{"id":416165,"date":"2025-07-18T13:52:37","date_gmt":"2025-07-18T11:52:37","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=416165"},"modified":"2025-07-18T13:52:40","modified_gmt":"2025-07-18T11:52:40","slug":"the-economist-jared-kushner-e-ka-me-te-lehte-ne-shqiperi-se-vete-shqiptaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/the-economist-jared-kushner-e-ka-me-te-lehte-ne-shqiperi-se-vete-shqiptaret\/","title":{"rendered":"\u2018The Economist\u2019: Jared Kushner e ka m\u00eb t\u00eb leht\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri se vet\u00eb shqiptar\u00ebt"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cThe Archers\u201d, nj\u00eb telenovel\u00eb radiofonike e BBC-s\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn rurale angleze, d\u00ebgjohet nga mbi 4 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb nj\u00eb jav\u00eb t\u00eb zakonshme. K\u00ebt\u00eb ver\u00eb, familja e famshme e serialit po mendonte t\u00eb b\u00ebnte pushime n\u00eb Shqip\u00ebri. Deri s\u00eb fundmi, vendi konsiderohej i rreziksh\u00ebm dhe i eg\u00ebr. Por ideja q\u00eb \u201cThe Archers\u201d mund t\u00eb vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb pasqyron transformimin e saj n\u00eb nj\u00eb destinacion turistik kryesor me pasoja t\u00eb papritura.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb komunizmit, Shqip\u00ebria priste rreth 5,000 turist\u00eb n\u00eb vit. Tirana kishte vet\u00ebm dy hotele p\u00ebr t\u00eb huajt; n\u00eb restorantet jasht\u00eb qytetit, menuja mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej vet\u00ebm nga nj\u00eb kuti peshku toni me nj\u00eb qep\u00eb t\u00eb njom\u00eb. Por deri n\u00eb vitin 2014, vendi priste rreth 3.4 milion\u00eb vizitor\u00eb t\u00eb huaj, nd\u00ebrsa vitin e kaluar numri zyrtar arriti n\u00eb 11 milion\u00eb. Ky num\u00ebr \u00ebsht\u00eb paksa mashtrues: shum\u00eb prej tyre jan\u00eb pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare me pasaporta t\u00eb huaja, q\u00eb vizitojn\u00eb disa her\u00eb n\u00eb vit dhe num\u00ebrohen si vizitor\u00eb \u00e7do her\u00eb. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb q\u00eb turizmi po shp\u00ebrthen.<\/p>\n\n\n\n<p>Hotele dhe komplekse vilash po shumohen p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit. Nj\u00eb aeroport i ri pritet t\u00eb hapet s\u00eb shpejti p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer Vlor\u00ebn, nj\u00eb destinacion plazhi n\u00eb jug. Edhe pse shqiptar\u00ebt e diaspor\u00ebs nuk jan\u00eb turist\u00eb klasik\u00eb, ata blejn\u00eb apartamente p\u00ebr pushime, shkojn\u00eb n\u00eb plazh dhe dalin p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb si gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Agjencit\u00eb e pasurive t\u00eb paluajtshme reklamojn\u00eb n\u00eb rusisht. Italian\u00ebt vijn\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbime dentare t\u00eb lira.<\/p>\n\n\n\n<p>Kosovar\u00ebt tani ankohen se Turqia \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lir\u00eb. Turizmi i tep\u00ebrt po b\u00ebhet shqet\u00ebsim, nd\u00ebrsa vendpushime dikur t\u00eb vogla si Saranda dhe Ksamil po mbushen me njer\u00ebz. Hotelet, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb stafit t\u00eb kualifikuar, po pun\u00ebsojn\u00eb filipinas.<\/p>\n\n\n\n<p>Bumi i turizmit po krijon dhimbje koke p\u00ebr nj\u00eb burim t\u00eb kufizuar, ujin. N\u00eb parim, Shqip\u00ebria ka uj\u00eb mjaftuesh\u00ebm. Por pas nj\u00eb shekulli munges\u00eb investimesh, qytetet po p\u00ebrballen me mungesa. Me bum-in e nd\u00ebrtimeve n\u00eb bregdet, po vendosen tuba p\u00ebr t\u00eb devijuar ujin nga brend\u00ebsia e vendit. Banor\u00ebt atje thon\u00eb se tashm\u00eb kan\u00eb pak uj\u00eb p\u00ebr vete dhe p\u00ebr fushat e tyre; tani ai po devijohet p\u00ebr t\u00eb mbushur pishinat e t\u00eb huajve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb rast i bujsh\u00ebm ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me planet p\u00ebr t\u00eb devijuar ujin nga lumi Shushic\u00eb drejt zon\u00ebs turistike t\u00eb Himar\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e Shushic\u00ebs ndodhet brenda nj\u00eb parku komb\u00ebtar. Astrit Balilaj, kryeplaku i fshatit Ku\u00e7 nj\u00eb nga mbi 30 fshatra protestues thot\u00eb se lumi dikur kishte m\u00eb shum\u00eb uj\u00eb; ndryshimet klimatike po e zvog\u00eblojn\u00eb at\u00eb. Zyrtar\u00ebt lokal\u00eb i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditura shqet\u00ebsimet e tyre autoriteteve m\u00eb t\u00eb larta, \u201cpor u injoruam.