{"id":207319,"date":"2021-10-05T14:46:06","date_gmt":"2021-10-05T12:46:06","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=207319"},"modified":"2021-10-05T14:46:06","modified_gmt":"2021-10-05T12:46:06","slug":"kryeministri-importon-krizen-europiane-per-te-favorizuar-spekullantet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/kryeministri-importon-krizen-europiane-per-te-favorizuar-spekullantet\/","title":{"rendered":"Kryeministri importon kriz\u00ebn europiane p\u00ebr t\u00eb favorizuar spekullant\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Neritan Sejamini<\/strong><\/p>\n<p>Ishte e pazakont\u00eb dhe e dyshimt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kryeminist\u00ebr, dalja publike e Edi Ram\u00ebs p\u00ebr t\u00eb paralajm\u00ebruar nj\u00eb \u201ckriz\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme\u201d, si ajo e t\u00ebrmetit dhe e pandemis\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb pritshme \u201cmarramend\u00ebse\u201d t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb, q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb \u201cdimri t\u00eb tmerrsh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Kryeministrat dalin p\u00ebr t\u00eb qet\u00ebsuar, p\u00ebr ta shmangur e jo p\u00ebr ta nxitur panikun; dalin p\u00ebr t\u00eb lajm\u00ebruar kur\u00ebn p\u00ebr pasojat e nj\u00eb krize, jo p\u00ebr t\u00eb shpallur fatalitetin kriz\u00ebs.<\/p>\n<p>Reagimi i kryeministrit ton\u00eb duket edhe m\u00eb i pajustifikuar, n\u00ebse b\u00ebhet nj\u00eb vler\u00ebsim i shpejt\u00eb i gjendjes s\u00eb sotme t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb Europ\u00eb dhe Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u00c7mimet e gazit natyror jan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm, gjat\u00eb jav\u00ebve t\u00eb fundit, n\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn. N\u00eb fakt, rritja graduale e tyre ka filluar prej nj\u00eb viti, p\u00ebr shkak t\u00eb dimrit t\u00eb ashp\u00ebr dhe pun\u00ebs nga sht\u00ebpia t\u00eb shum\u00eb europian\u00ebve q\u00eb rriti k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr gaz p\u00ebr ngrohje.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak se gazi \u00ebsht\u00eb, gjithashtu, l\u00ebnda m\u00eb e p\u00ebrdorur n\u00eb prodhimin e energjis\u00eb elektrike n\u00eb BE, ka filluar prej jav\u00ebsh edhe nj\u00eb rritje e \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike n\u00eb shum\u00eb vende.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, duke qen\u00eb ka filluar nj\u00eb prirje p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar gazin me naft\u00eb, si rezultat \u00ebsht\u00eb duke u rritur edhe \u00e7mimi i naft\u00ebs n\u00eb shum\u00eb vende europiane.<\/p>\n<p>Pasojat e rritjes s\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb po ndihen n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb industrish, duke shkaktuar probleme serioze ekonomike.<\/p>\n<p>Dimri mund t\u2019i p\u00ebrkeq\u00ebsoje gj\u00ebrat, p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr ngrohje, e cila realizohet m\u00eb s\u00eb shumti me gaz dhe energji elektrike n\u00eb mbar\u00eb Europ\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej rritjes s\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr energji, ka shum\u00eb tregues q\u00eb t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se kriza ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb, gjithashtu, me uljen e furnizimit apo manipulimin e ofert\u00ebs s\u00eb gazit.<\/p>\n<p>Rusia \u00ebsht\u00eb furnizuesja kryesore e Europ\u00ebs\u2014 t\u00eb pakt\u00ebn 40 p\u00ebr qind e gazit q\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb Bashkimin Europian vjen nga Rusia, dhe \u00e7do l\u00ebvizje ruse ndikon menj\u00ebher\u00eb n\u00eb gjith\u00eb tregun e energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Jav\u00ebn e shkuar, Sekretari i Energjis\u00eb i SHBA-ve i b\u00ebri thirrje Evrop\u00ebs t\u00eb rezistoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur \u201cka aktor\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb manipulojn\u00eb furnizimin me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar p\u00ebr vete\u201d. Nd\u00ebrsa, Agjencia Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Energjis\u00eb i b\u00ebri thirrje direkte Rusis\u00eb t\u00eb mos ul\u00eb furnizimin me gaz dhe \u201ct\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb se \u00ebsht\u00eb partner i besuesh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u201d.<\/p>\n<p>Besohet se Rusia po ushtron trysni ndaj BE-s\u00eb dhe SHBA-ve n\u00eb lidhje me gazsjell\u00ebsin Nord Stream 2, q\u00eb lidh Rusin\u00eb me Gjermanin\u00eb, i cili ka mbetur pezull nga kund\u00ebrshtimi i ashp\u00ebr i SHBA-ve, me arsyetimin se ai rrit var\u00ebsin\u00eb e Europ\u00ebs nga Rusia.<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, Presidenti Biden \u00ebsht\u00eb shprehur se mund ta t\u00ebrheq\u00eb kund\u00ebrshtin\u00eb amerikane p\u00ebr projektin dhe duket se, prandaj, Rusia po rrit presionin e saj. Nga ana tjet\u00ebr, BE ka n\u00eb fuqi sanksione ekonomike kund\u00ebr Rusis\u00eb, dhe kjo e fundit k\u00ebrkon ta detyroj\u00eb ekonomikisht BE-n\u00eb t\u00eb t\u00ebrhiqet prej tyre.