{"id":181910,"date":"2021-05-10T19:26:34","date_gmt":"2021-05-10T17:26:34","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=181910"},"modified":"2021-05-10T19:26:34","modified_gmt":"2021-05-10T17:26:34","slug":"ngrihet-grupi-i-punes-ne-shba-biden-do-te-ndaje-shkencen-nga-politika","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zjarr.tv\/sq\/ngrihet-grupi-i-punes-ne-shba-biden-do-te-ndaje-shkencen-nga-politika\/","title":{"rendered":"Ngrihet grupi i pun\u00ebs n\u00eb SHBA, Biden do t\u00eb ndaj\u00eb shkenc\u00ebn nga politika"},"content":{"rendered":"<p>Zyrtar\u00ebt e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb thon\u00eb se politizimi i shkenc\u00ebs nga administrata Trump rrezikoi jet\u00eb njer\u00ebzish, shkat\u00ebrroi besimin tek publiku dhe p\u00ebrkeq\u00ebsoi pasojat e ndryshimeve klimatike. Ata shpresojn\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb e t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb nga problemet e s\u00eb shkuar\u00ebs si dhe t\u00eb forcojn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen rregullat q\u00eb lidhen me integritetin shkencor.<\/p>\n<p>Kjo n\u00ebnkupton respektim t\u00eb praktikave profesionale, garantim t\u00eb objektivitetit e qart\u00ebsis\u00eb, larg falsifikimit t\u00eb fakteve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllimi do t\u00eb krijohet nj\u00eb grup i ri pune mbi integritetin shkencor, p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga 46 an\u00ebtar\u00eb nga dhjetra agjenci qeveritare, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb takohen p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb premten.<\/p>\n<p>\u201cNe e dim\u00eb q\u00eb shkenca \u00ebsht\u00eb zbulim. Nuk \u00ebsht\u00eb trillim. \u00cbsht\u00eb shpres\u00eb gjithashtu. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb Amerika. Shpresa, \u00ebsht\u00eb n\u00eb ADN-n\u00eb e k\u00ebtij vendi\u201d, deklaroi gjat\u00eb nje takimi zoti Joe Biden, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e Presidentit t\u00eb Zgjedhur.<\/p>\n<p>Nisur nga kjo qasje administrata Biden po krijon nj\u00eb grup t\u00eb ri pune, detyra e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb t\u00eb ndaj\u00eb shkenc\u00ebn nga politika, duke shqyrtuar se \u00e7far\u00eb ka funksionuar ose jo, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb vendimet n\u00eb t\u00eb ardhmen t\u00eb mos ndrydhen, shtremb\u00ebrohen, manipulohen apo p\u00ebrzgjidhen me q\u00ebllim.<\/p>\n<p>Detyra e grupit t\u00eb pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb t\u00eb shoh\u00eb pas, duke filluar nga viti 2009, p\u00ebr fushat kur partishm\u00ebria ka nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb ato q\u00eb supozohej t\u00eb ishin vendime t\u00eb bazuara n\u00eb prova.<\/p>\n<p>\u201cMe pak fjal\u00eb, ne duam q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb besojn\u00eb tek ajo \u00e7ka u thot\u00eb qeveria federale, qoft\u00eb lidhur me parashikim e motit qoft\u00eb informacionet lidhur me sigurin\u00eb e vaksinave apo \u00e7far\u00ebdo tjet\u00ebr\u201c, thot\u00eb Jane Lubchenco, Z\u00ebvend\u00ebs Drejtoresh\u00eb p\u00ebr Klim\u00ebn dhe Mjedisin n\u00eb Zyr\u00ebn e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb p\u00ebr Politika q\u00eb lidhen me Shkenc\u00ebs e Teknologjin\u00eb.<\/p>\n<p>Masa buron nga nj\u00eb dokument i firmosur nga presidenti m\u00eb 27 janar i cili k\u00ebrkon \u201chartim politikash bazuar n\u00eb prova\u201d. Kan\u00eb qen\u00eb jo vet\u00ebm shkenc\u00ebtar\u00ebt ata q\u00eb kan\u00eb akuzuar administrat\u00ebn Trump p\u00ebr anashkalim t\u00eb provave shkencore duke injektuar politik\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtje si koronavirusi, ndryshimet klimatike.<\/p>\n<p>Por zonja Lubchenco, i cila kryesonte Agjencin\u00eb Komb\u00ebtare Oqeanike e t\u00eb Atmosfer\u00ebs (NOAA) n\u00eb administrat\u00ebn Obama, vuri n\u00eb dukje nj\u00eb incident t\u00eb ashtuquajturin \u201cSharpiegate\u201d si \u201cnj\u00eb shembull t\u00eb qart\u00eb si\u00e7 thot\u00eb ajo t\u00eb nd\u00ebrhyrjes s\u00eb politik\u00ebs n\u00eb informacionin shkencor, di\u00e7ka jasht\u00ebzakonisht e rrezikshme\u201d.<\/p>\n<p>Rasti i referohet polemikave q\u00eb u krijuan nga nj\u00eb koment i ish-Presidentit Trump n\u00eb vitin 2019 nd\u00ebrsa uragani Dorian po i afrohej kontinentit amerikan. Duke p\u00ebrmendur shtetet q\u00eb mund t\u00eb goditeshin potencialisht nga uragani, zoti Trump p\u00ebrfshiu n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb gabuar mes tyre edhe Alabam\u00ebn.<\/p>\n<p>Aso kohe, agjencia qortoi disa meteorolog\u00eb p\u00ebr postimet n\u00eb twitter se Alabama nuk ishte n\u00eb rrezik, duke kund\u00ebrshtuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb komentet e presidentit.