{"id":253808,"date":"2022-04-25T13:24:56","date_gmt":"2022-04-25T11:24:56","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=253808"},"modified":"2022-04-25T13:24:56","modified_gmt":"2022-04-25T11:24:56","slug":"shpopullimi-2020-2030-tregu-i-punes-ne-shqiperi-do-te-jete-ne-emergjence-per-punonjes-ne-te-gjithe-sektoret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/shpopullimi-2020-2030-tregu-i-punes-ne-shqiperi-do-te-jete-ne-emergjence-per-punonjes-ne-te-gjithe-sektoret\/","title":{"rendered":"Shpopullimi\/ 2020-2030, tregu i pun\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb emergjenc\u00eb p\u00ebr punonj\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p>Prirjet e larta t\u00eb emigracionit nga Shqip\u00ebria pritet t\u00eb krijojn\u00eb mungesa shqet\u00ebsuese t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt e ekonomis\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha llojet e profesioneve deri n\u00eb vitin 2030, thot\u00eb nj\u00eb studim i fundit i Fondacionit t\u00eb Trajnimeve Europiane.<\/p>\n<p>Studimi v\u00eb n\u00eb dukje se vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, por sidomos Shqip\u00ebria do t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb krize t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs, q\u00eb po krijohet n\u00eb m\u00ebnyre specifike nga emigracioni i lart\u00eb i moshave t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Studimi vuri n\u00eb dukje se, brenda periudh\u00ebs s\u00eb projeksionit 2020\u20132030, rezultatet e skenarit baz\u00eb tregojn\u00eb se, Shqip\u00ebria, Maqedonia e Veriut dhe Serbia do t\u00eb p\u00ebrballen me munges\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore p\u00ebr t\u00eb kat\u00ebr grupet e aft\u00ebsive ( me arsim t\u00eb ul\u00ebt, t\u00eb mes\u00ebm, t\u00eb lart\u00eb dhe profesioneve).<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, Bosnje dhe Hercegovina do t\u00eb p\u00ebrballet me munges\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore kryesisht n\u00eb nivelin e ul\u00ebt dhe t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb arsimit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ofert\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs n\u00eb grupin e personave me arsim t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme, Mali i Zi gjithashtu do t\u00eb p\u00ebrballet me munges\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore me arsim t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb, por me nj\u00eb tepric\u00eb t\u00eb punonj\u00ebseve me arsim t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Kosova do t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore me arsim t\u00eb ul\u00ebt dhe me arsim t\u00eb lart\u00eb menj\u00ebher\u00eb pas periudh\u00ebs s\u00eb projektimit, por do t\u00eb ket\u00eb furnizime m\u00eb t\u00eb bollshme se k\u00ebrkesa p\u00ebr punonj\u00ebsit me arsim t\u00eb mes\u00ebm. Studimi e konsideron nivelin e lart\u00eb t\u00eb emigracionit si shkaktarin kryesor p\u00ebr deformimet q\u00eb do t\u00eb krijoj\u00eb n\u00eb tregjet e pun\u00ebs n\u00eb Ballkan gjat\u00eb dekad\u00ebs n\u00eb vijim.<\/p>\n<p>Emigracioni i personave me arsim t\u00eb lart\u00eb, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i vazhduesh\u00ebm dhe intensiv, si\u00e7 po ndodh, me kalimin e koh\u00ebs mund t\u00eb gjeneroj\u00eb mungesa t\u00eb kualifikimesh p\u00ebr punonj\u00ebsit dhe n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb nevojave t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs. Me kalimin e koh\u00ebs mund t\u00eb kthehet kurth p\u00ebr ekonomis\u00eb, pasi emigrimi i t\u00eb arsimuarve sot pengon n\u00eb t\u00eb ardhmen e af\u00ebrt t\u00ebrheqjen e investimeve t\u00eb huaja n\u00eb sektor\u00eb me vler\u00eb t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria duket se \u00ebsht\u00eb m\u00eb prekur nga fenomeni i emigracionit. T\u00eb dh\u00ebnat e tjera t\u00eb INSTAT treguan se emigracioni neto (diferenca nd\u00ebrmjet t\u00eb ikurve dhe t\u00eb kthyerve) ishte minus 43 mij\u00eb persona me 2021. Studimi i Qendr\u00ebs Rajonale t\u00eb Trajnimeve tregon se, largimi i trurit ka qen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht dramatik p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, ku 40% e personave me arsim t\u00eb lart\u00eb dhe stafeve akademike kan\u00eb emigruar.<\/p>\n<p>N\u00eb tre vitet e fundit mungesa e punonj\u00ebsve \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb shqet\u00ebsimin kryesor t\u00eb klim\u00ebs s\u00eb biznesit n\u00eb disa sektor\u00eb t\u00eb industris\u00eb p\u00ebrpunuese. Bizneset pohojn\u00eb se, mungesat jan\u00eb evidente p\u00ebr t\u00eb gjitha llojet aft\u00ebsive dhe nivelet arsimore. Problemet m\u00eb t\u00eb mprehta po i kalojn\u00eb fabrikat e fasonit, t\u00eb cilat po p\u00ebrballen me nj\u00eb munges\u00eb akute t\u00eb punonj\u00ebsve n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr pun\u00eb nga jasht\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00ebfishuar.<\/p>\n<p>Sipas INSTAT, n\u00eb total, n\u00eb vend kishte 36 mij\u00eb banor\u00eb m\u00eb pak n\u00eb janar t\u00eb vitit 2022, n\u00eb krahasim me t\u00eb nj\u00ebjtin muaj t\u00eb nj\u00eb viti m\u00eb par\u00eb. Por, zhvillimi m\u00eb shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb k\u00ebsaj tkurrjeje ka ndikuar r\u00ebnia e numrit t\u00eb grup-mosh\u00ebs 20-24 vje\u00e7, q\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe pjesa m\u00eb vitale dhe n\u00eb mosh\u00eb produktive e popullsis\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo grup-mosh\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb r\u00ebnie me 15 mij\u00eb persona, duke ndikuar n\u00eb gati gjysm\u00ebn e tkurrjes s\u00eb popullsis\u00eb totale t\u00eb vendit. R\u00ebnia n\u00eb vler\u00eb \u00ebsht\u00eb gati tre her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se grup-moshat e tjera, nj\u00eb faktor indirekt q\u00eb efektin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb nuk e kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb zhvillimet natyrore t\u00eb popullsis\u00eb, por emigracioni.\/Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prirjet e larta t\u00eb emigracionit nga Shqip\u00ebria pritet t\u00eb krijojn\u00eb mungesa shqet\u00ebsuese t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt e ekonomis\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha llojet e profesioneve deri n\u00eb vitin 2030, thot\u00eb nj\u00eb studim i fundit i Fondacionit t\u00eb Trajnimeve Europiane. Studimi v\u00eb n\u00eb dukje se vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, por sidomos Shqip\u00ebria do t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2020,"featured_media":253809,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,5380,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-253808","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kryesore","9":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2020"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=253808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/253808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/253809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=253808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=253808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=253808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}