{"id":109560,"date":"2019-10-01T13:51:29","date_gmt":"2019-10-01T11:51:29","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=109560"},"modified":"2019-10-01T13:51:29","modified_gmt":"2019-10-01T11:51:29","slug":"dita-nderkombetare-e-te-moshurave-malaj-mosha-e-trete-te-varfer-braktisur-te-dhunar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/dita-nderkombetare-e-te-moshurave-malaj-mosha-e-trete-te-varfer-braktisur-te-dhunar\/","title":{"rendered":"Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e t\u00eb moshurave, Malaj: Mosha e tret\u00eb, t\u00eb varf\u00ebr, braktisur t\u00eb dhunar\u2026."},"content":{"rendered":"<p>Ish deputetja e Levizjes Socialiste p\u00ebr integrim Nora Malaj n\u00eb nj\u00eb dalje mediatike nga selia e partise ka b\u00eber\u00eb apel n\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb moshuarve p\u00ebr mb\u00ebshtetje ndaj mosh\u00ebs s\u00eb tret\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cEnde sot, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta n\u00eb Europ\u00eb, q\u00eb nuk ka nj\u00eb legjislacion t\u00eb integruar p\u00ebr t\u00eb moshuarit, madje \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pas n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim\u201d.<\/p>\n<div id=\"rekl-28\"><\/div>\n<p>\u201cMosha e tret\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tetor, ndeshet me mjaft barriera, q\u00eb nga s\u00ebmundjet, varf\u00ebria, braktisja dhe dhuna\u00a0 psikologjike dhe fizike\u201d, tha Malaj.<\/p>\n<div id=\"rekl-13\">\n<div id=\"__sap-ad-15\" class=\"__sap-ads __sap-html tracked\" data-title=\"Credins desktop 08\"><ins><\/p>\n<div id=\"beacon_457651b778\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Deklarata e plot\u00eb e Nora Malaj<\/strong><\/p>\n<p>Sot \u00ebsht\u00eb Data 1 Tetor ,\u00a0 Dita Bot\u00ebrore e t\u00eb Moshuarve. Lajmi i trisht\u00eb q\u00eb ndeshet sot n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shtypin e shkruar, si p\u00ebr ironi t\u00eb fatit, pik\u00ebrisht n\u00eb Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Moshimit\u00a0 \u00ebsht\u00eb se nj\u00eb e moshuar,92-vjecare\u00a0 n\u00eb kushte t\u00eb r\u00ebnduara psikologjike, \u00ebsht\u00eb hedhur nga kati i kat\u00ebrt i banes\u00ebs, ku si pasoj\u00eb ka nd\u00ebrruar jet\u00eb. Shqip\u00ebria, si nj\u00eb shtet me nj\u00eb tranzicion t\u00eb tejzgjatur,\u00a0 gjendjen e t\u00eb moshuarve e ka tejet t\u00eb r\u00ebnduar. Sot shoq\u00ebria jon\u00eb edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb 1 tetor, po p\u00ebrballet me anashkalimin e problemit t\u00eb t\u00eb moshuarve, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb problem kronik, pa zgjidhje, ndon\u00ebse zhvillimet demokratike, kan\u00eb ofruar mund\u00ebsi . Popullsia n\u00eb Shqip\u00ebri po plaket me shpejt\u00ebsi dhe vendi , i cili po p\u00ebrballet me dukurin\u00eb m\u00eb t\u00eb frikshme t\u00eb largimit t\u00eb 40 p\u00ebrqind t\u00eb popullates m\u00eb t\u00eb re nga vendi, ka nisur t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb efektet e moshimit. N\u00ebse n\u00eb vitet \u201990 mosha mbi 65 vje\u00e7 p\u00ebrb\u00ebnte rreth 3.5% t\u00eb popullsis\u00eb, sot ka arritur n\u00eb 13% e saj.<\/p>\n<p>Sot varf\u00ebria ka fytyr\u00ebn e gruas s\u00eb moshuar.