{"id":291605,"date":"2022-10-09T20:26:32","date_gmt":"2022-10-09T18:26:32","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=291605"},"modified":"2022-10-09T20:26:32","modified_gmt":"2022-10-09T18:26:32","slug":"shqiperi-mungese-fondesh-dhe-kapacitetesh-per-rreziqet-natyrore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/shqiperi-mungese-fondesh-dhe-kapacitetesh-per-rreziqet-natyrore\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebri, munges\u00eb fondesh dhe kapacitetesh p\u00ebr rreziqet natyrore"},"content":{"rendered":"<p>That\u00ebsira e k\u00ebsaj vere ka qen\u00eb e madhe dhe shirat e par\u00eb t\u00eb vjesht\u00ebs nuk kan\u00eb arritur t\u00eb mbushin rezervuarin e Pepelit, nj\u00eb zon\u00eb buz\u00eb kufirit me Greqin\u00eb. Situata e ngjashme reflektohet edhe n\u00eb rreth 75 uj\u00ebmbl\u00ebdh\u00ebsit q\u00eb ka Qarku i Gjirokastr\u00ebs.<\/p>\n<p>Dukurit\u00eb natyrore si that\u00ebsirat, zjarret dhe p\u00ebrmbyjtet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb ashpra dhe p\u00ebrballja me to \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, thot\u00eb Pano Lula, n\u00ebnkryetari i Bashkis\u00eb s\u00eb Dropullit.<\/p>\n<p>\u201cPrerja e pyjeve, djegia e kullotave jan\u00eb nj\u00eb premis\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb shum\u00eb d\u00ebme. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht r\u00ebnia e zjarreve n\u00eb pyje \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb terrenin malor p\u00ebr t\u2019i kontrolluar me mjetet dhe logjistik\u00ebn q\u00eb kemi si bashki. Duhen patjet\u00ebr mjete ajrore p\u00ebr fikjen e zjarreve pasi nuk mund t\u00eb p\u00ebrballohen situata t\u00eb zjarreve masive gjat\u00eb ver\u00ebs me tre mjete ajrore q\u00eb jan\u00eb n\u00eb rang komb\u00ebtar\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit nj\u00eb zjarr masiv p\u00ebrfshiu disa nga zonat e k\u00ebsaj bashkie duke d\u00ebmtuar sip\u00ebrfaqe t\u00eb m\u00ebdha dhe rrezikuar edhe sht\u00ebpit\u00eb e banor\u00ebve, nd\u00ebrsa p\u00ebrmbytjet sjellin n\u00eb k\u00ebt\u00eb bashki d\u00ebmtime vit pas viti sidomos n\u00eb infrastruktur\u00eb q\u00eb duan fonde t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u2019u riparuar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bashkive \u00ebsht\u00eb mir\u00ebmbajtja e rezervuar\u00ebve si p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar that\u00ebsir\u00ebn n\u00eb bujq\u00ebsi, por edhe p\u00ebr t\u00eb shmangur katastrofat nga p\u00ebrmbytjet n\u00eb dim\u00ebr.<\/p>\n<p>Rezervuar\u00ebt jan\u00eb nd\u00ebrtuar kryesisht para 40 vitesh dhe n\u00eb to ka pasur investime mjaft t\u00eb kufizuara.<\/p>\n<p>Zoti Lula thot\u00eb se Bashkia e Dropullit administron 14 uj\u00ebmbledh\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt kontrollohen ritmikisht nga digat dhe b\u00ebhen p\u00ebrpjekje p\u00ebr t`i mir\u00ebmbajtur.<\/p>\n<p>Kjo bashki \u00ebsht\u00eb nga t\u00eb rrallat n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb ruan basenet ujore t\u00eb disa uj\u00ebmbledh\u00ebsve p\u00ebr t`i p\u00ebrdorur n\u00eb raste t\u00eb nd\u00ebrhyrjeve nga ajri p\u00ebr zjarret.<\/p>\n<p>Por jo t\u00eb gjitha bashkit\u00eb, jo vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb qark por edhe m\u00eb gjer\u00eb po b\u00ebjn\u00eb kujdes p\u00ebr mir\u00ebmbajtjen e rezervuar\u00ebve. P\u00ebrgjegj\u00ebsi i Bordit t\u00eb Kullimit n\u00eb Gjirokast\u00ebr, inxhinieri Niko Lici thot\u00eb se bashkit\u00eb kan\u00eb kapacitete p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrhyr\u00eb me t\u00eb ardhura q\u00eb mbledhin nga fermer\u00ebt.