{"id":426843,"date":"2026-01-28T10:10:50","date_gmt":"2026-01-28T09:10:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=426843"},"modified":"2026-01-28T10:10:52","modified_gmt":"2026-01-28T09:10:52","slug":"new-york-times-per-diellen-u-krijua-per-te-luftuar-korrupsionin-nga-njerez-te-korruptuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/new-york-times-per-diellen-u-krijua-per-te-luftuar-korrupsionin-nga-njerez-te-korruptuar\/","title":{"rendered":"New York Times p\u00ebr Diell\u00ebn: U krijua p\u00ebr t\u00eb luftuar korrupsionin, nga njer\u00ebz t\u00eb korruptuar"},"content":{"rendered":"\n<p>Nj\u00eb \u201cministre\u201d artificiale e shpallur si arma e re e Shqip\u00ebris\u00eb kund\u00ebr korrupsionit po kthehet n\u00eb nj\u00eb ironi politike. New York Times shkruan se avatarja Diella, promovuar nga kryeministri Edi Rama si simbol i transparenc\u00ebs dhe reform\u00ebs digjitale, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nga nj\u00eb agjenci shtet\u00ebrore, drejtuesit e s\u00eb cil\u00ebs sot akuzohen p\u00ebr manipulim tenderash dhe lidhje me krimin e organizuar. Nj\u00eb histori q\u00eb tregon paradoksin shqiptar: lufta kund\u00ebr korrupsionit, e menaxhuar nga vet\u00eb sistemi q\u00eb dyshohet se \u00ebsht\u00eb i kapur nga korrupsioni.<\/p>\n\n\n\n<p>The New York Times shkruan:<\/p>\n\n\n\n<p>Avatari i njohur si Diella, i reklamuar si ministrja e par\u00eb qeveritare n\u00eb bot\u00eb e gjeneruar nga inteligjenca artificiale, supozohej t\u00eb ndihmonte n\u00eb uljen e korrupsionit endemik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Por ka nj\u00eb defekt. Udh\u00ebheq\u00ebsit e agjencis\u00eb q\u00eb e nd\u00ebrtuan at\u00eb akuzohen p\u00ebr manipulim tenderash n\u00eb kontrata publike.<\/p>\n\n\n\n<p>E veshur me kostum tradicional dhe me nj\u00eb buz\u00ebqeshje enigmatike, Diella \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb fytyra e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb kryeministrit Edi Rama p\u00ebr t\u00eb frenuar korrupsionin, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria synon t\u00eb bashkohet me Bashkimin Evropian. Gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar, Diella (shqiptohet di-EL-a) ka folur n\u00eb konferenca nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe \u00ebsht\u00eb mbuluar me publicitet si simbol i m\u00ebnyr\u00ebs se si inteligjenca artificiale po integrohet n\u00eb shtyllat e shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, p\u00ebrfshir\u00eb qeverisjen.<\/p>\n\n\n\n<p>Madje ajo deklaroi se ndihej \u201ce l\u00ebnduar\u201d kur iu drejtua Parlamentit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb vjesht\u00ebn e kaluar p\u00ebr kritikat se p\u00ebrpjekjet e saj p\u00ebr t\u00eb identifikuar mashtrimet dhe abuzimet n\u00eb prokurime ishin antikushtetuese, pasi \u201cun\u00eb nuk jam nj\u00eb qenie njer\u00ebzore.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNuk kam ambicie apo interesa personale,\u201d tha Diella, e modeluar sipas nj\u00eb aktoreje lokale, ligjv\u00ebn\u00ebsve n\u00eb nj\u00eb video n\u00eb shtator me flamurin shqiptar dhe at\u00eb t\u00eb Bashkimit Evropian t\u00eb superimponuar pas saj. \u201cKam vet\u00ebm t\u00eb dh\u00ebna, njohuri dhe algoritme t\u00eb dedikuara p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebrbyer qytetar\u00ebve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paanshme, me transparenc\u00eb dhe pa u lodhur kurr\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb praktik\u00eb, Diella i ndihmon qytetar\u00ebt t\u00eb aplikojn\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbime qeveritare online, duke eliminuar nj\u00eb sistem t\u00eb konsoliduar prej koh\u00ebsh t\u00eb ryshfetit ndaj zyrtar\u00ebve p\u00ebr dor\u00ebzimin e shpejt\u00eb t\u00eb dokumenteve dhe caktimin e takimeve. S\u00eb shpejti ajo do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrmbledh\u00eb aplikimet p\u00ebr kontrata qeveritare p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar se cili ofertues \u00ebsht\u00eb m\u00eb i kualifikuari, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e paraqitura. Puna e saj mund t\u00eb auditohet.