<\/p>\n<p>Natyrisht, rritja e \u00e7mimeve \u00ebsht\u00eb ndikuar edhe nga ndryshimet n\u00eb sektorin e energjis\u00eb. Holanda dhe disa vende t\u00eb tjera po b\u00ebjn\u00eb kalimin nga energjia e prodhuar nga qymyri tek energjia e past\u00ebr. Por ky kalim po ndodh me v\u00ebshtir\u00ebsi, sidomos kur prodhimi i energjis\u00eb nga burime diellore apo t\u00eb er\u00ebs luhatet n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb kushteve t\u00eb motit.<\/p>\n<p>Gjendja e tanishme ka krijuar pesimiz\u00ebm p\u00ebr periudh\u00ebn e dimrit, ve\u00e7an\u00ebrisht kur ekonomia europiane po rikthehet n\u00eb nivele normale pas epidemis\u00eb dhe ka k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb rritur p\u00ebr energji.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nuk ka ende shpjegime e parashikime n\u00ebse kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb rritje t\u00eb shk\u00ebputur momentale apo me fillimin e nj\u00eb rritje q\u00eb do zgjas\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Por e ndryshme \u00ebsht\u00eb gjendja n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb konsumatore minimale e gazit, i cili p\u00ebrdoret pak si n\u00eb industri edhe n\u00eb familje. Prandaj, rritja e \u00e7mimeve t\u00eb gazit n\u00eb tregjet europiane ka ndikim t\u00eb kufizuar ekonomik n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria p\u00ebrdor, kryesisht, energjin\u00eb elektrike p\u00ebr ngrohje dhe n\u00eb industri. Prodhimi vendas i energjis\u00eb realizohet 100 p\u00ebr qind nga hidrocentralet. N\u00eb periudh\u00ebn e lag\u00ebsht t\u00eb vitit, ne prodhojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb elektricitet se sa konsumojm\u00eb dhe e eksportojm\u00eb at\u00eb q\u00eb nuk konsumojm\u00eb. (Gjat\u00eb ver\u00ebs, kur rezervat ujore t\u00eb liqeneve jan\u00eb t\u00eb pakta ne importojm\u00eb elektricitet.)<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, prodhimi dhe \u00e7mimet e energjis\u00eb elektrike n\u00eb Shqip\u00ebri nuk varen nga tregjet europiane, t\u00eb pakt\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb rreshjeve. Madje, Shqip\u00ebria mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga kriza europiane p\u00ebr t\u00eb shitur m\u00eb shtrenjt\u00eb elektricitetin q\u00eb do eksportohet gjat\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>Rritja e \u00e7mimit t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb Europ\u00eb e p\u00ebr rrjedhoj\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri ndikon n\u00eb koston e transportit t\u00eb brendsh\u00ebm, por ky ndikim \u00ebsht\u00eb i kufizuar pasi transporti \u00ebsht\u00eb element i ul\u00ebt kostoje n\u00eb kushtet kur shumica e ekonomis\u00eb dhe konsumit t\u00eb vendit \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar n\u00eb zon\u00ebn Tiran\u00eb-Durr\u00ebs-Fier.<\/p>\n<p>Problem i naft\u00ebs ka edhe nj\u00eb element tjet\u00ebr. Shqip\u00ebria prodhon dhe eksporton mbi gjys\u00ebm miliard\u00eb euro naft\u00eb t\u00eb pap\u00ebrpunuar n\u00eb vit. N\u00ebse kjo naft\u00eb do t\u00eb p\u00ebrpunohej n\u00eb vend, var\u00ebsia nga nafta e huaj do t\u00eb ishte shum\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt.<\/p>\n<p>Ka vite q\u00eb qeveria premton investime private n\u00eb rafinerin\u00eb e Ballshit, por nuk i ka mund\u00ebsuar kurr\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kompanit\u00eb e nxjerrjes s\u00eb naft\u00ebs nuk paguajn\u00eb taksa, pasi nuk deklarojn\u00eb fitim prej dekadash.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebto duhet t\u00eb shqet\u00ebsohet qeveria p\u00ebr t\u00eb kontrolluar dhe menaxhuar ndikimin e kriz\u00ebs s\u00eb energjis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, ajo nuk duhet kurrsesi t\u00eb b\u00ebj\u00eb deklarata q\u00eb ndihmojn\u00eb spekulant\u00ebt ekonomik\u00eb p\u00ebr t\u00eb abuzuar me \u00e7mimet, jo vet\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb, por n\u00eb \u00e7do fush\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Neritan Sejamini Ishte e pazakont\u00eb dhe e dyshimt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kryeminist\u00ebr, dalja publike e Edi Ram\u00ebs p\u00ebr t\u00eb paralajm\u00ebruar nj\u00eb \u201ckriz\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme\u201d, si ajo e t\u00ebrmetit dhe e pandemis\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb pritshme \u201cmarramend\u00ebse\u201d t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb, q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb gjat\u00eb nj\u00eb \u201cdimri t\u00eb tmerrsh\u00ebm\u201d. Kryeministrat dalin p\u00ebr t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2030,"featured_media":207322,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,3365,364,1454],"tags":[],"class_list":{"0":"post-207319","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-analize","9":"category-koment-opinion","10":"category-politike"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2030"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=207319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/207322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=207319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=207319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=207319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}