{"id":270420,"date":"2022-07-11T11:14:03","date_gmt":"2022-07-11T09:14:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=270420"},"modified":"2022-07-11T11:14:03","modified_gmt":"2022-07-11T09:14:03","slug":"si-lindi-kriza-ne-sri-lanka-dhe-parashikimi-per-te-ardhmen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/si-lindi-kriza-ne-sri-lanka-dhe-parashikimi-per-te-ardhmen\/","title":{"rendered":"Si lindi kriza n\u00eb Sri Lanka dhe parashikimi p\u00ebr t\u00eb ardhmen"},"content":{"rendered":"<p>Pas muajsh me probleme ekonomike, politike dhe sociale n\u00eb Sri Lanka, mij\u00ebra protestues sulmuan nd\u00ebrtesat kryesore qeveritare n\u00eb kryeqytetin Colombo t\u00eb shtun\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb rezidenc\u00ebn zyrtare t\u00eb presidentit Gotabaya Rajapaksa.<\/p>\n<p>Rajapaksa ka njoftuar se do t\u00eb jap\u00eb dor\u00ebheqjen m\u00eb 13 korrik. Protestuesit m\u00eb von\u00eb i vun\u00eb zjarrin rezidenc\u00ebs personale t\u00eb kryeministrit Ranil wickremesinghe, i cili gjithashtu ka vendosur t\u00eb jap\u00eb dor\u00ebheqjen.<\/p>\n<p>T\u00eb pakt\u00ebn 50 persona, duke p\u00ebrfshir\u00eb gazetar\u00eb dhe polic\u00eb, jan\u00eb plagosur gjat\u00eb trazirave. Por si nis\u00ebn trazirat n\u00eb Sri Lanka?<\/p>\n<p>Sri Lanka \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me \u00e7\u00ebshtje t\u00eb bilancit t\u00eb pagesave q\u00eb nga vitet 1950 dhe ka kap\u00ebrcyer hendekun midis importeve dhe eksporteve p\u00ebrmes parave t\u00eb fituara nga huamarrja, turizmi dhe remitancat nga emigrant\u00ebt.<\/p>\n<p>Pasi u zgjodh n\u00eb vitin 2019, presidenti Gotabaya Rajapaksa uli taksat, gj\u00eb q\u00eb e privoi shtetin nga t\u00eb ardhurat shum\u00eb t\u00eb nevojshme.<\/p>\n<p>Kjo b\u00ebri q\u00eb agjencit\u00eb e vler\u00ebsimit t\u00eb ulnin vler\u00ebsimet e kreditit t\u00eb Sri Lank\u00ebs, kjo e v\u00ebshtir\u00ebsoi marrjen e huas\u00eb nga tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb kapitalit p\u00ebr Sri Lank\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb COVID-19, t\u00eb ardhurat nga turist\u00ebt e huaj dhe remitancat ran\u00eb ndjesh\u00ebm. Ekonomist\u00ebt paralajm\u00ebruan se Sri Lanka mund t\u00eb mos jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shlyej\u00eb borxhin e saj t\u00eb jasht\u00ebm dhe i k\u00ebrkuan qeveris\u00eb t&#8217;i drejtohet Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN).<\/p>\n<p>Gjat\u00eb vitit 2022, inflacioni n\u00eb Sri Lanka u rrit n\u00eb pothuajse 55 p\u00ebr qind. Guvernatori i Bank\u00ebs Qendrore Nandalal Weerasinghe tha se inflacioni mund t\u00eb rritet n\u00eb 70 p\u00ebr qind n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Kriza ekonomike nisi nj\u00eb seri protestash q\u00eb filluan m\u00eb 31 mars dhe q\u00eb kulmuan me sulmin n\u00eb rezidenc\u00ebn e presidentit m\u00eb 9 korrik.<\/p>\n<p>N\u00ebse Gotabaya Rajapaksa jep dor\u00ebheqjen t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, ai do t\u00eb jet\u00eb presidenti i par\u00eb i Sri Lank\u00ebs q\u00eb nuk ishte n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrfundonte mandatin e tij. E vetmja paralele n\u00eb historin\u00eb e Sri Lank\u00ebs \u00ebsht\u00eb dor\u00ebheqja e kryeministrit Dudley Senanayake n\u00eb tetor 1953 pas nj\u00eb protest\u00eb masive dhe mosbindje civile.<\/p>\n<p>Pas dor\u00ebheqjes s\u00eb presidentit, nj\u00eb qeveri e kryesuar nga kryetari i parlamentit pritet t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb tranzicionin politik me nj\u00eb administrat\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, parlamenti duhet t\u00eb zgjedh\u00eb presidentin e ardhsh\u00ebm brenda nj\u00eb muaji dhe \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb n\u00ebse an\u00ebtar\u00ebt e parlamentit do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zgjedhin dik\u00eb q\u00eb mund t\u00eb marr\u00eb mb\u00ebshtetjen e shumic\u00ebs s\u00eb ligjv\u00ebn\u00ebsve.<\/p>\n<p>Duke q\u00ebn\u00eb se partia e presidentit Rajapaksa ende mban shumic\u00ebn n\u00eb parlament. Pa mb\u00ebshtetjen e tyre, nj\u00eb qeveri e besueshme dhe legjitime nuk mund t\u00eb zgjidhet dhe protestat masive mund t\u00eb vazhdojn\u00eb.<\/p>\n<p>Sri Lanka \u00ebsht\u00eb gjithashtu n\u00eb bisedime me FMN-n\u00eb p\u00ebr nj\u00eb marr\u00ebveshje huadh\u00ebnieje t\u00eb Fondit t\u00eb Zgjeruar (EFF) dhe ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb qeveri funksionale p\u00ebr t\u00eb vazhduar negociatat e saj. FMN dhe vende t\u00eb tjera i kan\u00eb k\u00ebrkuar Sri Lank\u00ebs q\u00eb t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb zgjidhje politike sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas muajsh me probleme ekonomike, politike dhe sociale n\u00eb Sri Lanka, mij\u00ebra protestues sulmuan nd\u00ebrtesat kryesore qeveritare n\u00eb kryeqytetin Colombo t\u00eb shtun\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb rezidenc\u00ebn zyrtare t\u00eb presidentit Gotabaya Rajapaksa. Rajapaksa ka njoftuar se do t\u00eb jap\u00eb dor\u00ebheqjen m\u00eb 13 korrik. Protestuesit m\u00eb von\u00eb i vun\u00eb zjarrin rezidenc\u00ebs personale t\u00eb kryeministrit Ranil wickremesinghe, i cili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2020,"featured_media":268421,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191,231,232,5176,1454],"tags":[],"class_list":{"0":"post-270420","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota","9":"category-lajme","10":"category-pa-kategori","11":"category-politik","12":"category-politike"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2020"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270420"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270420\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/268421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}