<\/p>\n<p>Gjendja e t\u00eb moshuarve sot n\u00eb Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb t\u00eb Moshuarve n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb e till\u00eb:<\/p>\n<p>38% e t\u00eb moshuarve e konsiderojn\u00eb veten t\u00eb varf\u00ebr<\/p>\n<p>36% e konsiderojn\u00eb gjendjen sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb keqe<\/p>\n<p>48% e t\u00eb moshuareve kan\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje kronike<\/p>\n<p>40% kan\u00eb zbehje ose humbje t\u00eb shikimit<\/p>\n<p>60% kan\u00eb dhimbje dhe shqet\u00ebsime t\u00eb ndryshme .<\/p>\n<p>Ende sot, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta n\u00eb Europ\u00eb, q\u00eb nuk ka nj\u00eb legjislacion t\u00eb integruar p\u00ebr t\u00eb moshuarit, madje \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pas n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n<p>Mosha e tret\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tetor, ndesh\u00ebt me mjaft barriera, q\u00eb nga s\u00ebmundjet, varf\u00ebria, braktisja dhe dhuna\u00a0 psikologjike dhe fizike.<\/p>\n<p>1.Varf\u00ebria e t\u00eb moshuarve \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga: Pensionet e pamjaftueshme, mungesa e aksesit n\u00eb sh\u00ebrbime si dhe diskriminimi moshor aktiv n\u00eb komunitet. Trajtimi me pensione t\u00eb ul\u00ebta, q\u00eb prej disa vitesh jan\u00eb indeksuar me 200 deri n\u00eb 300 lek\u00eb n\u00eb vit, e b\u00ebjn\u00eb jet\u00ebn e t\u00eb moshurve t\u00eb pap\u00ebrballueshme.\u00a0 N\u00ebse ata nuk do t\u00eb ndihmohen nga f\u00ebmij\u00ebt, t\u00eb ardhurat e tyre mjaftojn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr energji elektrike, ilacet dhe buk\u00eb, djath\u00eb dhe kos . Asnj\u00eb kafe n\u00eb dit\u00eb nuk mund ta shpenzojn\u00eb.<\/p>\n<p>2. Sot tabloja e popullsia e mosh\u00ebs s\u00eb tret\u00eb shfaqet me\u00a0 nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb s\u00ebmundshm\u00ebris\u00eb si dhe p\u00ebrjashtim social shum\u00eb t\u00eb duksh\u00ebm.\u00a0 T\u00eb moshuarit jan\u00eb thuajse t\u00eb vetmuar dhe n\u00eb varf\u00ebri e kriz\u00eb identiteti dhe integriteti. E kjo \u00ebsht\u00eb drama e madhe sociale q\u00eb po vuan sot mosha e tret\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>3. Pushteti lokal n\u00eb em\u00ebr t\u00eb pseudo ndryshimit ka betonizuar jet\u00ebn e t\u00eb moshuarve dhe f\u00ebmij\u00ebve. Me t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile shprehin shqet\u00ebsimin se : \u201cT\u00eb moshuarit\u00a0 sot ndeshen me diskriminimin p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb aktiv. N\u00ebse ata do ishin aktiv dhe s\u00ebmundjet do ishin ulur. Medikamentet i marrin t\u00eb dob\u00ebta, sh\u00ebrbimet n\u00eb komunitet nuk i kan\u00eb.\u201d,<\/p>\n<p>4. Ndon\u00ebse kuadri ligjor p\u00ebr asisten\u00ebn p\u00ebr t\u00eb moshuarit\u00a0 n\u00eb sht\u00ebpi \u00ebsht\u00eb miratuar,\u00a0 ende nuk ka filluar t\u00eb zbatohet. 27 nga 61 bashki nuk ofrojn\u00eb asnj\u00eb sh\u00ebrbim social. Ende jemi larg p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb pothuajse nuk ekziston, ofrimi\u00a0\u00a0 p\u00ebrmes fondit social si dhe krijimin e qendrave rezidenciale dhe ditore q\u00eb mbeten t\u00eb pamjaftueshme n\u00eb raport me k\u00ebrkesat e larta q\u00eb ka p\u00ebr k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb. Kjo tregon, sesa larg v\u00ebmendjes s\u00eb qeveris\u00eb \u00ebsht\u00eb mosha e tret\u00eb dhe sh\u00ebrbimet p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>5. Sot n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb marrin sh\u00ebrbime sociale 1780 t\u00eb moshuar p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb 6 qendra rezidenciale publike dhe 9 jo publike dhe 20 qendra ditore komunitare publike dhe 3 jopublike. