{"id":328988,"date":"2023-08-04T19:48:11","date_gmt":"2023-08-04T17:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=328988"},"modified":"2023-08-04T19:48:11","modified_gmt":"2023-08-04T17:48:11","slug":"te-rrahesh-doktorin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/te-rrahesh-doktorin\/","title":{"rendered":"T\u00eb rrah\u00ebsh doktorin"},"content":{"rendered":"<p>Nga \u00c7apajev Gjokutaj<\/p>\n<p>Agron Llakajt, aktorit t\u00eb njohur, i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb kaloj\u00eb disa or\u00eb t\u00eb nat\u00ebs n\u00eb urgjenc\u00ebn e QSUT dhe shkruan di\u00e7ka n\u00eb fejsbuk. Nuk flet p\u00ebr vete e p\u00ebr hallin q\u00eb e ka shpur\u00eb asaj mesnate n\u00eb urgjenc\u00eb, p\u00ebrshkruan nj\u00eb akt rruga\u00e7\u00ebrie q\u00eb po e riprodhoj:<\/p>\n<p>&#8220;I forti: doktooor?!ooo,eeeej!<\/p>\n<p>(vjen doktori)<\/p>\n<p>Doktori: urdhero perse bertet?!<\/p>\n<p>I forti: Plasi syte, po me vdes babai!<\/p>\n<p>Doktori: Pa merak, nuk vdes, ja te lirohet nje shtrat dhe do e shohim, ve\u00e7 mos bertit.<\/p>\n<p>I forti: Ore, merr vesh ti,me ke flet keshtu e?! Une te martoj tetem!<\/p>\n<p>Doktori: Dakord! Sherojme babane sot dhe neser martoma \u2018tetem\u2019!&#8221;<\/p>\n<p>Rasti \u00ebsht\u00eb ekstrem, por dhjetra lajme t\u00eb d\u00ebgjuara n\u00eb vite t\u00eb shtyjn\u00eb t\u00eb besosh se s\u2019ndeshet dhe aq rrall\u00eb n\u00eb ambjente spitali. P\u00ebr ta p\u00ebrforcuar sadokudo k\u00ebt\u00eb ndjesi b\u00ebra nj\u00eb k\u00ebrkim n\u00eb google duke v\u00ebn\u00eb si fjal\u00eb ky\u00e7e \u2018rreh mjekun\u2019.<\/p>\n<p>Vershuan turli lloj titujsh, njeri m\u00eb skandaloz se tjetri: \u2018S\u2019p\u00ebrmbahet qytetari nga Gramshi, rreh mjekun n\u00eb spital\u2019, \u2018Plas grushti n\u00eb spitalin e Fierit, 32-vje\u00e7ari rreh mjekun\u2019, \u201829 vje\u00e7ari rreh mjekun e urgjenc\u00ebs n\u00eb spitalin e Elbasanit\u2019, \u2018Shqiptari rreh mjekun grek dhe i thyen k\u00ebmb\u00ebn\u2019 e t\u00eb tjera e t\u00eb tjera thagma si k\u00ebto dhe t\u00eb gjitha ne harkun kohor t\u00eb 3-4 vjeteve.<\/p>\n<p>Gjithsesi, thash\u00eb me vete, do b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zbritje. Nisur nga parimi \u2018lajm i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb ndodhia e keqe\u2019, mediat nxitojn\u00eb t\u00eb sjellin skandalet n\u00eb spitale dhe l\u00ebn\u00eb n\u00eb hije normalen, t\u00eb zakonshmen e t\u00eb perditshmen. Dhe ti si shikues a lexues e ke t\u00eb leht\u00eb t\u00eb krijosh stereotipin e mjekut q\u00eb shahet e rrihet gjith\u00eb koh\u00ebn.<\/p>\n<p>2.<\/p>\n<p>Sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebrteta, aktet e rruga\u00e7\u00ebris\u00eb kund\u00ebr mjek\u00ebve jan\u00eb skandaloze edhe sikur t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb pakta sesa iluzioni q\u00eb krijojn\u00eb portalet e televizionet. Perceptohen edhe m\u00eb skandaloze nga \u00e7\u2019mund t\u00eb jen\u00eb sepse vijn\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me nj\u00eb tradit\u00eb te \u00e7muar, q\u00eb mjekun, m\u00ebsuesin, agronomin dhe intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb pran\u00eb njer\u00ebzve, i \u00e7monte deri n\u00eb kufijt\u00eb e idealizimit.