{"id":302482,"date":"2022-11-30T09:44:32","date_gmt":"2022-11-30T08:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=302482"},"modified":"2022-11-30T09:44:32","modified_gmt":"2022-11-30T08:44:32","slug":"xhubleta-shqiptare-ne-unesco-margariti-dhurate-per-110-vjetorin-e-pavaresise-vendimi-u-mor-ne-menyre-unanime","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/xhubleta-shqiptare-ne-unesco-margariti-dhurate-per-110-vjetorin-e-pavaresise-vendimi-u-mor-ne-menyre-unanime\/","title":{"rendered":"Xhubleta shqiptare n\u00eb UNESCO, Margariti: Dhurat\u00eb p\u00ebr 110-vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb. Vendimi u mor n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb unanime"},"content":{"rendered":"<p>Nga dje, Xhubleta shqiptare \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e pasuris\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb njer\u00ebzimit, pasi u pranua n\u00eb list\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Jomateriale nga UNESCO.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur ministrja e Kultur\u00ebs, Elva Margariti, p\u00ebrmes nj\u00eb postimi n\u00eb rrjetet sociale ku shihet e veshur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tradicionale shqiptare. \u201cNj\u00eb lajm i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb ton\u00eb kulturore, si dhurat\u00eb n\u00eb 110-vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb! Pas nj\u00eb pune t\u00eb gjat\u00eb, plot p\u00ebrkushtim t\u00eb nj\u00eb grupi t\u00eb madh bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh, dosja e dijeb\u00ebrjes artizanale t\u00eb Xhublet\u00ebs u pranua n\u00eb list\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Jomateriale n\u00ebn mbrojtjen e UNESCO-s. Xhubleta shqiptare, e lasht\u00eb 4 mij\u00eb vjet, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb pasuri e gjith\u00eb njer\u00ebzimit\u201d, shkruan ministrja Margariti.<\/p>\n<p>MINISTRJA<\/p>\n<p>Postimin e saj n\u00eb \u201cFacebook\u201d, ministrja ka zgjedhur ta shoq\u00ebroj\u00eb dhe me nj\u00eb video nga Maroku, ku mbahej mbledhja e Komitetit Nd\u00ebrqeveritar p\u00ebr Mbrojtjen e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore ku shpreh gjith\u00eb entuziazmin pas marrjes n\u00eb mbrojtje nga UNESCO t\u00eb xhublet\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb mij\u00ebra vje\u00e7are. \u201cNga kryeqendra e Marokut, po ndaj sot me ju nj\u00eb lajm shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb: Komiteti Nd\u00ebrqeveritar p\u00ebr Mbrojtjen e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Jomateriale sapo miratoi n\u00eb form\u00eb unanime shpalljen e xhublet\u00ebs dhe dijeb\u00ebrjes s\u00eb saj si pjes\u00eb t\u00eb list\u00ebs trash\u00ebgimore jo materiale n\u00ebn mbrojtjen e UNESCO-s.<\/p>\n<p>Nj\u00eb thesar q\u00eb n\u00eb vrullin e koh\u00ebs po rrezikonte dita dit\u00ebs t\u00eb humbiste, por ne nuk duhet t\u00eb lejojm\u00eb q\u00eb xhubleta t\u00eb mbetet thjesht nj\u00eb relik\u00eb e s\u00eb shkuar\u00ebs\u201d, u shpreh ministrja Margariti, teksa shton me tej p\u00ebrfitimet q\u00eb vijn\u00eb pas k\u00ebtij lajmi t\u00eb shum\u00ebpritur si dhe nj\u00eb fal\u00ebnderim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb punuan p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb. Me p\u00ebrfshirjen n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb, sipas saj, xhubleta do t\u00eb ket\u00eb t\u00eb gjith\u00eb mb\u00ebshtetjen jo vet\u00ebm t\u00eb institucioneve shqiptare, por edhe ato nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb do ta trajtojn\u00eb xhublet\u00ebn si pasuri t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzimit.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb sot na jan\u00eb dashur vite t\u00eb t\u00ebra pune. Gjej rastin t\u00eb fal\u00ebnderoj \u00e7do specialist, \u00e7do bashk\u00ebpun\u00ebtor, \u00e7do bart\u00ebs t\u00eb dijeb\u00ebrjes s\u00eb xhublet\u00ebs q\u00eb t\u00eb pakursyer na kan\u00eb ndihmuar jo vet\u00ebm t\u00eb plot\u00ebsojm\u00eb nj\u00eb dosje aplikimi, por t\u2019i tregojm\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebs nj\u00eb cop\u00eb shqiptarie\u201d, shton Margariti duke uruar n\u00eb fund q\u00eb ky i sotmi t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb ogur i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha dosjet q\u00eb Shqip\u00ebria ka d\u00ebrguar n\u00eb UNESCO. Q\u00eb prej vitit t\u00eb kaluar, xhubleta shqiptare ishte e para n\u00eb proces p\u00ebr t\u2019u pranuar n\u00eb UNESCO. Pranimi i saj n\u00ebnkupton k\u00ebshtu edhe nj\u00eb drit\u00eb jeshile p\u00ebr dosjet e tjera dhe p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb investime n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb kulturore.