<\/p>\n<p>Bashkit\u00eb thot\u00eb ai nuk e kan\u00eb aq prioritet si e kan\u00eb pasur bordet e kullimit mir\u00ebmbajtjen e uj\u00ebmbledh\u00ebsve duke i quajtur objekte t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb.<\/p>\n<p>Ndryshimi i klim\u00ebs e ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb ndjeshme nevoj\u00ebn e investimeve n\u00eb uj\u00ebmbledh\u00ebsit, thot\u00eb zoti Lici.<\/p>\n<p>\u201cKa ndryshuar situata sinoptike, kemi r\u00ebnie reshjesh n\u00eb sasi mjaft t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr q\u00eb b\u00ebhen agresive. Dalja e p\u00ebrrenjve, q\u00eb furnizojn\u00eb uj\u00ebmbledh\u00ebsit sjell sasi t\u00eb m\u00ebdha aluvionesh pasi kemi d\u00ebmtime t\u00eb pritave malore. Bashkit\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb urgjentisht p\u00ebr rehabilitmin e tyre pasi duke mos qen\u00eb n\u00eb eficenc\u00eb dekantimi me aluvione i baseneve ujore b\u00ebhet m\u00eb i madh dhe i nxjerr jasht\u00eb pune uj\u00ebmbledh\u00ebsit\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Studiuesit vler\u00ebsojn\u00eb se ndryshimet klimaterike globale kan\u00eb rritur ashp\u00ebrsin\u00eb e dukurive natyrore ku disa qarqe t\u00eb vendit jan\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb ekspozuara ndaj tyre.<\/p>\n<p>Profesori i shkencave t\u00eb natyr\u00ebs n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, Lul\u00ebzim Shuka thot\u00eb se Mesdheu \u00ebsht\u00eb qendra e ndryshimeve klimaterike.<\/p>\n<p>\u201cMesdheu \u00ebsht\u00eb qendra e k\u00ebtyre ndryshimeve dhe n\u00eb k\u00ebto ndryshime ndikojn\u00eb nj\u00eb seri faktor\u00ebsh. Un\u00eb kam rrreth pes\u00eb vite q\u00eb b\u00ebj matje t\u00eb lag\u00ebshtir\u00ebs s\u00eb tok\u00ebs gati n\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme. \u00cbsht\u00eb tani e dukshme q\u00eb niveli i lag\u00ebshtir\u00ebs n\u00eb tok\u00eb n\u00eb 20 cm thell\u00ebsi \u00ebsht\u00eb tre her\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt se minimalja q\u00eb ka egzistuar 10 vite m\u00eb par\u00eb\u201d , thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Zoti Shuka thot\u00eb se duhet nj\u00eb strategji e re e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr p\u00ebrballimin e rreziqeve natyrore sidmos duke forcuar kapacitetin e bashkive.<\/p>\n<p>\u201cDuhet nj\u00eb strategji e re n\u00eb baz\u00eb t\u00eb ndryshimeve q\u00eb po ndodhin. S\u00eb pari duhen t\u00eb dh\u00ebna faktike t\u00eb k\u00ebtyre ndryshimeve dhe mendoj se fokusi kryesor do t\u00eb jet\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr zjarre m\u00eb t\u00eb fuqishme\u201d, thot\u00eb profesori i shkencave t\u00eb natyr\u00ebs,<\/p>\n<p>Sipas tij p\u00ebr sa i p\u00ebrket p\u00ebrballimit t\u00eb zjarreve bashkit\u00eb duhet t\u00eb menaxhojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb basenet ujore dhe t\u00eb forcojn\u00eb repartet zjarrfik\u00ebse.