{"id":253601,"date":"2022-04-24T15:39:50","date_gmt":"2022-04-24T13:39:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=253601"},"modified":"2022-04-24T15:39:50","modified_gmt":"2022-04-24T13:39:50","slug":"skaneri-si-po-shnderrohet-tirana-ne-nje-fjetore-te-dehumanizuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/skaneri-si-po-shnderrohet-tirana-ne-nje-fjetore-te-dehumanizuar\/","title":{"rendered":"Skaneri\/ Si po shnd\u00ebrrohet Tirana n\u00eb nj\u00eb fjetore t\u00eb dehumanizuar"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr p\u00ebrreth Piramid\u00ebs n\u00eb kryeqytet \u00ebsht\u00eb transformuar n\u00eb nj\u00eb kantier nd\u00ebrtimi p\u00ebr ngritjen e strukturave t\u00eb reja n\u00eb form\u00eb kubash prej betoni. Rivitalizmi i k\u00ebsaj parcele, n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Bulevardit \u201cD\u00ebshmor\u00ebt e Kombit\u201d, do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb tetor. Kur gjith\u00e7ka t\u00eb jet\u00eb gati, afro nj\u00eb e pesta e gjelb\u00ebrimit do t\u00eb jet\u00eb zhdukur.<\/p>\n<p>Autor: Artan Rama | Citizens Channel<\/p>\n<p>Pak metra m\u00eb tej, kulla e re \u201cDowntown One Tirana\u201d, 140 metra e lart\u00eb, projekti i s\u00eb cil\u00ebs u miratua n\u00eb 2018-n, ka rr\u00ebmbyer pjes\u00ebn qendrore t\u00eb parkut ikonik t\u00eb Tiran\u00ebs s\u00eb viteve \u201970, i ashtuquajturi \u201cLodrat e Elbasanit\u201d. T\u00eb dyzet katet q\u00eb do t\u00eb ngrihen mbi nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 8 ha do ta shnd\u00ebrrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, historikisht t\u00eb qet\u00eb, n\u00eb nj\u00eb territor me densitet t\u00eb lart\u00eb urban. Nj\u00eb tjet\u00ebr hap\u00ebsir\u00eb me p\u00ebrmasa t\u00eb ngjashme, e njohur si ish Parku i Autobuz\u00ebve, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb q\u00eb kishte mbetur e gjelb\u00ebr, u shk\u00ebmbye n\u00eb vitin 2017 me nj\u00eb leje nd\u00ebrtimi e cila mund\u00ebsoi aty ngritjen e nj\u00eb kompleksi pallatesh shum\u00ebkat\u00ebshe. M\u00eb her\u00ebt, n\u00eb 2015-n, nj\u00eb shum\u00ebkat\u00ebsh i ri, me fasad\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse, rr\u00ebmbeu disa hektar\u00eb gjelb\u00ebrim n\u00eb krahun verilindor t\u00eb Parkut t\u00eb Madh t\u00eb Liqenit Artificial t\u00eb Tiran\u00ebs. N\u00eb vazhdim, t\u00eb tjera sip\u00ebrfaqe t\u00eb gjelbra t\u00eb k\u00ebtij parkut po shnd\u00ebrrohen n\u00eb troje nd\u00ebrtimi p\u00ebr ngritjen e disa qindra apartamenteve t\u00eb reja.<\/p>\n<p>N\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit, energji dhe p\u00ebrpjekje t\u00eb ve\u00e7anta po ushqejn\u00eb objektivin p\u00ebr ta shnd\u00ebrruar Tiran\u00ebn n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb fuqishme ekonomike dhe financiare p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb. Autoritetet po ndjekin disa rrug\u00eb p\u00ebr arritjen e k\u00ebtij objektivi. Arkitektura e re \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e dukshme, e cila reflekton pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb ambicie. Por ngritja e nd\u00ebrtesave po realizohet p\u00ebrmes nj\u00eb aksioni t\u00eb dhimbsh\u00ebm urbanistik q\u00eb mb\u00ebshtetet kryesisht, n\u00eb shkat\u00ebrrimin, apo n\u00eb tjet\u00ebrsimin e hap\u00ebsirave, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb gjelbra, p\u00ebr t\u00eb cilat ky qytet krenohej dikur.