{"id":284844,"date":"2022-09-15T09:11:47","date_gmt":"2022-09-15T07:11:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=284844"},"modified":"2022-09-15T09:11:47","modified_gmt":"2022-09-15T07:11:47","slug":"shkaku-i-se-keqes-sone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/shkaku-i-se-keqes-sone\/","title":{"rendered":"Shkaku i s\u00eb keqes son\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>FITIM ZEKTHI<\/p>\n<p>Gjithkujt i ndodh t\u00eb vras\u00eb mendjen se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb b\u00ebj\u00eb njeriu, deri n\u00eb \u00e7\u2019gremina \u201cnjer\u00ebzore\u201d apo morale mund ta \u00e7oj\u00eb ai veten dhe pse? Kjo vramendje b\u00ebhet pa dyshim m\u00eb e shpesht\u00eb dhe torturuese kur sheh se si njer\u00ebzit kapen me thonj pas interesit t\u00eb ngusht\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb servil\u00eb t\u00eb p\u00ebshtir\u00eb apo duke u kthyer n\u00eb armiq t\u00eb paepsh\u00ebm vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb post, nj\u00eb detyr\u00eb, nj\u00eb kandidatur\u00eb deputeti, ambasadori etj. Shum\u00eb torturuese b\u00ebhet kjo sjellje kur sheh njer\u00ebz q\u00eb nuk ngopen kurr\u00eb duke vjedhur tender\u00eb, koncesione, para t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jetojn\u00eb n\u00eb balt\u00eb, n\u00eb mjerim, pa ushqim ose ila\u00e7e.<\/p>\n<p>E pakuptueshme, e neveritshme \u00ebsht\u00eb kur njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb drejtues n\u00eb administrat\u00eb apo agjenci publike, pasi kan\u00eb nd\u00ebrtuar vila me ato para, sillen si t\u00eb ndersh\u00ebm, p\u00ebrbetohen se jan\u00eb t\u00eb varf\u00ebr dhe synojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhen deputet\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar k\u00ebt\u00eb vend. Kur nuk b\u00ebhen, shp\u00ebrthejn\u00eb n\u00eb luft\u00eb ndaj atij q\u00eb nuk i b\u00ebri. E keqja shfaqet n\u00eb forma t\u00eb nj\u00eb hipokrizie t\u00eb padurueshme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrbetimi i Ram\u00ebs se i dhimbsen njer\u00ebzit, se po sillet si baba i dhembshur, se nuk donte kurr\u00eb t\u00eb ishte n\u00eb k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb, se ishte gati ta linte detyr\u00ebn por po e b\u00ebnte nga dhimbja p\u00ebr njer\u00ebzit. Po kjo neveri kaplon njeriun e zakonsh\u00ebm dhe mendjen normale kur sheh l\u00ebvizjen e Foltores apo at\u00eb t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Liris\u00eb q\u00eb flasin se soll\u00ebn opozit\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb, se do t\u00eb luftojn\u00eb korrupsionin, se gjith\u00e7ka e b\u00ebjn\u00eb nga dashuria p\u00ebr vendin. Nj\u00eb grup politikan\u00ebsh kaq t\u00eb etur, kaq t\u00eb udh\u00ebhequr nga epshi i pushtetit, nj\u00eb grup politikan\u00ebsh q\u00eb nd\u00ebrrojn\u00eb fjal\u00ebn p\u00ebrdit\u00eb, q\u00eb shajn\u00eb dhe akuzojn\u00eb p\u00ebr gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda dhe m\u00eb pas b\u00ebhen aleat\u00eb, nj\u00eb grup politikan\u00ebsh q\u00eb nuk rrin\u00eb nat\u00eb dit\u00eb n\u00eb televizor duke shar\u00eb dhe g\u00ebnjyer me demek po luftojn\u00eb p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb dhe dashurin\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e b\u00ebjn\u00eb njeriun t\u00eb mendoj\u00eb se deri ku, sa ul\u00ebt, sa keq mund t\u00eb shkoj\u00eb qenia njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>Dhuna e tmerrshme dhe djall\u00ebzore e vrasjes s\u00eb gruas apo v\u00ebllait, e vrasjes s\u00eb n\u00ebn\u00ebs apo babait apo bombardimet e qyteteve, gjenocidi, refugjat\u00ebt q\u00eb lihen n\u00eb mes qiellit dhe detit, pa dyshim q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb \u00e7do njeri t\u00eb meditoj\u00eb se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt natyra njer\u00ebzore. Mendimtar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, tekste filozofike, teologjike etj., kan\u00eb folur gjat\u00eb mbi natyr\u00ebn e njeriut. Nisur nga dhuna e madhe, luft\u00ebrat, mizorit\u00eb, kampet e p\u00ebrqendrimit, perversionet, vrapimi pas epsheve, shum\u00ebkush mund t\u00eb priret t\u00eb mendoj\u00eb se njeriu \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb eg\u00ebrsir\u00eb. N\u00eb koh\u00ebt moderne, k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje e mbrojt\u00ebn mendimtar\u00eb t\u00eb shquar si Freud, Nietzsche etj. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb quajtur humanist\u00eb e besojn\u00eb njeriun t\u00eb mir\u00eb, e ngren\u00eb at\u00eb n\u00eb gjendjen engj\u00ebllore. Mendimi m\u00eb zot\u00ebrues, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb besimet fetare (sidomos at\u00eb islam) \u00ebsht\u00eb se njeriu q\u00ebndron n\u00eb mes, se gjendet mes djall\u00ebzores dhe engj\u00ebllores dhe se ka potencialin t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga t\u00eb dyja.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht kjo gj\u00eb e b\u00ebn njeriun t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga krijesat m\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta. Ndryshe nga engj\u00ebjt, bim\u00ebt, pem\u00ebt, kafsh\u00ebt etj., njeriu mund t\u00eb zgjedh\u00eb t\u00eb jet\u00eb i mir\u00eb ose i keq. Ai mund t\u00eb jet\u00eb i dhembshur n\u00eb rastin q\u00eb zgjedh t\u00eb jet\u00eb mizor, ai mund t\u00eb jet\u00eb shkat\u00ebrrimtar, agresiv, hipokrit, hajdut, i dhunsh\u00ebm n\u00eb momentin kur ne presim q\u00eb ai t\u00eb jet\u00eb i mir\u00eb dhe fisnik.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit mund t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb nx\u00ebn\u00eb, studiojn\u00eb dhe b\u00ebjn\u00eb pun\u00eb shum\u00eb t\u00eb mira, por ata mund t\u00eb rrin\u00eb kot, t\u00eb tallin t\u00eb tjer\u00ebt, t\u00eb b\u00ebhen idiot\u00eb dhe t\u00eb mos ken\u00eb asnj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb sillen sikur kan\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr ve\u00e7 mishit dhe d\u00ebshirave \u201cmishtore\u201d. Mund t\u00eb jen\u00eb inteligjent\u00eb, njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb, arsyetojn\u00eb ose mund t\u00eb jen\u00eb kok\u00ebbosh, nga ata q\u00eb jan\u00eb l\u00ebnd\u00eb e par\u00eb e asaj q\u00eb Hannah Arendt e quante banaliteti i s\u00eb keqes (ky lloj njeriu prodhoi monstrat q\u00eb kryen krimet n\u00eb komuniz\u00ebm dhe fashiz\u00ebm). Pra, njeriu mund t\u00eb jet\u00eb m\u00ebk\u00ebmb\u00ebs i Zotit n\u00eb tok\u00eb, i ngarkuar me detyr\u00ebn e d\u00ebshmimit t\u00eb Tij dhe me mbrojtjen e s\u00eb drejt\u00ebs dhe s\u00eb mir\u00ebs. Kjo \u00ebsht\u00eb pika, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn njeriu \u00ebsht\u00eb krijes\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb e Zotit dhe k\u00ebtij njeriu i jan\u00eb p\u00ebrulur edhe engj\u00ebjt.<\/p>\n<p>Fet\u00eb e m\u00ebdha monoteiste besojn\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb njeriu, t\u00eb cilit i ka folur Zoti p\u00ebrmes zbules\u00ebs dhe profet\u00ebve dhe kjo \u00ebsht\u00eb krijesa q\u00eb Ai do dhe mbron. Nga ana tjet\u00ebr gjendet njeriu lakmitar, i pangish\u00ebm, shkat\u00ebrrues, epshndjek\u00ebs dhe jointeligjent, q\u00eb mund t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb veten, por mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb deri n\u00eb shkat\u00ebrrim edhe krijimin. Misteri i vullnetit t\u00eb lir\u00eb, misteri i pyetjeve madhore si zgjedh dhe \u00e7far\u00eb zgjedh njeriu, krijon pa ndalur nj\u00eb gjendje konstante tensioni, gjendje q\u00eb e dallon njeriun nga pjesa tjet\u00ebr e krijimit. Ka nj\u00eb dinamik\u00eb t\u00eb vazhdueshme, e cila \u00ebsht\u00eb shtrati n\u00eb t\u00eb cilin inteligjenca dhe vullneti i lir\u00eb e \u00e7on njeriun drejt mir\u00ebsis\u00eb, s\u00eb ndershmes, s\u00eb drejt\u00ebs apo drejt vesit, vet\u00ebk\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb, vet\u00eblavd\u00ebrimit, pangopjes etj. Sigurisht, njeriu nuk \u00ebsht\u00eb engj\u00ebll, por nuk \u00ebsht\u00eb as djall dhe pik\u00ebrisht kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ai \u00ebsht\u00eb aq i ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>James Madison, nj\u00eb nga et\u00ebrit themelues t\u00eb SHBA-s\u00eb dhe nj\u00eb filozof i rrall\u00eb i ligjit, thot\u00eb se n\u00eb qoft\u00eb se njer\u00ebzit do t\u00eb ishin engj\u00ebj, nuk do t\u00eb na duheshin as ligje, as rregulla, as institucione. Nuk do na duhej