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo ka qen\u00eb e vertet\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb intelektual\u00ebt, p\u00ebr mjekun shfaqej m\u00eb me forc\u00eb, ndikuar mbase edhe nga disa faktor\u00eb psikologjik.<\/p>\n<p>Vler\u00ebsimi p\u00ebr mjekun ka prirje t\u00eb shkoj\u00eb deri n\u00eb adhurim, ngaq\u00eb ka n\u00eb dor\u00eb sh\u00ebndetin ton\u00eb apo at\u00eb t\u00eb t\u00eb dashurve tan\u00eb, jo n\u00eb rrethanat e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb, por n\u00eb periudha rreziqesh e pasigurish ekzistenciale.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr faktor psikologjik ka qen\u00eb dhe mbetet fakti se pacient\u00ebt dhe t\u00eb af\u00ebrmit e tyre ndeshen ballazi me iden\u00eb e vdekjes, ndaj p\u00ebr t\u00eb zbutur frik\u00ebn dhe pasigurit\u00eb q\u00eb ngjall prania e saj, send\u00ebrtojn\u00eb figur\u00ebn e nj\u00eb mjeku tejet t\u00eb zot, t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe gati-gati ideal. Me nj\u00eb fjal\u00eb, idealizojn\u00eb mjekun p\u00ebr t\u00eb qet\u00ebsuar veten e p\u00ebr t\u00eb ushqyer shpresat.<\/p>\n<p>Kjo ngjan si e v\u00ebrtet\u00eb universale, por mbete m\u00eb e theksuar sa m\u00eb shum\u00eb zhytesh n\u00eb t\u00eb djeshmen. M\u00eb kujtohet psh se n\u00eb vitet 1950 &#8211; 60 qytetet kryesore t\u00eb vendit kishin nj\u00eb, dy a m\u00eb shum\u00eb mjek\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuar e t\u00eb gjith\u00ebpranuar, kurse shum\u00eb nga drejtuesit e pavioneve n\u00eb spitalin e Tiran\u00ebs g\u00ebzonin em\u00ebr n\u00eb gjith\u00eb vendin, shfaqeshin t\u00eb larg\u00ebt dhe \u00e7udib\u00ebr\u00ebs n\u00eb informacionin gojor q\u00eb merrte trajta folklorike.<\/p>\n<p>Par\u00eb me optik\u00ebn e sotme e gjith\u00eb kjo ngjan t\u00eb ket\u00eb patur nj\u00eb far\u00eb ngarkese mitike. T\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb t\u00eb mir\u00ebshkolluar, t\u00eb talentuar e me p\u00ebrvoj\u00eb, por mjeksia e asaj kohe, krahasuar me t\u00eb sotmen rezulton t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb si nata me dit\u00ebn qoft\u00eb p\u00ebr nga teknologjia, qoft\u00eb p\u00ebr nga ila\u00e7et dhe procedurat e mjekimit. Mjekut i duhej t\u00eb hamend\u00ebsonte diagnoz\u00ebn mb\u00ebshtetur thuajse vet\u00ebm n\u00eb simptoma, n\u00eb disa analiza bazike dhe shum\u00eb shum\u00eb ndonj\u00eb radiografi a radioskopi. Skaner\u00ebt, rezonancat, operimet me prerje minimale, apo thjesht\u00eb me rreze e t\u00eb mbykqyrura n\u00eb kompjut\u00ebr dhe t\u00eb tjera arritje mbresl\u00ebn\u00ebse do vinin shum\u00eb m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>Si ta shpjegosh at\u00ebhere q\u00eb mjek\u00ebt e sot\u00ebm, edhe m\u00eb t\u00eb njohurit, megjith\u00ebse me mjete e mund\u00ebsi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se t\u00eb dikurshimit, v\u00ebshtir\u00eb se g\u00ebzojn\u00eb popullaritetin e e asaj kohe, madje jo rrall\u00eb b\u00ebhen objekt fyerjesh e pre dhunimesh?