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2021, \u201cInstituti p\u00ebr Zhvillimin e Habitatit\u201d (Co-Plan), nj\u00eb prej organizatave m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb rajon, me qend\u00ebr n\u00eb Tiran\u00eb, publikoi monitorimin \u201cMushk\u00ebri t\u00eb gjelbra\u201d, q\u00eb vinte n\u00eb dukje kushtet mjedisore n\u00eb t\u00eb cilat jetonin kryeqytetasit. Studimi ishte rezultat i v\u00ebzhgimit urban i cili kombinoi p\u00ebrpilimin e nj\u00eb produkti hartografik, t\u00eb furnizuar me t\u00eb dh\u00ebna nga terreni, duke i krahasuar m\u00eb pas me imazhet historike satelitore n\u00eb platform\u00ebn \u201cGoogle Earth\u201d. Ai konkludoi se humbja e sip\u00ebrfaqeve natyrore brenda Unaz\u00ebs s\u00eb Madhe t\u00eb Tiran\u00ebs shkonte n\u00eb 526,000 m2.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb vitet e fundit Tirana po regjistron nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb korracimit, krahasuar me vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor\u201d, \u2013 shprehet Rodion Gjoka, Kreu i Departamentit Mjedisor pran\u00eb Co-Plan. \u201cVler\u00ebsohet se 87% e qytetit t\u00eb jet\u00eb e korracuar, \u2013 pa aft\u00ebsi p\u00ebrthith\u00ebse p\u00ebr uj\u00ebrat e shiut q\u00eb infiltrojn\u00eb n\u00ebntok\u00eb\u201d, vijon m\u00eb tej ai.<\/p>\n<p>Vitin e shkuar (2021) n\u00eb Tiran\u00eb, autoritetet miratuan nj\u00eb sip\u00ebrfaqe nd\u00ebrtimi p\u00ebr nd\u00ebrtesa t\u00eb reja 8 her\u00eb m\u00eb e madhe, krahasuar me sip\u00ebrfaqen e miratuar n\u00eb vitin 2016: vitin e fundit p\u00ebrpara miratimit t\u00eb Planit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm Vendor (TR 030). N\u00eb tre vitet e fundit, sip\u00ebrfaqja e miratuar n\u00eb Tiran\u00eb arriti n\u00eb 4.2 milion\u00eb m2. Ende nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se n\u00eb \u00e7\u2019raport mes tyre do t\u00eb jen\u00eb sip\u00ebrfaqet e betonizuara me ato natyrore pas realizimit t\u00eb nd\u00ebrtimeve.<\/p>\n<p>\u201cProblemi fillon tek legjislacioni\u201d, \u2013 shprehet urbanistja Doriana Musai, nj\u00eb k\u00ebrkuese shkencore e re, e cila po dokumenton efektet zhvillimore t\u00eb Planit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm Vendor TR 030. \u201cSepse termi sip\u00ebrfaqe e gjelb\u00ebr nuk ekziston n\u00eb legjislacionin planifikues. Plani i P\u00ebrgjithsh\u00ebm Vendor (PPV) ka p\u00ebrcaktuar vet\u00ebm hap\u00ebsira publike, duke n\u00ebnkuptuar p\u00ebrfshirjen brenda saj edhe t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb gjelb\u00ebr, por legjislacioni nuk specifikon p\u00ebrmasat fizike t\u00eb k\u00ebtij gjelb\u00ebrimi, apo m\u00ebnyr\u00ebn sesi do t\u00eb krijohet ai. Kjo paqart\u00ebsi, shpesh kjo p\u00ebrplasje, mes hap\u00ebsir\u00ebs dhe gjelb\u00ebrimit, krijon mbivendosje t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs ndaj tjetr\u00ebs, si dhe nxit mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr spekulime n\u00eb praktik\u00eb. PPV-ja njeh vet\u00ebm p\u00ebrqindjen e hap\u00ebsir\u00ebs publike q\u00eb duhet respektuar n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb nd\u00ebrtimi, por nuk specifikon raportin mes element\u00ebve p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs brenda saj, si psh., trotuaret, kalimet e makinave, shtigjet e kalimtar\u00ebve, parqet etj., madje as madh\u00ebsin\u00eb fizike t\u00eb parqeve brenda k\u00ebsaj hap\u00ebsire\u201d.