{"id":113128,"date":"2019-11-09T17:50:35","date_gmt":"2019-11-09T16:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=113128"},"modified":"2019-11-09T14:28:22","modified_gmt":"2019-11-09T13:28:22","slug":"lufta-e-heshtur-e-sovjetikeve-dhe-shba-per-shqiperine-ngaa-rikthimi-i-36-milione-dollareve-flori-te-cshkruante-nyt-ne-1982","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/lufta-e-heshtur-e-sovjetikeve-dhe-shba-per-shqiperine-ngaa-rikthimi-i-36-milione-dollareve-flori-te-cshkruante-nyt-ne-1982\/","title":{"rendered":"\u201cLufta\u201d e heshtur e sovjetik\u00ebve dhe SHBA p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, ngaa rikthimi i 36 milion\u00eb dollar\u00ebve flori, te \u2026! \u00c7\u2019shkruante NYT n\u00eb 1982"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull t\u00eb New York Times, t\u00eb botuar plot nj\u00eb vit pas \u2013 si\u00e7 shkruan gazeta amerikane \u2013 \u201cvrasjes apo vet\u00ebvrasjes\u201d s\u00eb ish Kryeministrit Mehmet Shehu, dalin qart\u00eb p\u00ebrpjekjet e hershme t\u00eb Departamentit t\u00eb Shtetit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, p\u00ebr nj\u00eb afrim me Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb artikullin e David Binder, q\u00eb bota.al e sjell sot p\u00ebr lexuesit e saj, flitet p\u00ebr p\u00ebrpjekje q\u00eb fuqit\u00eb e m\u00ebdha kan\u00eb nisur t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr \u201ct\u00eb joshur\u201d udh\u00ebheq\u00ebsin komunist, Enver Hoxh\u00ebn. Nga nj\u00ebra an\u00eb, Bashkimi Sovjetik q\u00eb me an\u00eb t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb ri, Andropov, i d\u00ebrgon p\u00ebrsh\u00ebndetjet m\u00eb t\u00eb ngrohta qeveris\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me rastin e 38-vjetorit t\u00eb \u00e7lirimit. Dhe nga ana tjet\u00ebr, SHBA n\u00eb bashk\u00ebpunim me Britanin\u00eb dhe Franc\u00ebn, kan\u00eb nisur t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb plan t\u00eb kthimit t\u00eb 36 milion dollar\u00ebve t\u00eb floririt q\u00eb italian\u00ebt e kishin marr\u00eb me vete gjat\u00eb luft\u00ebs, nd\u00ebrsa gjerman\u00ebt e kishin pla\u00e7kitur dhe fshehur n\u00eb nj\u00eb minier\u00eb kripe.<\/p>\n<p>Nj\u00eb plan q\u00eb edhe nj\u00eb her\u00eb do t\u00eb d\u00ebshtonte, ashtu si p\u00ebrpjekja e vitit 1973, kur sinjaleve t\u00eb l\u00ebshuara nga amerikan\u00ebt p\u00ebr afrim, Enver Hoxha i ishte p\u00ebrgjigjur me spastrimet e t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb kishin shfaqur prirje afrimi me per\u00ebndimin\u2026<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb lexoni artikullin e plote t\u00eb New York Times:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga David Binder<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr her\u00eb t\u00eb tret\u00eb n\u00eb n\u00ebnt\u00eb vjet, Shtetet e Bashkuara po p\u00ebrgatiten t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb propozim zyrtar p\u00ebr rikthimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Qeverin\u00eb Komuniste t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs amerikane, plani tani n\u00eb shqyrtim \u00ebsht\u00eb t\u00eb propozoj\u00eb s\u00eb shpejti, s\u00eb bashku me Britanin\u00eb dhe Franc\u00ebn, nisjen e negociatave p\u00ebr kthimin Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 36 milion dollar\u00ebve n\u00eb flori, n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb marr\u00ebveshjes s\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb zgjidhur pretendimet me tre aleat\u00ebt.