{"id":298475,"date":"2022-11-11T13:39:10","date_gmt":"2022-11-11T12:39:10","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=298475"},"modified":"2022-11-11T13:39:10","modified_gmt":"2022-11-11T12:39:10","slug":"shifrat-e-eurostat-shqiperia-po-plaket-shume-me-shpejt-se-europa-ja-shkaqet-qe-kane-cuar-vendin-ne-kete-situate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/shifrat-e-eurostat-shqiperia-po-plaket-shume-me-shpejt-se-europa-ja-shkaqet-qe-kane-cuar-vendin-ne-kete-situate\/","title":{"rendered":"Shifrat e Eurostat, Shqip\u00ebria po plaket shum\u00eb m\u00eb shpejt se Europa. Ja shkaqet q\u00eb kan\u00eb \u00e7uar vendin n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb nga popullsit\u00eb me mosh\u00eb m\u00eb t\u00eb re n\u00eb Europ\u00eb, por po plaket me ritme shum\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejta se shtetet e tjera.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb fundit t\u00eb Eurostat popullsia shqiptare e grupmosh\u00ebs deri n\u00eb 14 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u201ctkurrur\u201d me 3.1% pik\u00eb p\u00ebrqindje, p\u00ebr periudh\u00ebn 2014 -2021, duke kryesuar k\u00ebshtu list\u00ebn e tridhjet\u00eb e shtat\u00eb vendeve p\u00ebr t\u00eb cilat jan\u00eb publikuar t\u00eb dh\u00ebnat (Kosova mungon).<\/p>\n<p>Nga 19.6% q\u00eb ishte p\u00ebrqindja e popullsis\u00eb deri n\u00eb 14 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2014, ka zbritur n\u00eb 16.5% n\u00eb fund t\u00eb 2021-t.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb, ky tregues p\u00ebr vendet e Bashkimit Europian \u00ebsht\u00eb reduktuar maksimalisht nga 0 n\u00eb 1.8 pik\u00eb p\u00ebrqindje (shiko grafikun: Sa \u00ebsht\u00eb reduktuar n\u00eb pik\u00eb% grupmosha 0-14 vje\u00e7, 2021\/2014).<\/p>\n<p>Ritme t\u00eb larta t\u00eb plakjes pas Shqip\u00ebris\u00eb kan\u00eb edhe Turqia dhe Islanda me nga 1.8 pik\u00eb p\u00ebrqindje secila, Irlanda me 1.5 pik\u00eb p\u00ebrqindje dhe Holanda me 1.4 pik\u00eb p\u00ebrqindje. M\u00eb e q\u00ebndrueshme duket plakja p\u00ebr vendet e tjera t\u00eb rajonit si Maqedonia e Veriut me 0.8 pik\u00eb p\u00ebrqindje dhe Mali i Zi me 0.7 pik\u00eb p\u00ebrqindje.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ende b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb grupin e vendeve me popullsi t\u00eb re n\u00eb mosh\u00eb, me mosh\u00eb mediane 38.2 vje\u00e7, n\u00eb fund t\u00eb 2021-t, (nga 44 vje\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb mesatarja e Europ\u00ebs) por ritmet e plakjes vitet e fundit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejta nga sa ka ndodhur n\u00eb vendet e tjera t\u00eb Europ\u00ebs sidomos t\u00eb BE-s\u00eb. Mosha mediane, \u00ebsht\u00eb kufiri q\u00eb ndaj popullsin\u00eb n\u00eb dy grupe t\u00eb barabarta, dmth n\u00eb Shqip\u00ebri gjysma e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e re se 38.2 vje\u00e7. N\u00eb gjith\u00eb dekad\u00ebn e fundit, popullsia e vendit u moshua me 5 vite, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tjera t\u00eb INSTAT.<\/p>\n<p><strong>Por cilat jan\u00eb disa nga shkaqet q\u00eb kan\u00eb \u00e7uar vendin n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nga nj\u00ebra an\u00eb grat\u00eb shqiptare po lindin m\u00eb pak. Indeksi sintetik i fekonditetit ka sh\u00ebnuar r\u00ebnie nga 1.73 n\u00eb 2014-\u00ebn n\u00eb 1,32 n\u00eb vitin q\u00eb lame pas. N\u00eb Europ\u00eb, shkalla e lindshm\u00ebris\u00eb u vler\u00ebsua t\u00eb ishte 1.49 lindje p\u00ebr grua p\u00ebr vitin 2022. Emigracioni i lart\u00eb i popullsis\u00eb s\u00eb\u00a0dhe ndryshimi i stilit t\u00eb jetes\u00ebs jan\u00eb faktor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb tendenc\u00eb.