{"id":113418,"date":"2019-11-12T18:40:49","date_gmt":"2019-11-12T17:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=113418"},"modified":"2019-11-12T14:46:20","modified_gmt":"2019-11-12T13:46:20","slug":"lumi-nil-eshte-i-vjeter-30-milion-vjet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/lumi-nil-eshte-i-vjeter-30-milion-vjet\/","title":{"rendered":"Lumi Nil \u00ebsht\u00eb i vjet\u00ebr 30 milion vjet"},"content":{"rendered":"<p>Lumi Nil, q\u00eb konsiderohet nga egjiptian\u00ebt e lasht\u00eb si burimi i gjith\u00eb jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb i vjet\u00ebr rreth 30 milion vjet.<\/p>\n<p>Sipas studimeve t\u00eb reja \u00ebsht\u00eb gati gjasht\u00eb her\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb nga sa kishin menduar shkenc\u00ebtar\u00ebt.<\/p>\n<p>Nili ka b\u00ebr\u00eb pjellore luginat e Afrik\u00ebs verilindore p\u00ebr miliona vjet. Shkenc\u00ebtar\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb ri, vler\u00ebsojn\u00eb se p\u00ebrve\u00e7 \u2018mosh\u00ebs\u2019 s\u00eb tij shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr, Nili do t\u00eb kishte marr\u00eb rrug\u00ebn drejt per\u00ebndimit, di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb ndryshonte rrjedh\u00ebn e historis\u00eb egjiptiane.<\/p>\n<p>Kjo mund t\u00eb ndodhte n\u00ebse manteli i tij nuk do t\u00eb ndikohej nga morfologjia dhe l\u00ebvizja e shk\u00ebmbinjve n\u00eb thell\u00ebsit\u00eb e Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Rrjedha e q\u00ebndrueshme e lumit me kalimin e koh\u00ebs ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb mister gjeologjik, pasi lumenjt\u00eb e gjat\u00eb zakonisht l\u00ebvizin gradualisht dhe ndryshojn\u00eb rrjedh\u00ebn, por me Nilin nuk ka ndodhur kjo gj\u00eb.<\/p>\n<p>Studiuesit nga ShBA, Italia dhe Izraeli, t\u00eb udh\u00ebhequr nga profesori Claudio Fachena i Universitetit Rom\u00eb 3, i cili botoi studimin n\u00eb revist\u00ebn Geoscience Nature, hedhin drit\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb mister.<\/p>\n<p>Ata e lidhin rrjedh\u00ebn e q\u00ebndrueshme t\u00eb tij me l\u00ebvizjen shum\u00eb t\u00eb ngadalt\u00eb t\u00eb mantelit, n\u00eb n\u00ebntok\u00ebn posht\u00eb lumit.<\/p>\n<p>Topografia e n\u00ebntok\u00ebs, nga mal\u00ebsit\u00eb e Etiopis\u00eb deri n\u00eb Delt\u00ebn e Mesdheut krijuan nj\u00eb pjerr\u00ebsi specifike, q\u00eb e ka mbajtur Nilin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin shtrat p\u00ebr miliona vjet.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb verifikuar gjetjet e tyre me simulime kompjuterike, q\u00eb kan\u00eb rind\u00ebrtuar 40 milion vjet aktivitet tektonik n\u00eb rrjedh\u00ebn e Nilit.<\/p>\n<p>Studiuesit synojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin metod\u00ebn e re p\u00ebr t\u00eb datuar lumenjt\u00eb e tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, t\u00eb tilla si Yangtze n\u00eb Kin\u00eb dhe Kongo n\u00eb Afrik\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lumi Nil, q\u00eb konsiderohet nga egjiptian\u00ebt e lasht\u00eb si burimi i gjith\u00eb jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb i vjet\u00ebr rreth 30 milion vjet. Sipas studimeve t\u00eb reja \u00ebsht\u00eb gati gjasht\u00eb her\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb nga sa kishin menduar shkenc\u00ebtar\u00ebt. Nili ka b\u00ebr\u00eb pjellore luginat e Afrik\u00ebs verilindore p\u00ebr miliona vjet. Shkenc\u00ebtar\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb ri, vler\u00ebsojn\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":113419,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-113418","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113418"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113418\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}