<\/p>\n<p>Ari u transferua nga forcat pushtuese italiane n\u00eb Rom\u00eb gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, u pla\u00e7kit nga trupat gjermane n\u00eb 1943 dhe u depozitua n\u00eb nj\u00eb minier\u00eb kripe n\u00eb Gjermani, ku p\u00ebrfundimisht u mor nga aleat\u00ebt.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ka patur diskutime midis Londr\u00ebs, Uashingtonit dhe Parisit n\u00eb dekadat e m\u00ebparshme rreth mund\u00ebsis\u00eb s\u00eb negociatave me Shqip\u00ebrin\u00eb, ideja fitoi nj\u00eb far\u00eb urgjence pas vdekjes muajin e kaluar t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit sovjetik, Leonid I. Brezhnjev.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrsh\u00ebndetje t\u00eb ngrohta nga sovjetik\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Departamentin e Shtetit u vu re mjaft mir\u00eb se udh\u00ebheq\u00ebsi i ri sovjetik, Juri Andropov d\u00ebrgoi p\u00ebrsh\u00ebndetje pazakonshm\u00ebrisht t\u00eb ngrohta, n\u00eb adres\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs n\u00eb 29 n\u00ebntor, me rastin e 38-vjetorit t\u00eb \u00e7lirimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga pushtimi fashist, si dhe nj\u00eb ftes\u00eb p\u00ebr t\u00eb rivendosur marr\u00ebdh\u00ebniet e prishura n\u00eb vitin 1961.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs, q\u00eb njohin mir\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e Evrop\u00ebs Juglindore than\u00eb gjithashtu se situata n\u00eb Shqip\u00ebri, ku koh\u00ebt e fundit ka pasur trazira n\u00eb udh\u00ebheqje, nuk kishte kaluar pa u v\u00ebn\u00eb re n\u00eb p\u00ebrgatitjen e propozimit p\u00ebr negociata. Nj\u00eb faktor tjet\u00ebr ishte perceptimi n\u00eb SHBA, se Enver Hoxha, i cili ka udh\u00ebhequr Partin\u00eb Komuniste Shqiptare q\u00eb nga viti 1944, \u00ebsht\u00eb i s\u00ebmur\u00eb r\u00ebnd\u00eb dhe tashm\u00eb po mendon p\u00ebr pasardh\u00ebsin. Ai \u00ebsht\u00eb 74 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Disa strateg\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs besojn\u00eb se ka element\u00eb n\u00eb Qeverin\u00eb shqiptare q\u00eb do t\u00eb mir\u00ebpresin lidhje m\u00eb t\u00eb ngushta me vendet per\u00ebndimore, pak prej t\u00eb cilave kan\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me Tiran\u00ebn. Nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb kryeministri Mehmet Shehu u vra, ose kreu vet\u00ebvrasje, n\u00eb at\u00eb q\u00eb duket se ka qen\u00eb nj\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr z.Hoxha, p\u00ebr nj\u00eb hapje me Per\u00ebndimin.<\/p>\n<p>Kjo luft\u00eb u duk se e pati kulmin muajin e kaluar, me rr\u00ebzimin e nj\u00eb numri bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb Z. Shehu nga postet e partis\u00eb dhe qeveris\u00eb, dhe shenjave se ata do t\u00eb gjykoheshin p\u00ebr tradh\u00ebti. N\u00eb nj\u00eb fjalim n\u00eb n\u00ebntor, zoti Hoxha denoncoi fraksionin e Shehut, n\u00eb at\u00eb q\u00eb u konsiderua bashk\u00ebpunim i fsheht\u00eb me fuqit\u00eb per\u00ebndimore dhe me Jugosllavin\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u2018Imperialist\u00eb dhe Reaksionar\u00eb\u2019<\/strong><\/p>\n<div id=\"videoad\"><\/div>\n<div id=\"pa_1x1_psbk_1573306079627\"><\/div>\n<p>Ai dhe disa nga ndihm\u00ebsit e tij kryesor\u00eb sulmuan iden\u00eb e rivendosjes s\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve me Shtetet e Bashkuara dhe me Bashkimin Sovjetik, duke i p\u00ebrshkruar ato nj\u00ebsoj si \u201dimperialist\u00eb dhe reaksionar\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, zyrtar\u00ebt e administrat\u00ebs amerikane mendojn\u00eb se kur Hoxha t\u00eb largohet m\u00eb n\u00eb fund nga skena, Shqip\u00ebria, mund t\u00eb zhvendosej nga politika e saj trullos\u00ebse. Kjo pik\u00ebpamje duket se ndahet edhe n\u00eb Mosk\u00eb e Beograd.