<\/p>\n<p>Doriana thot\u00eb se p\u00ebr shkak se dizenjimi i hap\u00ebsir\u00ebs i lihet n\u00eb dor\u00eb arkitektit t\u00eb kontraktuar nga investitori dhe se, kur n\u00eb kushtet e munges\u00ebs s\u00eb standardeve t\u00eb projektimit, manualeve dhe rregulloreve t\u00eb miratuara n\u00eb lidhje me sip\u00ebrfaqen boshe t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs publike, si psh., madh\u00ebsin\u00eb fizike t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb gjelb\u00ebr, llojin e kurorave t\u00eb gjelb\u00ebra q\u00eb duhet t\u00eb mbillen, mosh\u00ebn e pem\u00ebs etj., shpesh kjo hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebrfundon e betonizuar dhe shfryt\u00ebzimi i saj i lihet tregut t\u00eb bareve dhe t\u00eb restoranteve, apo bizneseve t\u00eb kateve p\u00ebrdhe, pothuajse n\u00eb munges\u00eb absolute t\u00eb tok\u00ebs s\u00eb mbjell\u00eb me bar apo me lule.<\/p>\n<p>\u201cHedhja apo vendosja, p\u00ebrkat\u00ebsisht e dy milion\u00eb farave apo fidan\u00ebve, qoft\u00eb edhe n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr, nuk mund t\u00eb konsiderohet si mbjellje pem\u00ebsh, pasi suksesi i z\u00ebnies ka nj\u00eb probabilitet i cili varet nga disa faktor\u00eb\u201d, thot\u00eb z. Gjoka nga Co-Plan. \u201cNga ana tjet\u00ebr, q\u00eb nj\u00eb pem\u00eb e rritur t\u00eb ofroj\u00eb sh\u00ebrbimet e saj (thithja e ndotjes, \u00e7lirimi i oksigjenit, hijezimi etj.), do t\u00eb duhen rreth nj\u00ebzet apo tridhjet\u00eb vjet\u201d.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb pes\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb shkuar, Shqip\u00ebria p\u00ebsoi r\u00ebnie t\u00eb numrit t\u00eb popullsis\u00eb. Pothuajse me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shif\u00ebr (rreth 50,000 persona) popullsia n\u00eb Tiran\u00eb u rrit. Mb\u00ebshtetur n\u00eb projeksionet e Kombeve t\u00eb Bashkuara (UN) mbi dinamikat e popullsis\u00eb n\u00eb zonat urbane, gjat\u00eb pes\u00eb viteve (2020-2025) Tirana do t\u00eb jet\u00eb qyteti me rritjen m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb nd\u00ebr kryeqytetet evropiane. Por n\u00eb tre vitet e fundit, n\u00eb Tiran\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar asnj\u00eb lulishte apo park i ri urban. Sipas informacionit t\u00eb ofruar prej Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin dhe rehabilitimin e disa dhjet\u00ebra shesheve, t\u00eb ashtuquajtura rekreative, por q\u00eb nga dizajini jan\u00eb larg s\u00eb konsideruari hap\u00ebsira t\u00eb gjelbra, apo parqe pushimi me sip\u00ebrfaqe gjelb\u00ebruese. T\u00eb ashtuquajturat hap\u00ebsira rekreative n\u00eb Tiran\u00eb, nuk jan\u00eb ve\u00e7se grumbuj lodrash mbi zhavorr, si dhe nj\u00eb num\u00ebr i pak\u00ebt fushash sporti me bar plastik t\u00eb cilat po z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb sip\u00ebrfaqet e bollshme t\u00eb gjelbra t\u00eb dikurshme.