<\/p>\n\n\n\n<p>Marrja e hapave p\u00ebr t\u00eb ulur korrupsionin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Evropian, nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje trash\u00ebgimie p\u00ebr zotin Rama. Ai e quajti avatarin Diella, fjala fem\u00ebrore p\u00ebr diell, p\u00ebr t\u00eb promovuar transparenc\u00ebn n\u00eb prokurimin publik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNe jemi nj\u00eb vend kush\u00ebrinjsh \u2014 nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb kesh nd\u00ebrveprime plot\u00ebsisht t\u00eb drejta dhe transparente n\u00eb nj\u00eb vend kush\u00ebrinjsh,\u201d tha ai n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb nj\u00ebor\u00ebshe m\u00eb her\u00ebt k\u00ebt\u00eb muaj. Me reformat q\u00eb ka drejtuar q\u00eb nga marrja e detyr\u00ebs n\u00eb vitin 2013, tha Rama, \u201ctani kemi nj\u00eb pamje krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Rama tha se do t\u00eb largohej nga jeta publike sapo Shqip\u00ebria t\u00eb bashkohej zyrtarisht me Bashkimin Evropian. Kjo mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb n\u00eb vitin 2030, n\u00ebse negociatat vazhdojn\u00eb me ritmin aktual, megjith\u00ebse ai vuri n\u00eb dukje se \u201cka tre gj\u00ebra q\u00eb jan\u00eb mbi kapacitetin njer\u00ebzor p\u00ebr t\u00eb planifikuar: Zoti, seksi dhe BE-ja.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb raport i n\u00ebntorit nga zyrtar\u00ebt e BE-s\u00eb tha se Shqip\u00ebria kishte \u201ctreguar disa p\u00ebrparime\u201d, por se \u201ckorrupsioni mbeti i p\u00ebrhapur n\u00eb sektor\u00eb vulnerab\u00ebl.\u201d Ai vler\u00ebsoi nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb posa\u00e7me prokurorie t\u00eb krijuar n\u00eb vitin 2019 p\u00ebr \u201crezultate pozitive n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo p\u00ebrfshin nj\u00eb hetim n\u00eb Agjencin\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Informacionit, vet\u00eb organizat\u00ebn qeveritare q\u00eb krijoi Diell\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Muajin e kaluar, prokuror\u00ebt n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi speciale hetimore njoftuan se kishin vendosur drejtoresh\u00ebn e agjencis\u00eb dhe z\u00ebvend\u00ebsen e saj n\u00eb arrest sht\u00ebpie, duke i lidhur me nj\u00eb organizat\u00eb kriminale t\u00eb akuzuar p\u00ebr manipulimin e aplikimeve p\u00ebr kontrata p\u00ebrmes intimidimit. Agjencia operon infrastruktur\u00ebn dixhitale t\u00eb qeveris\u00eb, duke ushtruar kontroll mbi nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb sistemesh publike online, p\u00ebrfshir\u00eb Diell\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Dy zyrtar\u00ebt ende nuk jan\u00eb akuzuar zyrtarisht p\u00ebr ndonj\u00eb krim, dhe Rama tha se do t\u00eb pezullonte gjykimin. \u201cDuhet t\u00eb presim dhe t\u00eb shohim,\u201d tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00ebsia speciale hetimore ka zgjeruar ndjesh\u00ebm goditjen e Shqip\u00ebris\u00eb ndaj korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar, p\u00ebrfshir\u00eb hetime t\u00eb profilit t\u00eb lart\u00eb ndaj ish-Presidentit Ilir Meta; Erion Veliajt, kryebashkiakut t\u00eb kryeqytetit, Tiran\u00ebs; dhe nj\u00eb z\u00ebvend\u00ebskryeministre, Belinda Balluku, e cila \u00ebsht\u00eb gjithashtu ministre e Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb dhe e af\u00ebrt me Ram\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo ka krijuar nj\u00eb lloj dileme p\u00ebr Ram\u00ebn, megjith\u00ebse ai ka q\u00ebndruar larg skandaleve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa shprehu krenari p\u00ebr pun\u00ebn e nj\u00ebsis\u00eb s\u00eb prokuroris\u00eb p\u00ebr t\u00eb frenuar korrupsionin, ai gjithashtu tha se hetimet e saj n\u00eb vitet e fundit kishin kontribuar n\u00eb rritjen e lart\u00eb t\u00eb paraburgimit n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb lartat n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNe duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb gjith\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur k\u00ebt\u00eb institucion,\u201d tha Rama. \u201cN\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, duhet t\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se ky institucion duhet t\u00eb garantoj\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb vepron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur, por edhe q\u00eb vepron profesionalisht.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Zyrtar\u00ebt e nj\u00ebsis\u00eb speciale hetimore nuk pranuan t\u00eb komentojn\u00eb. Por statistikat e saj treguan se rastet e korrupsionit publik nuk jan\u00eb nj\u00eb komponent i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i paraburgimeve. Raporti vjetor i nj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr hetimet e vitit 2024, t\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb disponueshme, sugjeroi se rastet e korrupsionit p\u00ebrb\u00ebnin vet\u00ebm rreth 14 nga gati 2,800 personat q\u00eb u ndaluan para gjyqit at\u00eb vit.