<\/p>\n<p>Duket se n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes ndikojn\u00eb nj\u00eb varg faktor\u00ebsh q\u00eb nisin me faktin se sot informacioni mjeksor, nga monopol i mjek\u00ebve dikur, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i arritsh\u00ebm nga kushdo. E gjen leht\u00eb n\u00eb regjist\u00ebr shkencor por edhe n\u00eb trajt\u00eb popullarizuese; madje percillet jo vet\u00ebm me tekste e fjal\u00eb, por edhe me video, imazhe e procese. Mes k\u00ebtij boll\u00ebku informativ, fjala e mjekut ruan e duhet t\u00eb ruaj\u00eb vendin e par\u00eb, por gjithsesi nuk mund t\u00eb perceptohet me autoritetin dhe idealizimin e dikursh\u00ebm.<\/p>\n<p>Dikur mjek\u00ebt ishin t\u00eb pakt\u00eb e t\u00eb rrall\u00eb, specializimet e at\u00ebhershme ishin shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjera se t\u00eb sotmet, rrjedhimisht sot pacienti \u2018nuk falet\u2019 tek nj\u00eb mjek i vet\u00ebm, diagnostikohet e kurohet nga nj\u00eb varg specialist\u00ebsh, secili zot n\u00eb fush\u00ebn e vet dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht burim diagnostikimesh shtes\u00eb. Sigurohet k\u00ebshtu nj\u00eb lloj \u2018check and balance\u2019 q\u00eb edhe n\u00eb mjeksi kufizon pushtetin autoritar t\u00eb mjekut t\u00eb gjith\u00ebdijsh\u00ebm. K\u00ebsaj i duhet shtuar fakti q\u00eb revolucioni informatik e ka b\u00ebr\u00eb mjeksin\u00eb nj\u00eb fush\u00eb m\u00eb transparente p\u00ebr syt\u00eb e publikut, fliten e perfliten publikisht arritjet por edhe gabimet e gafat, rrjedhimisht figura e mjekut shfaqet m\u00eb reale e larg idealizimeve.<\/p>\n<p>N\u00eb analiz\u00eb t\u00eb fundit zevend\u00ebsimi i mjekut t\u00eb dikursh\u00ebm, tejet autoritar e mbase edhe paternalist, nga mjek\u00ebt e sot\u00ebm q\u00eb n\u00eb parim jan\u00eb m\u00eb t\u00eb hapur, m\u00eb transparent\u00eb e m\u00eb bashk\u00ebpunues ka ardhur e do t\u00eb vij\u00eb edhe si pasoj\u00eb e nj\u00eb filozofie mjeksore, le ta quajm\u00eb pacientocentrike, filozofi q\u00eb e v\u00eb pacientin n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb procesit dhe e sheh bashk\u00ebpunimin me t\u00eb jo vet\u00ebm si vler\u00eb humane e morale, por edhe si rrug\u00eb p\u00ebr diagnostikim m\u00eb t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm dhe p\u00ebr rritje t\u00eb gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb pacientit q\u00eb t\u2019i pranoj\u00eb e zbatoj\u00eb me p\u00ebrpikm\u00ebri kurimin dhe procedurat e sh\u00ebrimit.<\/p>\n<p>3.<\/p>\n<p>Ikja nga idealizimi i dikursh\u00ebm dhe ardhja tek perceptimi m\u00eb realist, m\u00eb bashk\u00ebpunues e m\u00eb njer\u00ebzor i mjekut \u00ebsht\u00eb dukuri bashk\u00ebkohore per gjith\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e p\u00ebrparuara demokratike, dukuri q\u00eb sadokudo ndeshet edhe tek ne.<\/p>\n<p>V\u00ebshtir\u00eb q\u00eb aktet e fyerjes dhe dhunimit t\u00eb bluzave t\u00eb bardha t\u00eb shihen si si pjes\u00eb e k\u00ebsaj dukurie apo, m\u00eb sakt\u00eb, si efekt an\u00ebsor dhe i pad\u00ebshiruesh\u00ebm i saj. Arsyet kryesore, ato q\u00eb i japin jet\u00eb, ngjan se gjallojn\u00eb gjetk\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e mbetet pothuajse masive p\u00ebrshtypja se n\u00eb spitalet tona g\u00eblon rryshfeti, pagesat n\u00ebn dor\u00eb jan\u00eb kthyer n\u00eb zakon a ligj t\u00eb pa pshkruar. Logjika e do q\u00eb kjo dukuri t\u00eb mos absolutizohet, mes bluzave t\u00eb bardha ka e duhet t\u00eb