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Olsi Nika, drejtues i grupit ambientalist EcoAlbania, thot\u00eb se n\u00ebse Shushica humbet m\u00eb shum\u00eb uj\u00eb, do t\u00eb d\u00ebmtohet ekosistemi i t\u00eb gjith\u00eb rajonit. Ai p\u00ebrmend gjithashtu restorante p\u00ebr turist\u00ebt t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme brenda parkut dhe derdhje nafte nga puse t\u00eb keqmir\u00ebmbajtura jasht\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Vitin e kaluar, banor\u00eb t\u00eb zem\u00ebruar n\u00eb Dukat, n\u00eb jug t\u00eb Vlor\u00ebs, bllokuan punimet p\u00ebr nj\u00eb projekt prej 9 milion\u00eb euro p\u00ebr t\u00eb devijuar ujin drejt zhvillimeve luksoze buz\u00eb detit. N\u00eb mars, banor\u00eb t\u00eb fshatit fqinj Tragjas u p\u00ebrplas\u00ebn me policin\u00eb p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin projekt. Kryeministri Edi Rama thot\u00eb se ka uj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Kjo do t\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb, thot\u00eb z. Nika, n\u00ebse shteti do t\u00eb kishte planifikuar p\u00ebr afatgjat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cQeveria kujdeset vet\u00ebm p\u00ebr interesat e veta,\u201d thot\u00eb Salibe Daupi, q\u00eb drejton nj\u00eb restorant lokal.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cDuhet t\u00eb kujdesen p\u00ebr ne.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Edhe kufizimi i turizmit mund t\u00eb zem\u00ebroj\u00eb vendasit. Jav\u00ebn e kaluar n\u00eb Theth, nj\u00eb fshat malor n\u00eb veri, protestuesit hodh\u00ebn koktej Molotovi ndaj fadromave q\u00eb po shembnin kabina t\u00eb nd\u00ebrtuara ilegalisht p\u00ebr alpinist\u00ebt. Pronaret than\u00eb se qeveria u kishte premtuar legalizimin e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Jared Kushner, dh\u00ebndri i Donald Trump-it, ka pasur m\u00eb shum\u00eb fat me qeverin\u00eb shqiptare. Ai d\u00ebshiron t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb resort n\u00eb Zv\u00ebrnec, nj\u00eb zon\u00eb e paprekur mes Adriatikut dhe lagun\u00ebs s\u00eb Nart\u00ebs, nj\u00eb streh\u00eb p\u00ebr flamingot.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai gjithashtu d\u00ebshiron t\u00eb zhvilloj\u00eb ishullin Sazan, 10 km larg. Pak para inaugurimit t\u00eb Trump-it, Shqip\u00ebria miratoi planet fillestare p\u00ebr nj\u00eb investim prej 1.4 miliard\u00eb euro n\u00eb Sazan.<\/p>\n\n\n\n<p>Zv\u00ebrneci, megjithat\u00eb, ndodhet n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb mbrojtur. EcoAlbania po sfidon qeverin\u00eb n\u00eb gjykat\u00eb mbi nj\u00eb ligj t\u00eb ri q\u00eb lejon zhvillimet luksoze n\u00eb k\u00ebto zona. N\u00ebse planet e tij ecin p\u00ebrpara, z. Kushner do t\u00eb pres\u00eb q\u00eb qeveria t\u00eb siguroj\u00eb burime uji p\u00ebr t\u00eb dyja.<\/p>\n\n\n\n<p>Nika thot\u00eb se t\u00eb luftosh t\u00eb pasurit dhe t\u00eb fuqishmit q\u00eb zakonisht e marrin at\u00eb q\u00eb duan n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb rraskapit\u00ebse. Por shpresa, si uji, buron p\u00ebrher\u00eb. Derisa t\u00eb devijohet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cThe Archers\u201d, nj\u00eb telenovel\u00eb radiofonike e BBC-s\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn rurale angleze, d\u00ebgjohet nga mbi 4 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb nj\u00eb jav\u00eb t\u00eb zakonshme. K\u00ebt\u00eb ver\u00eb, familja e famshme e serialit po mendonte t\u00eb b\u00ebnte pushime n\u00eb Shqip\u00ebri. Deri s\u00eb fundmi, vendi konsiderohej i rreziksh\u00ebm dhe i eg\u00ebr. Por ideja q\u00eb \u201cThe Archers\u201d mund t\u00eb vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2037,"featured_media":416166,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,364,231,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-416165","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-koment-opinion","9":"category-lajme","10":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2037"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=416165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":416167,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416165\/revisions\/416167"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/416166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=416165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=416165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=416165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}