{"id":429104,"date":"2026-06-05T14:29:22","date_gmt":"2026-06-05T12:29:22","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=429104"},"modified":"2026-06-05T14:29:25","modified_gmt":"2026-06-05T12:29:25","slug":"a-po-e-sjell-zverneci-fundin-e-tranzicionit-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/a-po-e-sjell-zverneci-fundin-e-tranzicionit-shqiptar\/","title":{"rendered":"A po e sjell Zv\u00ebrneci fundin e tranzicionit shqiptar?"},"content":{"rendered":"\n<p>Ngjarja e Zv\u00ebrnecit dhe protestat q\u00eb po e pasojn\u00eb at\u00eb k\u00ebto dit\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, por edhe n\u00eb metropole t\u00eb ndryshme t\u00eb Europ\u00ebs sipas lajm\u00ebrimeve q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb mediet sociale, kan\u00eb ng\u00ebrthyer jo vet\u00ebm opinionin publik shqiptar, por i kan\u00eb \u201cpushtuar\u201d q\u00eb n\u00eb fillim mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>Jo vet\u00ebm kaq, por grupe ambientalist\u00ebsh, akademik\u00ebsh e grupesh t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile t\u00eb kontinentit po solidarizohen me deklarata n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb rinis\u00eb q\u00eb ka mbushur prej kat\u00ebr dit\u00ebsh bulevardin kryesor t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebrjetojm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb si shoq\u00ebri zhvillimin e ngjarjeve, \u201cs\u00ebmundja profesionale\u201d m\u00eb shtyn t\u00eb mendoj se ku mund t\u00eb pozicionohen k\u00ebto \u201cdit\u00eb kritike\u201d n\u00eb historin\u00eb e vendit. M\u00eb sakt\u00ebsisht, t\u00eb k\u00ebtyre 36 viteve q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb i cil\u00ebsojm\u00eb si \u201cperiudh\u00eb tranzicioni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit jan\u00eb disa protesta kryesore, me kauza t\u00ebr\u00ebsisht qytetare, q\u00eb i kan\u00eb mbushur rrug\u00ebt e kryeqytetit. Do t\u00eb ve\u00e7oja at\u00eb kund\u00ebr sjelljes s\u00eb arm\u00ebve kimike n\u00eb vitin 2013 dhe at\u00eb t\u00eb student\u00ebve n\u00eb 2018. Kjo e Zv\u00ebrnecit \u00ebsht\u00eb e treta e k\u00ebtij lloji, si nga kauza q\u00eb mbron, ashtu edhe nga profili i pjes\u00ebmarr\u00ebsve dhe masivizimi q\u00eb e karakterizon.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, kjo e fundit paraqet disa ve\u00e7ori q\u00eb nuk i kemi par\u00eb tek protestat e m\u00ebparshme, t\u00eb cilat na shtyjn\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb se, n\u00ebse kjo protest\u00eb zgjat, rezultatet q\u00eb do t\u00eb prodhoj\u00eb, do t\u00eb jen\u00eb krejt\u00ebsisht thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb sotmen dhe t\u00eb nes\u00ebrmen e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuajse 90% e protestuesve jan\u00eb t\u00eb rinj. Pjesa tjet\u00ebr jan\u00eb familjar\u00eb q\u00eb dalin bashk\u00eb me f\u00ebmij\u00eb, intelektual\u00eb, artist\u00eb, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, sigurisht edhe pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb organizatave t\u00eb ndryshme politike. Pavar\u00ebsisht gjith\u00eb k\u00ebtyre \u201cnuancave\u201d t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb n\u00eb shesh kan\u00eb di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, jan\u00eb t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse shkaku i protest\u00ebs \u00ebsht\u00eb rasti makab\u00ebr i Zv\u00ebrnecit, ligj\u00ebrimi drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti lidhet me plag\u00ebt q\u00eb i kan\u00eb ardhur shoq\u00ebris\u00eb shqiptare gjat\u00eb k\u00ebtyre tre dekadave e gjysm\u00eb: shpopullimit, korrupsionit, varf\u00ebris\u00eb, munges\u00ebs s\u00eb transparenc\u00ebs, p\u00ebr problemet n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr dhunimin e t\u00eb drejtave t\u00eb qytetar\u00ebve, arroganc\u00ebs s\u00eb kastave qeveritare ndaj njer\u00ebzve t\u00eb k\u00ebtij vendi. Pra, ajo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn protestohet, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e vetme, por i gjith\u00eb sistemi i kalbur politik q\u00eb e ka kapluar Shqip\u00ebrin\u00eb post-komuniste.<\/p>\n\n\n\n<p>Pra, duket se kjo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb protest\u00eb p\u00ebr rastin e Zv\u00ebrnecit, por p\u00ebr di\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe e komplekse, e cila u artikulua qart\u00ebsisht sot: \u201cShqip\u00ebria e Re\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo \u00e7ka \u00ebsht\u00eb m\u00eb thelb\u00ebsore, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb pozicionim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb pal\u00ebve, pra t\u00eb atyre q\u00eb protestojn\u00eb, dhe pjes\u00ebs tjet\u00ebr q\u00eb jan\u00eb objekt i reagimit qytetar. Q\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb protestuesit e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb distancimin e tyre prej sistemit aktual politik, si qeveris\u00eb ashtu edhe opozit\u00ebs, duke i faj\u00ebsuar qart\u00ebsisht t\u00eb dyja pal\u00ebt si bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb n\u00eb shpopullimin e vendit, keqqeverisjen dhe varf\u00ebrimin.