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr fakt q\u00eb tregon sesa jo seriozisht e trajton qeveria sot \u00e7\u00ebshtjen e moshimin, duke\u00a0 par\u00eb se\u00a0 raporti i sh\u00ebrbimit me nevojat p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim, jan\u00eb thuajse t\u00eb pap\u00ebrfillshme dhe qesharake p\u00ebr kategorin\u00eb e t\u00eb moshuarve.<\/p>\n<p>6. Braktisja \u00ebsht\u00eb plaga m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr mosh\u00ebn e tret\u00eb. 92 mij\u00eb pensionist\u00eb jetojn\u00eb t\u00eb vetmuar dhe 5% e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb izoluar.\u00a0 Mbi 380 t\u00eb moshuar t\u00eb braktisur jetojn\u00eb n\u00eb qendra rezidenciale. N\u00eb raport me numrin e t\u00eb moshuarve q\u00eb jan\u00eb t\u00eb braktisur edhe kjo kategori q\u00eb merr k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim \u00ebsht\u00eb e pap\u00ebrfillshme. Gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb moshuarit jetojn\u00eb t\u00eb vetmuar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gjendja ekonomike e tyre \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb se pjesa tjet\u00ebr e shoq\u00ebris\u00eb. Kjo kategori shoq\u00ebrore vuan shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb depresionit dhe t\u00eb stresit.<\/p>\n<p>7. Sfida ekonomike \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb p\u00ebrballen sot t\u00eb moshuarit n\u00eb Shqip\u00ebri. Pensionet urbane jan\u00eb 17 mij\u00eb e 295 lek\u00eb dhe ato rurale 9 mij\u00eb e 357 lek\u00eb. N\u00eb 5 vitet e fundit ato urbane jan\u00eb rritur af\u00ebrisht me 340 lek\u00eb n\u00eb vit dhe ato ruarle me 260 lek\u00eb n\u00eb vit. Shpresat p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim t\u00eb pensioneve n\u00eb t\u00eb ardhmen mbeten t\u00eb vak\u00ebta, pasi procesi i plakjes s\u00eb popullsis\u00eb vendos barr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb mbi sistemet ekzistuese t\u00eb pensionit. Ndaj , n\u00eb dit\u00ebn e sotme b\u00ebjm\u00eb apel q\u00eb duhet m\u00eb shum\u00eb guxim,\u00a0 p\u00ebr t\u00eb vendosur prioritetet n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb drejtim t\u00eb rriturve, t\u00eb vjet\u00ebr dhe t\u00eb moshuarve. Tashm\u00eb ka ardhur koha q\u00eb t\u00eb flasim p\u00ebr mosh\u00ebn e kat\u00ebrt n\u00eb Shqip\u00ebri. Tradita e sh\u00ebrbimeve sh\u00ebndet\u00ebsore shqiptare \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e vog\u00ebl n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Ndon\u00ebse nuk kemi\u00a0 trash\u00ebguar nga e shkuara tradit\u00eb sh\u00ebrbimesh p\u00ebr t\u00eb moshuarit, sh\u00ebrbime geriartrike, apo t\u00eb tjera si k\u00ebto, kjo gjendje aktuale nuk justifikohet. Jemi shum\u00eb t\u00eb vonuar n\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar k\u00ebto sh\u00ebrbime. Moshim nuk do t\u00eb thot\u00eb paaft\u00ebsi, s\u00ebmundje apo d\u00ebnim. Ndaj shteti dhe\u00a0 institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse duhet t\u00eb marrin masat p\u00ebr t\u00eb\u00a0 ngritur k\u00ebto instrumenta p\u00ebr k\u00ebto sh\u00ebrbime p\u00ebr k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebn e sotme\u00a0 dua\u00a0 t\u2019i drejtoj\u00a0 nj\u00eb\u00a0 apel shoq\u00ebris\u00eb dhe shteti , organizatave jo qeveritare, institucionevep\u00ebrgjegj\u00ebse dhe organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, se moshimi duhet trajtuar me dinjitet dhe dashuri, duke e p\u00ebrgatitur shoq\u00ebrin\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb cik\u00ebl t\u00eb