<\/p>\n<p>Rasti u quajt \u201cSharpiegate\u201d pasi dikush n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb p\u00ebrdori nj\u00eb stilolaps t\u00eb zi, nj\u00eb nga t\u00eb preferuarit e zotit Trump, duke rrethuar me dor\u00eb n\u00eb hart\u00ebn zyrtare t\u00eb Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Uragan\u00ebve nj\u00eb tjet\u00ebr zon\u00eb ku mund t\u00eb godiste uragani, duke p\u00ebrfshir\u00eb Alabam\u00ebn.<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport i Inspektorit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm i vitit 2020 zbuloi se administrata kishte shkelur rregullat e integritetit shkencor. Zonja Lubchenco e quajti k\u00ebt\u00eb nj\u00eb veprim \u201ct\u00eb pafalsh\u00ebm\u201d. Sipas saj \u201cSharpiegate\u201d tregoi t\u00eb metat n\u00eb sistemin e integritetit shkencor t\u00eb krijuar n\u00eb 2009 nga Presidenti Barack Obama. Ajo thot\u00eb se kur agjencia shkelte rregullat nuk kishte pasoja.<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e kaluar, ligjv\u00ebn\u00ebsit republikan\u00eb akuzuan Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb p\u00ebr loj\u00eb politike me shkenc\u00ebn pas largimit t\u00eb shkenc\u00ebtares s\u00eb klim\u00ebs Betsy Wetherhead, nga drejtimi i Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare mbi vler\u00ebsimin e klim\u00ebs.<\/p>\n<p>Zonja Lubchenco thot\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb normale e pun\u00ebs s\u00eb nj\u00eb administrate t\u00eb re e cila sjell njer\u00ebz t\u00eb rinj tek t\u00eb cil\u00ebt ka besim.<\/p>\n<p>Historiani i Universitetit Rice, Douglas Brinkley thot\u00eb se administrata Biden po p\u00ebrpiqet shum\u00eb, por nuk po i afrohet si duhet objektivit p\u00ebr rikthim tek shkenca.<\/p>\n<p>Sipas tij hedhja drit\u00eb vet\u00ebm tek ajo q\u00eb ka ndodhur gjat\u00eb administrat\u00ebs Obama e Trump do t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb p\u00ebrpjekjet e grupit t\u00eb pun\u00ebs, duke \u00e7uar n\u00eb vet\u00ebpolitizim e shqyrtim t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme.<\/p>\n<p>Sipas tij \u00ebsht\u00eb tejet e nevojshme q\u00eb \u201cgj\u00ebrat t\u00eb trajtohen me rr\u00ebnj\u00eb duke filluar prej vitit 1945\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb dy President\u00ebt Dwight Eisenhower dhe John F. Kennedy, nj\u00ebri republikan e tjetri demokrat, forcuan p\u00ebrpjekjet shkencore n\u00eb publik dhe u p\u00ebrpoq\u00ebn ta mbanin politik\u00ebn jasht\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb t\u00eb ishte e mundur.<\/p>\n<p>Por ai tha se fillimi i l\u00ebvizjes mjedisore, shp\u00ebrqendrimi i krijuar nga Lufta n\u00eb Vietnamit dhe korporatat q\u00eb e shihnin shkenc\u00ebn si nj\u00eb rregullore gjat\u00eb administrat\u00ebs Regan, minuan admirimin e unifikuar publik ndaj shkenc\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb grup pune q\u00eb sjell median n\u00eb ball\u00eb e b\u00ebn njoftime t\u00eb shpeshta n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb publikut, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb informacionet t\u00eb shkojn\u00eb tek shkollat. Ju e dini, gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb ne reklamuam Shkenc\u00ebn, Teknologjin\u00eb, Inxhinierin\u00eb dhe Matematik\u00ebn. Ne e reklamuan shkenc\u00ebn sepse sondazhet tregonin se f\u00ebmij\u00ebt rus\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb arsimuar sesa f\u00ebmij\u00ebt amerikan\u00eb n\u00eb shkenc\u00eb. Ndaj ne krijuam n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb universitetet tona publike departamente t\u00eb shkenc\u00ebs n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb e formuam shkenc\u00ebtar\u00eb si z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb s\u00eb nes\u00ebrmes\u201c, thot\u00eb ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zyrtar\u00ebt e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb thon\u00eb se politizimi i shkenc\u00ebs nga administrata Trump rrezikoi jet\u00eb njer\u00ebzish, shkat\u00ebrroi besimin tek publiku dhe p\u00ebrkeq\u00ebsoi pasojat e ndryshimeve klimatike. Ata shpresojn\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb e t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb nga problemet e s\u00eb shkuar\u00ebs si dhe t\u00eb forcojn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen rregullat q\u00eb lidhen me integritetin shkencor. Kjo n\u00ebnkupton respektim t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":113896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[312,329],"class_list":{"0":"post-181910","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme","8":"tag-lajme","9":"tag-zjarr-tv"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181910"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181910\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}