<\/p>\n<p>\u201cD\u00ebmi q\u00eb shkakton n\u00eb sh\u00ebndetin e f\u00ebmij\u00ebve, loja me top, apo vrapimi n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira artificiale, n\u00eb krahasim me aktivitetet n\u00eb nj\u00eb terren natyror me bar, \u00ebsht\u00eb i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm\u201d, \u2013 thot\u00eb pedagogu i arkitektur\u00ebs dhe arkitekti restaurator Kreshnik Merxhani. \u201cN\u00eb t\u00eb ardhmen k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb rrezikojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb paraqitje fizike m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, krahasuar me f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb rriten n\u00eb nj\u00eb terren natyror t\u00eb gjelb\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse dep\u00ebrtojm\u00eb n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb shesheve, gjendja fizike e tyre \u00ebsht\u00eb e mjeruar dhe shpesh mobilimi nuk jep siguri p\u00ebr frekuentuesit. P\u00ebrdorimi i materialeve te ngurta: zhavorri, betoni, bari plastik, apo rrjetat metalike mund t\u00eb krijojn\u00eb rezistenc\u00eb dhe q\u00ebndrueshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb madhe, por nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebrpos rrezikut p\u00ebr d\u00ebmtime apo trauma, ato zbehin d\u00ebshir\u00ebn e njer\u00ebzve p\u00ebr t\u2019i frekuentuar.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb mir\u00ebmbajtjes, autoritetet p\u00ebrpiqen q\u00eb t\u2019i zgjidhin gj\u00ebrat shpejt\u201d, \u2013 shprehet arkitekti Merxhani. \u201cPor me nj\u00eb organizim m\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, jo vet\u00ebm cil\u00ebsia e sh\u00ebrbimit, por edhe kostot e mir\u00ebmbajtjes s\u00eb k\u00ebtyre hap\u00ebsirave t\u00eb gjelbra do t\u00eb ishin m\u00eb ekonomike, krahasuar me hap\u00ebsirat e betonizuara\u201d. Vet\u00ebm dy stola dhe pak metra katror\u00eb sip\u00ebrfaqe rekreative reklamohet si park, n\u00eb rrug\u00ebn Don Bosko, nj\u00eb nga zonat me urbanizim t\u00eb shpejt\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb | Foto: Artan Rama | Citizens Channel<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, tre vjet pas miratimit t\u00eb Planit t\u00eb Veprimit p\u00ebr nj\u00eb Qytet t\u00eb Gjelb\u00ebr (2018), urbanizimi i Tiran\u00ebs po ndjek nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb pakrahasuesh\u00ebm. Ky p\u00ebrshpejtim alarmant po e zhvendos shqet\u00ebsimin mbi cil\u00ebsin\u00eb fizike t\u00eb hap\u00ebsirave n\u00eb t\u00eb tjera pasoja m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda: sh\u00ebndetin e qytetar\u00ebve, ve\u00e7an\u00ebrisht at\u00eb mendor.<\/p>\n<p>\u201cTirana po shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb fjetore t\u00eb dehumanizuar, ku pallatet-p\u00ebrbind\u00ebsha, dend\u00ebsia dhe vendndodhja e tyre e palogjikshme i b\u00ebn lagjet e pajetueshme\u201d, \u2013 thot\u00eb urbanistja Eltjana Shkreli. \u201cBanori i Tiran\u00ebs nxiton t\u2019i bashkohet nj\u00eb turme, gjithnj\u00eb n\u00eb rritje, q\u00eb mbush rrug\u00ebt, gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb pamjaftueshme p\u00ebr makinat, t\u00eb cilat edhe kur fiken, zaptojn\u00eb hap\u00ebsirat e vogla t\u00eb mbetura mes pallateve. Mendja e tij b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e ngjeshur nga presioni q\u00eb shkakton mungesa e hap\u00ebsir\u00ebs, e gjelb\u00ebrimit dhe ndotja e ajrit\u201d.