jet\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb hartuar dhe zbatuar politika t\u00eb dedikuar, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur shoq\u00ebrin\u00eb p\u00ebr moshimin dhe p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bashk\u00eb, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb\u00a0 p\u00ebrgatitur shoq\u00ebrin\u00eb p\u00ebr nj\u00eb moshim me dinjitet. Ka ardhur koha q\u00eb moshimi dhe trajtimi i t\u00eb moshuarve, t\u00eb shihet p\u00ebrtej barrierave politike dhe t\u00eb trajtohet jo si statistik\u00eb, po si nj\u00eb vep\u00ebr humane, duke mos e kthyer at\u00eb si nj\u00eb faktor frike p\u00ebr brezat e rinj, po duke i dh\u00ebn\u00eb sh\u00ebrbimin dhe vler\u00ebsimin e merituar. STOP strategjive dhe planeve n\u00eb letra!\u00a0 Retorikat t\u2019i kthejm\u00eb n\u00eb veprim!<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebn e sotme n\u00eb em\u00ebr t\u00eb LSI, propozoj:.<\/p>\n<p>1. Hartimin e projektligjit \u201cP\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb jetes\u00ebs dhe plot\u00ebsimit t\u00eb nevojave p\u00ebr mosh\u00ebn e tret\u00eb\u201d<\/p>\n<p>2.\u00a0 Deklarimin e minimumit jetik n\u00eb Shqip\u00ebri nga ana e qeveris\u00eb. Ende n\u00eb Shqip\u00ebri nuk \u00ebsht\u00eb llogaritur minimumi jetik i jetes\u00ebs nga qeveria. Kjo do t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb mundur p\u00ebrcaktimin edhe nivelet e p\u00ebrfitimeve n\u00eb skemat e mbrojtjes shoq\u00ebrore t\u00eb k\u00ebsaj kategorie sociale.<\/p>\n<p>3.Ngritjen e infrastruktur\u00ebs institucionale dhe p\u00ebrgatitjen e shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr moshimin.<\/p>\n<p>Ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb p\u00ebrqendruar t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb transformuar vizionin ton\u00eb mbi moshimin nga vart\u00ebsia n\u00eb pavar\u00ebsi, n\u00eb rritjen e vazhdueshme, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsuar shoq\u00ebrin\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet institucioneve t\u00eb arsimit dhe ato sociale dhe p\u00ebr t\u00eb kontribuuar q\u00eb t\u00eb moshuarit t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb aktive n\u00eb jeten sociale dhe ekonomike.<\/p>\n<p>Nderi i kombit fillon te t\u00eb moshuarit dhe p\u00ebrfundon te f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebn e sotme mir\u00ebnjohje, repekt, vler\u00ebsim dhe dashuri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb moshuarit e vendit tim!\u00a0 T\u00eb moshuarit\u00a0 e k\u00ebtij vendi nd\u00ebr breza i kan\u00eb dhuruar krah\u00eb p\u00ebr t\u00eb fluturuar, rr\u00ebnj\u00eb p\u00ebr t\u2019u kthyer dhe arsye p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar !<\/p>\n<p>Faleminderit!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ish deputetja e Levizjes Socialiste p\u00ebr integrim Nora Malaj n\u00eb nj\u00eb dalje mediatike nga selia e partise ka b\u00eber\u00eb apel n\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb moshuarve p\u00ebr mb\u00ebshtetje ndaj mosh\u00ebs s\u00eb tret\u00eb. \u201cEnde sot, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta n\u00eb Europ\u00eb, q\u00eb nuk ka nj\u00eb legjislacion t\u00eb integruar p\u00ebr t\u00eb moshuarit, madje \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":109561,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-109560","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109560"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109560\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}