{"id":415274,"date":"2025-06-06T14:36:47","date_gmt":"2025-06-06T12:36:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=415274"},"modified":"2025-06-06T14:36:50","modified_gmt":"2025-06-06T12:36:50","slug":"bilanci-tragjik-i-nje-dekade-nen-pushtetit-e-edi-rames","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/bilanci-tragjik-i-nje-dekade-nen-pushtetit-e-edi-rames\/","title":{"rendered":"Bilanci tragjik i nj\u00eb dekade n\u00ebn pushtetit e Edi Ram\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p>Nga\u00a0<strong>Artan Cena<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse nj\u00eb vend humbet popullsin\u00eb, fuqin\u00eb pun\u00ebtore, f\u00ebmij\u00ebt, arsimin dhe sh\u00ebndetin publik, ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht n\u00eb kriz\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik ekzistencial. Ky \u00ebsht\u00eb realiteti i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, ku shifrat nuk jan\u00eb m\u00eb statistik\u00eb teknike, por aktakuza t\u00eb heshtura ndaj nj\u00eb tranzicioni t\u00eb zgjatur, nj\u00eb qeverisjeje t\u00eb korruptuar dhe nj\u00eb politike t\u00eb pap\u00ebrgjegjshme q\u00eb ka prodhuar rr\u00ebnim.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb m\u00eb pak se nj\u00eb dekad\u00eb, mbi 2 milion shqiptar\u00eb kan\u00eb braktisur vendin. Kjo p\u00ebrb\u00ebn mbi 50% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Emigrimi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb zgjedhje p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar mund\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet shp\u00ebtimi. Val\u00ebt e largimit kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb rinjt\u00eb, por edhe profesionist\u00ebt, mjek\u00ebt, inxhinier\u00ebt, m\u00ebsuesit, student\u00ebt, shtresat mbi t\u00eb cilat nd\u00ebrtohet nj\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky eksod masiv \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e nj\u00eb ekonomie q\u00eb nuk krijon vende pune t\u00eb q\u00ebndrueshme, nj\u00eb administrate publike t\u00eb kapur nga klientelizmi dhe korrupsioni, dhe nj\u00eb sistemi drejt\u00ebsie q\u00eb nuk garanton as minimumin e besimit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2013, norma e fertilitetit n\u00eb Shqip\u00ebri ishte 2.5 lindje p\u00ebr grua, af\u00ebr nivelit t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsimit t\u00eb popullsis\u00eb. Sot \u00ebsht\u00eb ulur n\u00eb 1.32, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat n\u00eb Europ\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, raporti i lindjeve dhe vdekjeve \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysur: vet\u00ebm 20 mij\u00eb lindje n\u00eb vit, p\u00ebrball\u00eb 30 mij\u00eb vdekjeve. Shqip\u00ebria po zvog\u00eblohet \u00e7do dit\u00eb, jo vet\u00ebm n\u00eb num\u00ebr, por n\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsi, n\u00eb energji, n\u00eb shpres\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas projeksioneve, 1.5 milion f\u00ebmij\u00eb nuk do t\u00eb lindin m\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb dekadat q\u00eb vijn\u00eb. Kjo do t\u00eb thot\u00eb jo vet\u00ebm shkolla bosh, por edhe munges\u00eb e ardhshme e mjek\u00ebve, m\u00ebsuesve, pun\u00ebtor\u00ebve dhe qytetar\u00ebve q\u00eb mbajn\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb nj\u00eb shtet. Sipas nenit 73 t\u00eb Kodit Penal shqiptar dhe konventave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb e heshtur e gjenocidit demografik, jo nga nj\u00eb armik i jasht\u00ebm, por nga braktisja e q\u00ebllimshme e detyrave publike nga shteti.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb testet nd\u00ebrkomb\u00ebtare PISA, Shqip\u00ebria ka r\u00ebn\u00eb me 70 vende n\u00eb renditje n\u00eb dekad\u00ebn e fundit. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shif\u00ebr, \u00ebsht\u00eb pasqyr\u00eb e munges\u00ebs s\u00eb reform\u00ebs n\u00eb arsim, e politizimit t\u00eb sistemit dhe e shp\u00ebrfilljes s\u00eb m\u00ebsuesve. Nd\u00ebrkoh\u00eb, 312 mij\u00eb nx\u00ebn\u00ebs dhe 180 mij\u00eb student\u00eb mungojn\u00eb nga sistemi arsimor. Shkollat po mbyllen. Universitetet jan\u00eb kthyer n\u00eb diploma t\u00eb kota, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb largohen n\u00eb mas\u00eb p\u00ebr t\u00eb studiuar jasht\u00eb, pa d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u2019u kthyer.