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e ofruara nga Drejtoria e Taksave pran\u00eb bashkis\u00eb, tregojn\u00eb se n\u00eb tre vitet e fundit (2019; 2020; 2021), t\u00eb ardhurat nga taksa e ndikimit n\u00eb infrastruktur\u00eb (TNI) kan\u00eb k\u00ebrcyer, ve\u00e7an\u00ebrisht pas vitit 2018-s. Gjat\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsimi mbi kapacitetin dhe performanc\u00ebn financiare t\u00eb bashkive, \u201cCo Plan\u201d konkludoi se vlera e TNI prej nd\u00ebrtimeve t\u00eb reja \u00ebsht\u00eb rritur me ritme t\u00eb p\u00ebrshpejtuara, duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb burim t\u00eb qen\u00ebsish\u00ebm t\u00eb ardhurash p\u00ebr Bashkin\u00eb e Tiran\u00ebs. T\u00eb ardhurat, vlerat e t\u00eb cilave, deri n\u00eb qershorin e shkuar (2019-qershor 2021) arrinin shum\u00ebn e 133 milion\u00eb eurove u korrespondonin nj\u00eb sip\u00ebrfaqeje nd\u00ebrtimi prej 400 ha, m\u00eb e madhja e miratuar n\u00eb nj\u00eb periudhe kaq t\u00eb shkurt\u00ebr, qysh prej caktimit t\u00eb Tiran\u00ebs kryeqytet.<\/p>\n<p>N\u00ebse do t\u00eb krahasojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga Zyra e Urbanistik\u00ebs s\u00eb Bashkis\u00eb Tiran\u00eb me t\u00eb dh\u00ebnat e ofruara nga APR-ja, n\u00eb tre vjet, norma mes sip\u00ebrfaqes s\u00eb miratuar p\u00ebr nd\u00ebrtim me hap\u00ebsir\u00ebn publike t\u00eb trajtuar (jo domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb gjelb\u00ebr) rezulton dramatikisht e skajshme: p\u00ebr \u00e7do 100 ha t\u00eb miratuara p\u00ebr nd\u00ebrtime t\u00eb reja, \u00ebsht\u00eb ngritur vet\u00ebm 1 ha shesh rekreativ.<\/p>\n<p>N\u00eb 2020, \u201cTirana Parking\u201d, nj\u00eb agjenci pran\u00eb Bashkis\u00eb q\u00eb administron sh\u00ebrbimin e parkimit me pages\u00eb n\u00eb kryeqytet, shp\u00ebrndau 15,784 pulla rezidenciale t\u00eb reja. Kushdo q\u00eb mund t\u00eb pajisej me nj\u00eb t\u00eb till\u00eb fitonte t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb parkuar, falas, makin\u00ebn e tij private pran\u00eb vendit t\u00eb banimit. Ndon\u00ebse nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb organizuar dhe p\u00ebr t\u00eb disiplinuar l\u00ebvizjen kaotike, ky sh\u00ebrbim legjitimoi shnd\u00ebrrimin e hap\u00ebsirave mes pallateve n\u00eb sheshe parkimi.<\/p>\n<p>Referuar numrit t\u00eb pullave t\u00eb reja t\u00eb l\u00ebshuara nga \u201cTirana Parking\u201d, n\u00eb 2020-n u zun\u00eb nga makinat, rreth 95,000 m2 sip\u00ebrfaqe publike t\u00eb tjera, t\u00eb cilat p\u00ebrfshinin t\u00eb kat\u00ebr zonat e administrimit (ZAP 1, 2, 3, 4.) pa llogaritur zonat tarifore (A, B, C.) q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb vet\u00ebm m\u00eb hap\u00ebsirat an\u00ebsore p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebve publike. Sipas standardeve t\u00eb zyrtarizuara, ku p\u00ebr parkimin e nj\u00eb makine nevojitet nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 6m2, n\u00eb 2020 rezultoi se hap\u00ebsira shtes\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb banor\u00ebve p\u00ebr parkim ishte 7 her\u00eb m\u00eb e madhe sesa hap\u00ebsira e shesheve rekreative t\u00eb ngritura nga APR-ja n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit (2020). N\u00eb k\u00ebt\u00eb vler\u00ebsim nuk p\u00ebrfshihen hap\u00ebsirat q\u00eb kan\u00eb zaptuar dhjet\u00ebra e dhjet\u00ebra biznese parkimesh private t\u00eb tjera, t\u00eb ngritura mes shesheve t\u00eb pallateve. Autoriteti vendor nuk ka ende nj\u00eb informacion mbi sip\u00ebrfaqen totale q\u00eb p\u00ebrdorin bizneset e parkimeve private. N\u00eb Drejtorin\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Taksave t\u00eb Bashkis\u00eb Tiran\u00eb, k\u00ebto biznese paguajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat detyrime fiskale, pavar\u00ebsisht p\u00ebrmasave t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs q\u00eb ato shfryt\u00ebzojn\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb sip\u00ebrfaqe gjithnj\u00eb e m\u00eb e madhe midis hap\u00ebsirave t\u00eb pallateve, apo n\u00ebp\u00ebr sheshe, po sh\u00ebrben si hap\u00ebsir\u00eb parkimi. Vet\u00eb \u201cTirana Parking\u201d, p\u00ebrmes nj\u00eb rrjeti impiantesh t\u00eb parkimit publik, mbi tok\u00eb dhe n\u00ebntok\u00eb, po siguron t\u00eb ardhura t\u00eb konsiderueshme, t\u00eb cilat s\u00eb bashku me t\u00eb ardhurat e siguruara nga z\u00ebnia e hap\u00ebsirave t\u00eb tjera publike, n\u00eb tre vitet e fundit (pas miratimit t\u00eb PVQGj-s, 2018) jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb burim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr buxhetin vendor. Por gjat\u00eb k\u00ebtyre tri viteve Bashkia e Tiran\u00ebs nuk ka bler\u00eb as 1 m2 truall nga pronar\u00ebt e tok\u00ebs p\u00ebr t\u2019i shnd\u00ebrruar n\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb gjelbra n\u00eb interes t\u00eb qytetar\u00ebve. Nuk ekziston ende ndonj\u00eb marr\u00ebveshje, mes bashkis\u00eb dhe pronar\u00ebve t\u00eb shesheve private nd\u00ebrmjet pallateve, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur hap\u00ebsirat n\u00eb pron\u00ebsi private p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb serie parqesh t\u00eb gjelbra, ndon\u00ebse marr\u00ebveshje t\u00eb tilla jan\u00eb parashikuar n\u00eb Planin e Veprimit p\u00ebr nj\u00eb Qytet t\u00eb Gjelb\u00ebr (PVQGj). Nj\u00eb tjet\u00ebr mas\u00eb q\u00eb rekomandohet n\u00eb PVQGj, lidhet me lejimin p\u00ebr shtimin e intensitetit t\u00eb nd\u00ebrtimit mbi regjimin e p\u00ebrcaktuar, me kusht q\u00eb zhvilluesi t\u2019i dhuroj\u00eb autoriteteve vendore nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb shtuar n\u00eb funksion t\u00eb zgjerimit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs publike n\u00eb zon\u00ebn e nd\u00ebrtimit.<\/p>\n<p>\u201cKy koncept, i njohur si intensiteti i zhvillimit me kusht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje kushtore, mes autoriteteve vendore dhe zhvilluesit,\u201d, \u2013 thot\u00eb znj. Musai. \u201cPor deri tani, ky instrument planifikimi \u00ebsht\u00eb keqp\u00ebrdorur prej autoriteteve, pasi n\u00eb praktik\u00eb ai ka shtuar numrin e kateve mbi planin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb miratuar, por nuk ka dh\u00ebn\u00eb asnj\u00eb met\u00ebr katror m\u00eb shum\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb gjelb\u00ebr\u201d, \u2013 p\u00ebrfundon ajo.<\/p>\n<p>T\u00eb ardhurat e Bashkis\u00eb s\u00eb Tiran\u00ebs nga burimet e saj jan\u00eb dyfishuar n\u00eb pes\u00eb vitet e fundit. Kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb vler\u00eb disa her\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se mesatarja komb\u00ebtare. Por kjo begati po shp\u00ebrfill detyrimet q\u00eb burojn\u00eb nga \u201cPlani i Veprimit p\u00ebr nj\u00eb Qytet t\u00eb Gjelb\u00ebr\u201d. Ngushtimi i hap\u00ebsirave shkakton mbipopullimin dhe mbi shfryt\u00ebzimin e tyre, i cili, i kombinuar me kufizimet buxhetore n\u00eb drejtim t\u00eb sip\u00ebrfaqeve t\u00eb gjelbra sjell degradimin e tyre dhe ndikon n\u00eb r\u00ebnien e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e qytetit.<\/p>\n<p>\u201cPrej 2014-s mungojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga Instituti i Sh\u00ebndetit Publik (ISHP)\u201d, \u2013 thot\u00eb Rodion Gjoka nga Co-Plan. \u201cNuk mund t\u00eb dim\u00eb me sakt\u00ebsi nivelin e stresit; gjendjen higjeno-sanitare t\u00eb qytetit etj. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb hap\u00ebsirave t\u00eb gjelbra, Tirana po vuan frym\u00ebmarrjen e saj natyrale, ku akset e rrug\u00ebve mbeten t\u00eb vetmet korridore frym\u00ebmarrje. Nga ana tjet\u00ebr kjo munges\u00eb e s\u00eb gjelbr\u00ebs shton ndotjen dhe zhurm\u00ebn, por akoma m\u00eb shum\u00eb, ajo nxit ndarjen mes njeriut dhe natyr\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb, rrit kostot e jetes\u00ebs, gjat\u00eb p\u00ebrpjekjes p\u00ebr t\u00eb aksesuar habitate natyrore n\u00eb distanca m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta\u201d. \u2013 p\u00ebrfundon ai.<\/p>\n<p>N\u00eb tridhjet\u00eb vjet n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb post-totalitare nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar asnj\u00eb park p\u00ebr q\u00ebllime pushimi dhe sh\u00ebtitje me sip\u00ebrfaqe t\u00eb gjelb\u00ebruar, p\u00ebrve\u00e7 se \u00ebsht\u00eb administruar \u00e7ka ka ekzistuar m\u00eb par\u00eb. N\u00eb nj\u00eb qytet, i cili do t\u00eb tejkaloj\u00eb s\u00eb shpejti milion\u00ebshin, mjedisi urban po zgjerohet n\u00eb kurriz t\u00eb mjedisit natyror. Hendeku mes natyr\u00ebs dhe urbanizimit po thellohet. Nd\u00ebrsa Tirana ngjeshet, \u201crevolucioni i gjelb\u00ebr\u201d nuk ka filluar ende aksionin\u2026<\/p>\n<p>\u201cArkitektura e re n\u00eb Tiran\u00eb nuk ka hap\u00ebsir\u00eb, nuk ka frym\u00ebmarrje\u201d, \u2013 thot\u00eb Z. Merxhani. Jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb eliminuar koncepti i hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr, por po eliminohet edhe hap\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb perceptuar objektet\u2026 P\u00ebrpjekja e autoriteteve p\u00ebr t\u00eb nxitur nj\u00eb zhvillim t\u00eb shpejt\u00eb, duke propaganduar virtualisht, n\u00ebn mask\u00ebn e nj\u00eb kurore t\u00eb gjelb\u00ebr imagjinare Tiran\u00ebn, vazhdon t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb rezident\u00eb t\u00eb rinj. Por ne nuk dim\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ata dhe pasardh\u00ebsit e tyre t\u00eb af\u00ebrt, jo shum\u00eb larg prej k\u00ebtej, kur t\u00eb kuptojn\u00eb se po jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb qytet t\u00eb bardh\u00eb betoni\u2026\/ Ina.Media<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr p\u00ebrreth Piramid\u00ebs n\u00eb kryeqytet \u00ebsht\u00eb transformuar n\u00eb nj\u00eb kantier nd\u00ebrtimi p\u00ebr ngritjen e strukturave t\u00eb reja n\u00eb form\u00eb kubash prej betoni. Rivitalizmi i k\u00ebsaj parcele, n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Bulevardit \u201cD\u00ebshmor\u00ebt e Kombit\u201d, do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb tetor. Kur gjith\u00e7ka t\u00eb jet\u00eb gati, afro nj\u00eb e pesta e gjelb\u00ebrimit do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2020,"featured_media":253606,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,5380,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-253601","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kryesore","9":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2020"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253601"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253601\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}