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej k\u00ebsaj, strateg\u00ebt e Administrat\u00ebs tashm\u00eb e shohin rajonin e Ballkanit gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb aren\u00eb t\u00eb konkurrenc\u00ebs midis Bashkimit Sovjetik dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Jugosllavi. P\u00ebrball\u00eb nj\u00eb krize t\u00eb r\u00ebnd\u00eb ekonomike, Qeveria e Beogradit \u00ebsht\u00eb afruar muajt e fundit me Bashkimin Sovjetik si partner tregtar, nd\u00ebrsa u \u00ebsht\u00eb drejtuar Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe vendeve t\u00eb tjera per\u00ebndimore p\u00ebr kredi dhe mb\u00ebshtetje financiare.<\/p>\n<p>Specialist\u00ebt n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e Ballkanit kujtojn\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb informacionit t\u00eb sifurt\u00eb n\u00eb lidhje me gjendjen reale t\u00eb pun\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb propozim zyrtar ndaj Tiran\u00ebs mund t\u00eb mos jet\u00eb gj\u00ebja e duhur dhe as n\u00eb koh\u00ebn e duhur.<\/p>\n<p><strong>\u201cT\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrgjigjur\u201d<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb prill t\u00eb vitit 1973, kujton nj\u00eb specialist amerikan, Kenneth Rush, asokohe Z\u00ebvend\u00ebs Sekretar i Shtetit, tha n\u00eb nj\u00eb fjalim se n\u00ebse Shqip\u00ebria do t\u00eb tregonte interes p\u00ebr bisedime me Shtetet e Bashkuara, ajo \u201cdo t\u00eb na gjej\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur\u201d.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, ajo q\u00eb nuk dinte Departamenti i Shtetit, ishte se Z. Hoxha at\u00ebher\u00eb po kryente nj\u00eb spastrim t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb dyshuar p\u00ebr prirje afrimi me per\u00ebndimin, disa prej t\u00eb cil\u00ebve u ekzekutuan dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb u d\u00ebnuan me pun\u00eb t\u00eb detyruar.<\/p>\n<p>Shtat\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb, oferta e Rushit u p\u00ebrs\u00ebrit nga nj\u00eb zyrtar tjet\u00ebr i Departamentit t\u00eb Shtetit, dhe m\u00eb pas u zbulua ai po b\u00ebnte nj\u00eb tjet\u00ebr spastrim n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull t\u00eb New York Times, t\u00eb botuar plot nj\u00eb vit pas \u2013 si\u00e7 shkruan gazeta amerikane \u2013 \u201cvrasjes apo vet\u00ebvrasjes\u201d s\u00eb ish Kryeministrit Mehmet Shehu, dalin qart\u00eb p\u00ebrpjekjet e hershme t\u00eb Departamentit t\u00eb Shtetit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, p\u00ebr nj\u00eb afrim me Shqip\u00ebrin\u00eb. N\u00eb artikullin e David Binder, q\u00eb bota.al e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":113129,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-113128","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113128"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113128\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}