asgj\u00eb. N\u00eb qoft\u00eb se njer\u00ebzit do t\u00eb ishin engj\u00ebj, ata nuk do t\u00eb ngarkoheshin me detyr\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb inteligjenc\u00ebs dhe t\u00eb vullnetit t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb mir\u00ebn dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Ky \u00ebsht\u00eb fati i njeriut, nj\u00eb fat q\u00eb e fut at\u00eb n\u00eb nj\u00eb zinxhir t\u00eb madh qeniesh. Pra, njeriu nuk \u00ebsht\u00eb eg\u00ebrsir\u00eb, por ai ka mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb i keq se nj\u00eb eg\u00ebrsir\u00eb. Nj\u00eb eg\u00ebrsir\u00eb nuk ka vullnet t\u00eb lir\u00eb dhe nuk ka as inteligjenc\u00eb si ajo e njeriut. Nj\u00eb eg\u00ebrsir\u00eb udh\u00ebhiqet nga nevojat dhe d\u00ebshirat fizike. Duke keqp\u00ebrdorur ose mosp\u00ebrdorur inteligjenc\u00ebn dhe duke r\u00ebn\u00eb te d\u00ebshirat dhe nevojat fizike, njeriu mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb keq se nj\u00eb kafsh\u00eb. I takon t\u00eb zgjedh\u00eb. P\u00ebrderisa vet\u00ebm njeriu mund t\u00eb zgjedh\u00eb mes s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb keqes, at\u00ebher\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ekziston shp\u00ebrblimi dhe nd\u00ebshkimi. Gjith\u00eb thelbi q\u00ebndron te p\u00ebrdorimi i drejt\u00eb i vullnetit t\u00eb lir\u00eb dhe i inteligjenc\u00ebs. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se gjendja e sotme n\u00eb Parlament, qeveri, politik\u00eb, ekonomi, shkolla, muzik\u00eb dhe kudo mund t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb vet\u00ebm duke p\u00ebrdorur inteligjenc\u00ebn dhe vullnetin e lir\u00eb.<\/p>\n<p>Pa dashur t\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb dallime ideologjike, duhet th\u00ebn\u00eb se e djathta dhe konservatorizmi gjenden bash n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb k\u00ebtij k\u00ebndv\u00ebshtrimi. P\u00ebr t\u00eb majt\u00ebn, n\u00eb thelb nuk ka fare vullnet t\u00eb lir\u00eb. Njeriu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb makin\u00eb biomolekulare dhe nuk ka fare nevoj\u00eb t\u00eb zgjedh\u00eb mes s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb keqes. Madje, as nuk mund t\u00eb zgjedh\u00eb. Ai thjesht duhet t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb me arsye nj\u00eb shtet q\u00eb i mund\u00ebson atij t\u00eb shprehet apo vet\u00ebrealizohet plot\u00ebsisht, duke e caktuar vet\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb morali. Kjo n\u00ebnkupton nj\u00eb bot\u00eb pa Zot dhe nj\u00eb njeri t\u00eb ardhur k\u00ebtu vetvetiu, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr dhe duhet t\u00eb ket\u00eb po veten n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj bote.<\/p>\n<p>Kjo gjendje e jona sot, e r\u00ebnd\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha drejtimet dhe sidomos r\u00ebnia e pandemis\u00eb, mund t\u00eb jen\u00eb momente p\u00ebr nj\u00eb reflektim t\u00eb thell\u00eb. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, momente si k\u00ebto gjat\u00eb historis\u00eb kan\u00eb sh\u00ebrbyer p\u00ebr reflektime t\u00eb m\u00ebdha, p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb njeriun dhe shoq\u00ebrin\u00eb drejt koordinatash ku metafizika dhe prania e trashedentales \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe. Pa k\u00ebt\u00eb zhvendosje, ne do t\u00eb jemi gjithnj\u00eb e m\u00eb keq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FITIM ZEKTHI Gjithkujt i ndodh t\u00eb vras\u00eb mendjen se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb b\u00ebj\u00eb njeriu, deri n\u00eb \u00e7\u2019gremina \u201cnjer\u00ebzore\u201d apo morale mund ta \u00e7oj\u00eb ai veten dhe pse? Kjo vramendje b\u00ebhet pa dyshim m\u00eb e shpesht\u00eb dhe torturuese kur sheh se si njer\u00ebzit kapen me thonj pas interesit t\u00eb ngusht\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb servil\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":284845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-284844","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284844"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284844\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}