<\/p>\n\n\n\n<p>Jo vet\u00ebm kaq, por nj\u00ebri prej sloganeve kryesore t\u00eb protest\u00ebs, \u00ebsht\u00eb bojkotimi i mediave t\u00eb lidhura me politik\u00ebn, si instrument i k\u00ebsaj t\u00eb fundit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb protestuesit dhe e kanalizuar protest\u00ebn jo si nj\u00eb l\u00ebvizje qytetare, por si organizim i qarqeve t\u00eb caktuara, t\u00eb brendshme dhe t\u00eb jashtme. E k\u00ebtu nuk mungojn\u00eb as debatet n\u00ebp\u00ebr studiot kryesore televizive, ku analist\u00eb e opinionb\u00ebr\u00ebs flasin p\u00ebr shtete t\u00eb huaja q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb pas organizimit t\u00eb protest\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo q\u00eb t\u00eb \u201c\u00e7udit\u201d m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb panoram\u00eb, \u00ebsht\u00eb pozicionimi thuajse i nj\u00ebjt\u00eb i qeveris\u00eb dhe opozit\u00ebs ndaj protestuesve. M\u00eb shum\u00eb se deklaratat e liderve politik\u00eb, jan\u00eb postimet n\u00eb rrjetet sociale t\u00eb eksponent\u00ebve por edhe qasja q\u00eb media e analist\u00eb t\u00eb t\u00eb dyja kaheve kryesore politike t\u00eb vendit tregojn\u00eb si ndaj pasqyrimit t\u00eb protest\u00ebs, ashtu edhe ndaj k\u00ebrkesave t\u00eb saj, t\u00eb cilat tanim\u00eb duket se jan\u00eb qart\u00ebsuar, duke k\u00ebrkuar specifikisht largimin e asaj kaste politike q\u00eb e ka qeverisur vendin p\u00ebr plot 36 vjet duke qen\u00eb shkaktar\u00eb t\u00eb prapambetjes s\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>I gjith\u00eb debati b\u00ebhet mbi zhvillimin. N\u00ebse politika e sheh \u00e7\u00ebshtjen n\u00eb prizmin e zhvillimit ekonomik q\u00eb do t\u00eb sjellin investimet e tilla, argumenti i protest\u00ebs \u00ebsht\u00eb se me pretekstin e investimit gjat\u00eb k\u00ebtyre dekadave ka gjeneruar vet\u00ebm korrupsion, arroganc\u00eb e munges\u00eb transparence duke mos gjeneruar t\u00eb ardhura t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb mir\u00ebqenien e qytetar\u00ebve, por n\u00eb thellimin e pabarazis\u00eb dhe shtimin e varf\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb fundmi, ndoshta elementi kryesor q\u00eb i mungon gjith\u00eb k\u00ebsaj panorame, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb do ta quaja \u201cmendja e sh\u00ebndosh\u00eb\u201d, pra e intelektual\u00ebve q\u00eb do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb thirrje p\u00ebr maturi e vetp\u00ebrmbajtje n\u00eb nj\u00eb kakofoni z\u00ebrash q\u00eb vet\u00ebm i hedhin benzin\u00eb zjarrit.<\/p>\n\n\n\n<p>E kam fjal\u00ebn p\u00ebr nevoj\u00ebn e nj\u00eb thirrjeje q\u00eb k\u00ebrkon evolucion, jo revolucion. Pasi nga \u201crevolucioni\u201d i fundit kan\u00eb kaluar vet\u00ebm 20 vjet dhe d\u00ebmet ende jan\u00eb t\u00eb pariparueshme. Dhe, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb e t\u00eb gjith\u00ebve\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin tim, protesta p\u00ebrballet me dy sfida kryesore, at\u00eb t\u00eb unitetit dhe t\u00eb vazhdim\u00ebsis\u00eb. Fragmentarizimi i saj do t\u00eb ndikonte n\u00eb p\u00ebr\u00e7arjen e saj dhe shuarjen me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, n\u00ebse protestuesit do t\u00eb vijojn\u00eb t\u2019u q\u00ebndrojn\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb tyre duke treguar vijim\u00ebsi, at\u00ebher\u00eb, ndoshta Zv\u00ebrneci mund t\u00eb sjell\u00eb me vete fundin e tranzicionit shqiptar, duke \u00e7elur rrug\u00ebn, jo vet\u00ebm t\u00eb riform\u00ebsimit t\u00eb sistemit politik, por edhe t\u00eb rivendos\u00eb n\u00eb vend parimin se \u201cpolitika nuk \u00ebsht\u00eb Zot i popullit, por sh\u00ebrb\u00ebtore e tij\u2026\u201d&nbsp;<strong><em>Eduart Caka\/BIRN<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngjarja e Zv\u00ebrnecit dhe protestat q\u00eb po e pasojn\u00eb at\u00eb k\u00ebto dit\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, por edhe n\u00eb metropole t\u00eb ndryshme t\u00eb Europ\u00ebs sipas lajm\u00ebrimeve q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb mediet sociale, kan\u00eb ng\u00ebrthyer jo vet\u00ebm opinionin publik shqiptar, por i kan\u00eb \u201cpushtuar\u201d q\u00eb n\u00eb fillim mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Jo vet\u00ebm kaq, por grupe ambientalist\u00ebsh, akademik\u00ebsh e grupesh t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":429105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,5380,231,1454,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-429104","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kryesore","9":"category-lajme","10":"category-politike","11":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=429104"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":429106,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/429104\/revisions\/429106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/429105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=429104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=429104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=429104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}