<\/p>\n<p>\u201cDuhen sisteme ujore, t\u00eb cilat kan\u00eb egzistuar m\u00eb par\u00eb si rezervuar\u00ebt etj. Ato duhen riparuar q\u00eb uji t\u00eb jen\u00eb sa af\u00ebr zonave ku nd\u00ebrhyhet nga ajri. \u00cbsht\u00eb negative p\u00ebr shembull nd\u00ebrhyrja q\u00eb u b\u00eb k\u00ebt\u00eb vit p\u00ebr shuarjen e zjarreve n\u00eb Karaburun \u2013 Llogara me uj\u00eb t\u00eb kripur. B\u00ebn\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebm m\u00eb t\u00eb madh duke e krip\u00ebzuar sepse gjithcka i dedikohet mbules\u00ebs s\u00eb ul\u00ebt bimore n\u00eb Shqip\u00ebri. Ka patur mbikullotje dhe toka \u00ebsht\u00eb n\u00eb varf\u00ebrim sepse thell\u00ebsia e dheut \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb e ul\u00ebt. Ne kemi toka t\u00eb cek\u00ebta dhe shumica e maleve kan\u00eb 2 deri n\u00eb5 cm dhe. Gjithashtu nj\u00eb mas\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb q\u00eb bashkit\u00eb duhet t\u00eb forcojn\u00eb edhe repartet zjarrfik\u00ebse duke financuar p\u00ebr mjete dhe pajisje vit pas viti\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr sa u p\u00ebrket p\u00ebrmbytjeve qeverit\u00eb vendore thot\u00eb m\u00eb tej zoti Shuka dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e mjedisit natyror.<\/p>\n<p>\u201cBashkit\u00eb duhet t\u00eb kujdesen n\u00eb mbrojtjen e mjedisit dhe kryesisht mbules\u00ebn bimore n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb q\u00eb cdo shi t\u00eb mos mb\u00ebrrij\u00eb menjeher\u00eb n\u00eb lumenj dhe t\u00eb shkaktoj\u00eb erozion, i cili tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb katastrofik n\u00eb Shqip\u00ebri. Erozioni \u00ebsht\u00eb shkaku i that\u00ebsir\u00ebs dhe i p\u00ebrmbytjeve. Ne duhet t\u00eb presim q\u00eb ciklet e shirave t\u00eb rr\u00ebmbyesh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrshpejtohen p\u00ebr shkak t\u00eb temperaturave t\u00eb larta dhe ndeshjes s\u00eb rrymave mesdhetare me ato veriore. Po k\u00ebshtu nj\u00eb hap q\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrin bashkit\u00eb jan\u00eb t\u00eb mir\u00ebmbajn\u00eb kanalet kulluese dhe shkarkuese t\u00eb ujrave p\u00ebr t`i paraprir\u00eb intesitetit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb reshjeve dhe prurjeve ujore\u201d, thot\u00eb zoti Shuka.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore publikuar n\u00eb majin e k\u00ebtij viti Shqip\u00ebria p\u00ebrballet me nj\u00eb nga nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb rrezikut nga fatkeq\u00ebsit\u00eb natyrore n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Raporti vler\u00ebson se Shqip\u00ebria zot\u00ebron pak instrumente financimi p\u00ebr rerziqet natyrore dhe hendeku i mbrojtjes p\u00ebrmes skemave t\u00eb sigurimeve ndaj k\u00ebtyre fenomeneve t\u00eb natyr\u00ebs \u00ebsht\u00eb i madh.\/ Marr\u00eb nga VOA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>That\u00ebsira e k\u00ebsaj vere ka qen\u00eb e madhe dhe shirat e par\u00eb t\u00eb vjesht\u00ebs nuk kan\u00eb arritur t\u00eb mbushin rezervuarin e Pepelit, nj\u00eb zon\u00eb buz\u00eb kufirit me Greqin\u00eb. Situata e ngjashme reflektohet edhe n\u00eb rreth 75 uj\u00ebmbl\u00ebdh\u00ebsit q\u00eb ka Qarku i Gjirokastr\u00ebs. Dukurit\u00eb natyrore si that\u00ebsirat, zjarret dhe p\u00ebrmbyjtet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb ashpra dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":291606,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-291605","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=291605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291605\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/291606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=291605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=291605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=291605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}