ket\u00eb edhe shumic\u00eb profesionist\u00ebsh korrekt\u00eb q\u00eb vizitojn\u00eb e kurojn\u00eb t\u00eb nxitur nga sedra profesionale e nga principe humane dhe u thon\u00eb jo pagesave n\u00ebn dor\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithsesi perceptimi se, po u b\u00ebre p\u00ebr spital duhet t\u00eb qash bashk\u00eb me hallin edhe kulet\u00ebn, ngjan t\u00eb jet\u00eb mjaft i p\u00ebrhapur e thuajse mbar\u00ebpopullor. Dhe perceptimet masive, qofshin gjys\u00ebm t\u00eb v\u00ebrteta apo edhe puro iluzore, kan\u00eb prirje t\u00eb marrin trajt\u00ebn e faktit dhe t\u00eb ven\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje emocionet e njer\u00ebzve, aq m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb ambjente spitali ku halli, frika e pasiguria b\u00ebjn\u00eb q\u00eb jo pak vet\u00eb t\u00eb humbasin toruan e t\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb veprime ekstreme.<\/p>\n<p>Edhe po ta marr\u00ebsh si t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb arsyetimin e m\u00ebsip\u00ebrm vetiu lind nj\u00eb pyetje q\u00eb e v\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb dyshim: pagesa n\u00ebn dor\u00eb, padrejt\u00ebsi e hat\u00ebrll\u00ebqe ka me shumic\u00eb edhe n\u00eb fusha t\u00eb tjera. Madje n\u00eb disa prej tyre si drejt\u00ebsia, kadastrat e t\u00eb tjera korrupsioni dhe allishverishet e prekin hallexhiun n\u00eb gj\u00ebra pothuajse po aq ekzistenciale sa sh\u00ebndeti.<\/p>\n<p>E megjithat\u00eb fyerjet dhe rrahjet e jurist\u00ebve, n\u00ebpun\u00ebsve t\u00eb kadastrave etj. jan\u00eb dukuri e rrall\u00eb dhe, n\u00eb rrafshin e perceptimit nuk kan\u00eb arritur t\u00eb marrin trajt\u00ebn e nj\u00eb stereotipi t\u00eb tejhasur.<\/p>\n<p>E pra si ta shpjegosh qasjen m\u00eb agresive ndaj bluzave t\u00eb bardha? Problem psikologjie, perceptimi apo &#8230;.?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga \u00c7apajev Gjokutaj Agron Llakajt, aktorit t\u00eb njohur, i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb kaloj\u00eb disa or\u00eb t\u00eb nat\u00ebs n\u00eb urgjenc\u00ebn e QSUT dhe shkruan di\u00e7ka n\u00eb fejsbuk. Nuk flet p\u00ebr vete e p\u00ebr hallin q\u00eb e ka shpur\u00eb asaj mesnate n\u00eb urgjenc\u00eb, p\u00ebrshkruan nj\u00eb akt rruga\u00e7\u00ebrie q\u00eb po e riprodhoj: &#8220;I forti: doktooor?!ooo,eeeej! (vjen doktori) Doktori: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2030,"featured_media":328989,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,3365,3366,5380,231],"tags":[],"class_list":{"0":"post-328988","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-analize","9":"category-koment","10":"category-kryesore","11":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2030"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=328988"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":328990,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328988\/revisions\/328990"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/328989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=328988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=328988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=328988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}