<\/p>\n\n\n\n<p>Rasti kund\u00ebr zonj\u00ebs Balluku, p\u00ebr keqmenaxhim t\u00eb fondeve shtet\u00ebrore n\u00eb projekte t\u00eb m\u00ebdha infrastrukturore, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb dhimbje koke e ve\u00e7ant\u00eb politike p\u00ebr Ram\u00ebn, i cili p\u00ebrballet me k\u00ebrkesa q\u00eb asaj t\u2019i hiqet imuniteti si an\u00ebtare e Parlamentit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb akuzat kund\u00ebr saj t\u00eb mund t\u00eb vazhdojn\u00eb. Ajo ka mohuar shkeljet.<\/p>\n\n\n\n<p>Rama nuk pranoi t\u00eb komentonte, kur u pyet, n\u00ebse ai mb\u00ebshteste heqjen e imunitetit t\u00eb saj. As nuk diskutoi opozit\u00ebn politike q\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur me rritjen e akuzave p\u00ebr korrupsion, t\u00eb cilat muajin e kaluar nxit\u00ebn protestues t\u00eb armatosur me bomba molotov t\u00eb k\u00ebrkonin dor\u00ebheqjen e qeveris\u00eb s\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb matet se sa ka ulur Diella korrupsionin n\u00eb Shqip\u00ebri, pasi sistemi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar p\u00ebr ta parandaluar at\u00eb, jo p\u00ebr ta zbuluar.<\/p>\n\n\n\n<p>Andi Hoxhaj, ekspert p\u00ebr ligjin dhe Ballkanin Per\u00ebndimor n\u00eb King\u2019s College London, tha se Diella \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra se si Rama mund \u201ct\u2019i thot\u00eb bot\u00ebs dhe Bashkimit Evropian se \u2018e kuptoj q\u00eb jeni t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr korrupsionin dhe do t\u00eb p\u00ebrpiqem ta adresoj.\u2019\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb dhjetorit, ekspert\u00ebt e K\u00ebshillit Gjerman p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie me Jasht\u00eb than\u00eb se ministrja me inteligjenc\u00eb artificiale kishte rritur \u201cefikasitetin dhe paanshm\u00ebrin\u00eb e vendimeve t\u00eb prokurimit publik t\u00eb marra nga qeveria.\u201d Por n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, ata p\u00ebrfunduan se rekordi i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbushjen e standardeve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb dh\u00ebnien e kontratave p\u00ebr nd\u00ebrtim dhe turiz\u00ebm, mbetet \u201cproblematic.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Fakti q\u00eb zhvilluesit e Diell\u00ebs vet\u00eb jan\u00eb akuzuar p\u00ebr korrupsion ka ngritur pyetje n\u00ebse nj\u00eb ministre e krijuar nga inteligjenca artificiale mund t\u00eb programohet p\u00ebr t\u00eb anashkaluar disa prova t\u00eb korrupsionit, ose p\u00ebr t\u2019u ushqyer me t\u00eb dh\u00ebna jo t\u00eb besueshme p\u00ebr ta zbuluar at\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Hoxhaj tha se \u201cvet\u00ebm koha do ta tregoj\u00eb,\u201d por vuri n\u00eb dukje se qeveria nuk kishte tentuar t\u00eb nd\u00ebrhynte n\u00eb hetimin ndaj agjencis\u00eb q\u00eb drejton Diell\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cE kuptoj skepticizmin,\u201d tha ai. \u201cKa shum\u00eb tym. Por fakti q\u00eb u zbulua, dhe nuk u fsheh n\u00ebn tapet, tregon se ata po e pranojn\u00eb se korrupsioni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem dhe duhet t\u00eb parandalohet n\u00eb t\u00eb ardhmen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebshtu thot\u00eb Rama se e sheh edhe ai.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cVendi po p\u00ebrpiqet t\u00eb luftoj\u00eb korrupsionin, me t\u00eb gjitha t\u00eb metat, me t\u00eb gjitha problemet, me t\u00eb gjitha mang\u00ebsit\u00eb, me t\u00eb gjitha d\u00ebmet,\u201d tha ai. \u201cPra kjo \u00ebsht\u00eb mir\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>The New York Times, p\u00ebrgatiti n\u00eb shqip Lapsi.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb \u201cministre\u201d artificiale e shpallur si arma e re e Shqip\u00ebris\u00eb kund\u00ebr korrupsionit po kthehet n\u00eb nj\u00eb ironi politike. New York Times shkruan se avatarja Diella, promovuar nga kryeministri Edi Rama si simbol i transparenc\u00ebs dhe reform\u00ebs digjitale, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nga nj\u00eb agjenci shtet\u00ebrore, drejtuesit e s\u00eb cil\u00ebs sot akuzohen p\u00ebr manipulim tenderash dhe lidhje [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":426844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,5380,231,1454,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-426843","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kryesore","9":"category-lajme","10":"category-politike","11":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":426845,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426843\/revisions\/426845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/426844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}