{"id":163513,"date":"2021-02-11T15:53:53","date_gmt":"2021-02-11T14:53:53","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=163513"},"modified":"2021-02-11T15:53:53","modified_gmt":"2021-02-11T14:53:53","slug":"historia-11-shkurt-1920-tirana-100-vjet-kryeqytet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/historia-11-shkurt-1920-tirana-100-vjet-kryeqytet\/","title":{"rendered":"HISTORIA\/ 11 shkurt 1920, Tirana 100-vjet kryeqytet"},"content":{"rendered":"<p>Organet e larta t\u00eb shtetit shqiptar, q\u00eb dol\u00ebn m\u00eb 1920 nga Kongresi i Lushnj\u00ebs, i cili u zhvillua m\u00eb 21-31 Janar 1920, u vendos\u00ebn m\u00eb 11 Shkurt 1920 n\u00eb Tiran\u00eb, q\u00eb u caktua p\u00ebrkoh\u00ebsisht kryeqyteti i Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebrfundimisht Tirana u shpall kryeqytet me statutin e Republik\u00ebs Shqiptare n\u00eb Janar 1925.<\/p>\n<p>Pas 1920 filloi popullimi me banor\u00eb t\u00eb ardhur nga krahina e qytete t\u00eb tjera t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>M\u00eb 11 shkurt 1920, populli i Tiran\u00ebs priti me entuziaz\u00ebm K\u00ebshillin e Lart\u00eb dhe Qeverin\u00eb, e cila u vendos pik\u00ebrisht n\u00eb at\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb, ku tiranasit kishin ngritur flamurin n\u00eb vitin 1912. Arsyet q\u00eb u vendos t\u00eb shkohej drejt Tiran\u00ebs qen\u00eb:<\/p>\n<p>\u2013 Mosprania e forcave t\u00eb huaja (pushtuese),<\/p>\n<p>\u2013 pozita gjeografike n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vendit,<\/p>\n<p>\u2013 patriotizmi shum\u00eb her\u00eb treguar i popullsis\u00eb s\u00eb trev\u00ebs, dhe<\/p>\n<p>\u2013 ndodhja e disa nd\u00ebrtesave q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoreshin si zyra.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb rreziksh\u00ebm, rol kryesor pati Ministri i Brendsh\u00ebm, Ahmet Zogu, i cili kishte p\u00ebrkrah\u00ebsit e tij t\u00eb armatosur. Sipas kujtimeve t\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebsve, ka qen\u00eb moszbrapsja e tij p\u00ebrball\u00eb forcave italiane, (q\u00eb tentuan t\u2019i ndalonin p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e zgjedhur n\u00eb Lushnje), moment ky\u00e7 p\u00ebr suksesin e k\u00ebsaj nd\u00ebrmarrjeje.<\/p>\n<p>Me t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb Tiran\u00eb, K\u00ebshilli i Nalt\u00eb dhe qeveria, m\u00eb 11 shkurt 1920, mes entuziazmit popullor, e shpall\u00ebn at\u00eb kryeqytet t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm. M\u00eb 1922 Tirana u shk\u00ebput si n\u00ebnprefektur\u00eb nga prefektura e Durr\u00ebsit dhe u b\u00eb prefekt M\u00eb 1924 Tirana u b\u00eb aren\u00eb e luft\u00ebs s\u00eb brendshme politike-Revolucionit t\u00eb Qershorit dhe rikthimit t\u00eb Ahmet Zogut, i cili u vu n\u00eb krye t\u00eb shtetit, n\u00eb fillim si kryetar i Republik\u00ebs Presidenciale (1925-1928) pastaj si mbret (1928-1939).ur\u00eb m\u00eb vete. M\u00eb 1923 ajo kishte 12.453 banor\u00eb.<\/p>\n<p>Data 11 shkurt, dat\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Tirana u shpall kryeqytet i p\u00ebrkohsh\u00ebm, \u00ebsht\u00eb e nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie par\u00ebsore n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb komb\u00ebtare; kjo zgjedhje lidhet ngusht\u00eb me veprimtarin\u00eb e dendur patriotike t\u00eb tiranasve, para dhe pas pavar\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Historiku i shkurt\u00ebr i Tiran\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb emri Tiran\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb vitin 1418, n\u00eb nj\u00eb dokument venedikas p\u00ebr t\u2019u kujtuar n\u00eb shekullin e 15-t\u00eb nga historiani dhe shkrimtari i madh Marin Barleti.<\/p>\n<p>Si dat\u00eb e themelimit t\u00eb Tiran\u00ebs si qytet n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb merret viti 1614, kur me kujdesin e Sulejman pash\u00eb Bargjinit u ngrit b\u00ebrthama e par\u00eb e qytetit me nj\u00eb xhami, nj\u00eb banj\u00eb (hamam), nj\u00eb furr\u00eb dhe disa dyqane.<\/p>\n<p>Tirana p\u00ebr gati dy shekuj q\u00ebndroi n\u00ebn deg\u00ebn e familjes Toptani nga Kruja. Q\u00eb nga mesi i shekullit XVII-t\u00eb Tirana nisi t\u00eb zhvillohej dhe n\u00eb t\u00eb u nd\u00ebrtua nj\u00eb pazar i pajisur me zejtari t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Po aq t\u00eb lashta sa edhe vet\u00eb qyteti jan\u00eb edhe dy lagjet, ajo e Mujos dhe e Pazarit q\u00eb ndodhen n\u00eb zon\u00ebn mes qendr\u00ebs aktuale dhe rrug\u00ebs s\u00eb Elbasanit.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1789 nisi t\u00eb nd\u00ebrtohej xhamia e Et\u2019hem Beut , n\u00eb vitin 1830 u ngrit Kulla e Sahatit, n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit XIX-t\u00eb mbi lumin Lan\u00eb u nd\u00ebrtuan dy ura ajo e Tabak\u00ebve dhe ura e Terzijve. \u00c7ezmat n\u00eb Tiran\u00eb megjith\u00ebse t\u00eb pakta konsideroheshin si di\u00e7ka e shenjt\u00eb. Mund t\u00eb p\u00ebrmendim k\u00ebtu kroin e Banes, \u00e7ezm\u00ebn e Kroit t\u00eb Sh\u00ebngjinit etj.<\/p>\n<p>Tirana ndodhet 110 metra mbi nivelin e detit dhe ka nj\u00eb shtrirje gjeografike n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin paralel me Napolin, Madridin dhe Stambollin, si dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin meridian me Budapestin dhe Krakovin.<\/p>\n<p>Tirana, nga qend\u00ebr modeste, u shnd\u00ebrrua n\u00eb kryeqytet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Organet e larta t\u00eb shtetit shqiptar, q\u00eb dol\u00ebn m\u00eb 1920 nga Kongresi i Lushnj\u00ebs, i cili u zhvillua m\u00eb 21-31 Janar 1920, u vendos\u00ebn m\u00eb 11 Shkurt 1920 n\u00eb Tiran\u00eb, q\u00eb u caktua p\u00ebrkoh\u00ebsisht kryeqyteti i Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebrfundimisht Tirana u shpall kryeqytet me statutin e Republik\u00ebs Shqiptare n\u00eb Janar 1925. Pas 1920 filloi popullimi me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":163514,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[334],"tags":[],"class_list":{"0":"post-163513","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-histori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163513"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163513\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/163514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}