<\/p>\n<p>Faktori tjet\u00ebr lidhet me emigracionin e familjeve q\u00eb largohen me f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl. T\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera t\u00eb Eurostat tregojn\u00eb se rreth 30% e k\u00ebrkesa p\u00ebr azil jan\u00eb t\u00eb\u00a0grupmosh\u00ebs deri n\u00eb 14 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Disa shtete si Gjermania, t\u00eb cilat kan\u00eb filluar procesin e plakjes disa dekada m\u00eb par\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb duke p\u00ebrjetuar rikuperim t\u00eb popullsis\u00eb prej politikave q\u00eb kan\u00eb rritur normat e lindshm\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Si po p\u00ebrmbyset piramida e popullsis\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2001, Shqip\u00ebria regjistronte rreth 30% t\u00eb popullsis\u00eb totale n\u00eb grupmosh\u00ebn deri n\u00eb 14 vje\u00e7. E nj\u00ebjta grup-mosh\u00eb regjistrohet t\u00eb jet\u00eb reduktuar n\u00eb 19.57% n\u00eb 2014 dhe 16.5% n\u00eb 2021 referuar t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Institutit t\u00eb Statistikave. Vitet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija, ku ritmi i rigjenerimit ka qen\u00eb m\u00eb i ul\u00ebt rezultojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb ato mes periudh\u00ebs 2006-2012. (shiko grafikun: pesha e grupmosh\u00ebs 0-14 vje\u00e7 ndaj totalit t\u00eb popullsis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00ebsht\u00eb rritur pesha e popullsis\u00eb s\u00eb moshuar, 60-74 vje\u00e7, q\u00eb zinte 15.9% t\u00eb totalit t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb 2021, nga 8.6% n\u00eb vitin 2001. (shiko grafikun: Popullsia sipas grupmoshave, 2011 vs 2021)<\/p>\n<p><strong>T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb vendet e Bashkimit Europian.<\/strong><\/p>\n<p>Shtetet Europiane kan\u00eb disa vite q\u00eb e kan\u00eb kuptuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb popullsie t\u00eb re n\u00eb mosh\u00eb, ndaj kan\u00eb marr\u00eb masa p\u00ebr moslejimin e plakjes s\u00eb popullat\u00ebs, kryesisht p\u00ebrmes politikave t\u00eb emigracionit t\u00eb hapur, ose leht\u00ebsimit t\u00eb proceduarave p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb e arsimuar.<\/p>\n<p>Sipas Eurostat, t\u00eb rinjt\u00eb e grupmosh\u00ebs 15-29 vje\u00e7 p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 16.3% t\u00eb popullsis\u00eb totale t\u00eb BE-s\u00eb. Ato p\u00ebrb\u00ebnin m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme n\u00eb rajonin e kryeqytetit danez t\u00eb Byen Kobenhavn , si dhe n\u00eb qytetet studentore t\u00eb Overig Groningen n\u00eb Holand\u00eb dhe Heidelberg. Stadtkreis n\u00eb Gjermani. N\u00eb mbi 46 rajone n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb BE-n\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e popullsis\u00eb totale.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb rajone kryesisht urbane apo qytete universitare dhe ishin t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl shtetesh an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb si Belgjik\u00eb, Danimark\u00eb, Gjermani, Greqi, Spanj\u00eb, Franc\u00eb, Qipro, Holand\u00eb dhe Suedi. Duke par\u00eb t\u00eb ardhmen dhe bazuar n\u00eb parashikimet e Eurostat p\u00ebr popullsin\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 14,9% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb BE-s\u00eb deri n\u00eb vitin 2050, ose 1,4 pik\u00eb p\u00ebrqindje m\u00eb e ul\u00ebt se n\u00eb 2021, duke treguar shenja t\u00eb plakjes progresive t\u00eb Popullsia e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, po sipas k\u00ebtyre parashikimeve, jan\u00eb 16 zona ku numri i t\u00eb rinjve parashikohet t\u00eb mbetet konstant ose t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb rritet n\u00eb 16 zona, 14 prej t\u00eb cilave ndodhen n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti: MONITOR<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb nga popullsit\u00eb me mosh\u00eb m\u00eb t\u00eb re n\u00eb Europ\u00eb, por po plaket me ritme shum\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejta se shtetet e tjera. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb fundit t\u00eb Eurostat popullsia shqiptare e grupmosh\u00ebs deri n\u00eb 14 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u201ctkurrur\u201d me 3.1% pik\u00eb p\u00ebrqindje, p\u00ebr periudh\u00ebn 2014 -2021, duke kryesuar k\u00ebshtu list\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":298476,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-298475","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme","9":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298475"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298475\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298476"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}