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb vend q\u00eb nuk investon n\u00eb dije, i dor\u00ebzon vetes nj\u00eb t\u00eb ardhme mediokre dhe t\u00eb varur nga t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb pavarura, jan\u00eb mbyllur afro 1.8 milion vende pune n\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit. Bizneset e vogla kan\u00eb falimentuar p\u00ebr shkak t\u00eb taksave t\u00eb larta dhe munges\u00ebs s\u00eb mb\u00ebshtetjes. Industria prodhuese \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar me sektorin informal ose emigrimin si form\u00eb t\u00eb vetme sigurie. Papun\u00ebsia e fshehur, sidomos tek grat\u00eb dhe t\u00eb rinjt\u00eb, \u00ebsht\u00eb alarmante.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk mund t\u00eb ket\u00eb ekonomi t\u00eb q\u00ebndrueshme kur fuqia pun\u00ebtore largohet, pun\u00ebt nuk krijohen dhe pasuria p\u00ebrqendrohet n\u00eb duart e nj\u00eb pakice q\u00eb p\u00ebrfiton nga tender\u00ebt dhe privatizimet klienteliste.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Kontrollit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Shtetit (KLSH), jan\u00eb abuzuar mbi 12 miliard\u00eb euro n\u00eb fondet publike. P\u00ebr krahasim, kjo shif\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb sasi m\u00eb t\u00eb madhe se 200 ton ar, nj\u00eb pasuri e humbur q\u00eb mund t\u00eb kishte ndryshuar rr\u00ebnj\u00ebsisht infrastruktur\u00ebn, arsimin dhe sh\u00ebndet\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur GDP-ja thuhet se \u00ebsht\u00eb dyfishuar, paga reale dhe pensionet nuk kan\u00eb ndjekur t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rritje. Kjo p\u00ebr faktin se inflacioni ka qen\u00eb po ashtu 28%, duke e zhb\u00ebr\u00eb efektin e rritjes. Pra, n\u00eb realitet, qytetar\u00ebt jan\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel jetese, ose m\u00eb keq, pavar\u00ebsisht propagand\u00ebs s\u00eb zhvillimit.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do pensionist n\u00eb Shqip\u00ebri ka humbur mesatarisht nga 1.2 deri n\u00eb 2.5 milion lek\u00eb t\u00eb reja n\u00eb vler\u00eb reale gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit. Kjo p\u00ebr shkak t\u00eb mosindeksimit t\u00eb duhur t\u00eb pensioneve dhe rritjes s\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb ila\u00e7eve dhe ushqimeve. Shum\u00eb vdesin pa mundur t\u00eb blejn\u00eb medikamentet baz\u00eb, n\u00eb nj\u00eb sistem sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb mbijeton vet\u00ebm fal\u00eb p\u00ebrpjekjes s\u00eb mjek\u00ebve t\u00eb ndersh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Pensionist\u00ebt jan\u00eb trajtuar si barr\u00eb, jo si pasuri komb\u00ebtare, nj\u00eb tjet\u00ebr tregues i r\u00ebnies s\u00eb vlerave themelore sociale.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk jemi thjesht p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb krize t\u00eb p\u00ebrkohshme. Jemi n\u00eb prag t\u00eb nj\u00eb kolapsi demografik, ekonomik dhe moral q\u00eb k\u00ebrkon urgjentisht p\u00ebrgjegj\u00ebsi politike, ristrukturim institucional dhe nj\u00eb rikthim t\u00eb vlerave njer\u00ebzore dhe shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse nuk ndalojm\u00eb k\u00ebt\u00eb r\u00ebnie t\u00eb lir\u00eb, shum\u00eb shpejt nuk do t\u00eb kemi m\u00eb nj\u00eb vend p\u00ebr t\u00eb cilin t\u00eb luftojm\u00eb, nj\u00eb gjuh\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur, nj\u00eb komb p\u00ebr t\u00eb trash\u00ebguar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Artan Cena N\u00ebse nj\u00eb vend humbet popullsin\u00eb, fuqin\u00eb pun\u00ebtore, f\u00ebmij\u00ebt, arsimin dhe sh\u00ebndetin publik, ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht n\u00eb kriz\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik ekzistencial. Ky \u00ebsht\u00eb realiteti i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, ku shifrat nuk jan\u00eb m\u00eb statistik\u00eb teknike, por aktakuza t\u00eb heshtura ndaj nj\u00eb tranzicioni t\u00eb zgjatur, nj\u00eb qeverisjeje t\u00eb korruptuar dhe nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":415275,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,364,231,1454],"tags":[],"class_list":{"0":"post-415274","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-koment-opinion","9":"category-lajme","10":"category-politike"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":415276,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415274\/revisions\/415276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/415275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}