebt n\u00eb t\u00eb cilat ka kaluar ky burr\u00eb i madh, q\u00eb t\u00eb shkruaj historin\u00eb e Mohamed Ali p\u00ebr nj\u00eb film t\u00eb kalibrit nd\u00ebrkomb\u00ebtar prodhuar nga Shoqata e Miq\u00ebsis\u00eb Arabo-Balkanike (Arab Balkans Friendship Association q\u00eb drejtohet nga Salah Abou El Magd. Ndon\u00ebse kjo shoqat\u00eb \u00ebsht\u00eb e re k\u00ebtu, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb superfuqish p\u00ebrreth na duhet t\u00eb komunikojm\u00eb e t\u00eb kemi fuqin\u00eb ton\u00eb, sepse kemi shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Problemet tona ngjajn\u00eb dhe shum\u00eb prej historis\u00eb son\u00eb kan\u00eb ngjashm\u00ebri. Ne mbase jemi t\u00eb aft\u00eb t\u00eb kemi edhe zgjidhje p\u00ebr problemet e nj\u00ebri-tjetrit, mbase m\u00eb tep\u00ebr se shum\u00eb prej vendeve t\u00eb zhvilluara.<\/p>\n
\nT\u00eb dyja vendet e ruajt\u00ebn identitetin dhe k\u00ebt\u00eb e kam v\u00ebn\u00eb re kur kam ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri. E kuptoja se nuk isha n\u00eb Gjermani, Franc\u00eb, Zvic\u00ebr, e as n\u00eb Itali. Arrija t\u00eb shquaja identitetin qart\u00ebsisht, sidomos n\u00eb karakterin e njer\u00ebzve. Ka nj\u00eb karakter komb\u00ebtar shqiptar, p\u00ebr t\u00eb cilin nuk jemi t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm derisa vijm\u00eb k\u00ebtu.<\/p>\n