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, xhubleta nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb kostum, nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb veshje, por nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jetese, nj\u00eb petk q\u00eb i shoq\u00ebron grat\u00eb e mal\u00ebsis\u00eb nga lindja deri n\u00eb vdekje, shoq\u00ebron \u00e7do g\u00ebzim dhe hidh\u00ebrim. Nga thell\u00ebsia e koh\u00ebs vjen praku i vegj\u00ebs, dallga e xhubletave q\u00eb sinkronizohet me goditjen e kamban\u00ebs gjat\u00eb udh\u00ebs kur grat\u00eb shkonin t\u00eb premteve n\u00eb kish\u00eb. Kjo veshje madh\u00ebshtore 4- mij\u00ebvje\u00e7are mbushur plot e p\u00ebrplot me simbole jete sot po tejkalon kufijt\u00eb shqiptar\u00eb. Ajo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dosje, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zem\u00ebr pulsuese, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb kujdesemi t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb ta mbajm\u00eb gjall\u00eb duke p\u00ebrcjell\u00eb mjesht\u00ebrin\u00eb e krijimit nga brezi n\u00eb brez\u201d, thuhet n\u00eb mesazhin zanor t\u00eb parap\u00ebrgatitur nga ministria me rastin e k\u00ebsaj dite t\u00eb sh\u00ebnjuar p\u00ebr historin\u00eb e kultur\u00ebn shqiptare.<\/p>\n<p>ETNOGRAFJA ONUZI: SI MBIJETOI XHUBLETA VET\u00cbM N\u00cb ALPET SHQIPTARE<\/p>\n<p>N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb \u201cDit\u00ebve t\u00eb Albanologjis\u00eb\u201d n\u00eb Institutin e Antropologjis\u00eb Kulturore dhe Studimit t\u00eb Artit, etnografja Af\u00ebrdita Onuzi prezantoi studimin mbi veshjen e xhublet\u00ebs dhe t\u00eb varianteve t\u00eb saj- si p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb periudhave t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs, dhe ndryshimin e modelit nga Dukagjini, Nikaj-M\u00ebrtur n\u00eb Kelmend, prej gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shek. XIX deri n\u00eb fillim t\u00eb shek. XX. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr mikrofonin e \u201cNews 24\u201d, etnografja Af\u00ebrdita Onuzi ka rr\u00ebfyer ve\u00e7antit\u00eb e risit\u00eb e librit t\u00eb saj dhe rrug\u00ebtimin e k\u00ebsaj pasurie p\u00ebr t\u00eb ardhur deri n\u00eb dit\u00ebt e stome.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb k\u00ebt\u00eb botim jam p\u00ebrpjekur t\u00eb v\u00eb p\u00ebrball\u00eb, rr\u00ebfimin dhe p\u00ebrjetimet e mia, goditjen e par\u00eb p\u00ebr xhublet\u00ebn dhe ndjesit\u00eb etnopsikologjike, estetike t\u00eb banor\u00ebve, qoft\u00eb t\u00eb burrave dhe t\u00eb grave, t\u00eb grave q\u00eb e mbanin xhublet\u00ebn dhe ua them me sinqeritet- dhe t\u00eb burrave q\u00eb vler\u00ebsonin grat\u00eb me xhublet\u00eb- ishin t\u00eb m\u00eb t\u00eb bukurat, m\u00eb t\u00eb zonjat e tundej dheu kur kalonin \u00e7ohej deti tallaz-tallaz, kur i shikonin n\u00eb oborret e kishave\u201d. N\u00eb ekspozit\u00eb, veshja u shfaq n\u00eb arealin e saj etnografik, n\u00eb mesin e karrigeve, stolave, ndri\u00e7uesve, en\u00ebve q\u00eb i p\u00ebrkasin fundit t\u00eb shek. XIX, nd\u00ebrsa pyetja q\u00eb shtrohet q\u00eb nga Andromaqi Gjergji tek Af\u00ebrdita Onuzi, \u00ebsht\u00eb s\u00ebrish ruajtja.<\/p>\n<p>\u201cNuk dihet pse xhubleta arriti t\u00eb mbijetoj\u00eb vet\u00ebm n\u00eb zon\u00ebn e alpeve shqiptare, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ka pasur p\u00ebrhapje n\u00eb gjith\u00eb pellgun e Mesdheut n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb q\u00eb themi 4 mij\u00eb vje\u00e7are. Xhubleta k\u00ebrkoi bes\u00eb tek alpet shqiptare dhe alpet ia dhan\u00eb\u201d, tha etnografja Onuzi. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Dit\u00ebve t\u00eb Albanologjis\u00eb, u fol edhe p\u00ebr \u201cAtlasin Etnografik Shqiptar: Kultura, Natyra, Arti\u201d, q\u00eb paraqiti rezultatet e pun\u00ebs k\u00ebrkimore dyvje\u00e7are t\u00eb k\u00ebrkuesve t\u00eb IAKSA-s p\u00ebr \u201cFshatin Shqiptar Sot\u201d, q\u00eb kishte q\u00ebllim dokumentimin e shnd\u00ebrrimeve t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb ka pasur moderniteti mbi fshatin shqiptar bazuar n\u00eb k\u00ebrkimet n\u00eb 40 fshatra t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga dje, Xhubleta shqiptare \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e pasuris\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb njer\u00ebzimit, pasi u pranua n\u00eb list\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Jomateriale nga UNESCO. K\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur ministrja e Kultur\u00ebs, Elva Margariti, p\u00ebrmes nj\u00eb postimi n\u00eb rrjetet sociale ku shihet e veshur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tradicionale shqiptare. \u201cNj\u00eb lajm i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb ton\u00eb kulturore, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2031,"featured_media":302483,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-302482","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/302482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2031"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=302482"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/302482\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/302483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=302482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=302482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=302482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}